Memlekettik deńgeıde kóterildi
Elimizde 125 volonterlik uıym belsendi jumys isteıdi. Olar memlekettiń áleýmettik saıasatyn júrgizýde, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa súbeli úles qosyp keledi. Ásirese mádenı-sporttyq is-sharalarda, qaıyrymdylyq marafondary, aýyr dertke shaldyqqan balalardy qoldaýda, balalar úıleri men qaterli isik bólimshelerinde ázirge osy volonterlerdiń eńbekteri ólsheýsiz bolyp tur. Eń bastysy, olardyń basty ustanymy nemese qyzmetteriniń buljymas qaǵıdasy – qoǵamǵa paıda tıgizý.
Mysaly, elimizde Qysqy ýnıversıada men «EKSPO-2017» kórmesiniń ótkizilýine shamamen 6 myńnan asa erikti stýdent atsalysty. Sondaı-aq eriktilerdiń deni jetim balalarǵa, múmkindigi shekteýli adamdarǵa, sozylmaly jáne isik aýrýlaryna shaldyqqan jandarǵa qolushyn sozyp, qaıtarymsyz kómek kórsetýde. Elimizde 2016 jyly «Volonterlik qyzmet týraly» Zań qabyldandy. Bul qujat eriktilerdiń qyzmetin rettep, tynysyn asha túskenimen, osy istiń basy-qasynda júrgen belsendiler zańda qaralmaǵan máselelerdiń bar ekendigin alǵa tartady. Onyń ishinde arnaıy ázirlengen 2018-2020 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasyna ózgerister engizý qajet. Atap aıtqanda, volonterlik uıymdardyń belsendileri «Eriktilerdi motıvasııalyq qoldaý» babyn talap etýde.
Jastar jylynyń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde Memleket basshysy «Stýdentter qaýymy eriktilik pen qaıyrymdylyqtyń qýatty resýrsy bolyp sanalady. Bul jas adamdardyń eńbek naryǵynda jedel beıimdelýine jáne olardyń ári qaraı óz jolyn tabýyna septigin tıgizedi. Mysaly, halyqaralyq baǵalaý boıynsha álemniń eń iri 300 kompanııasy qyzmetkerleriniń úshten biri apta saıyn jumys ýaqytynyń 1 saǵatyna jýyǵyn volonterlik qyzmetke jumsaıdy. Úkimetke volonterlik qyzmetpen belsendi aınalysatyn JOO stýdentteriniń stıpendııasyn 30%-ǵa deıin kóterýdi tapsyramyn. Bul bizdiń stýdentterimiz úshin eleýli qoldaý bolady», dedi.
Memleket basshysy sonymen qatar «Jas sarbaz» bastamasynyń úlgisimen elimizdegi volonterlerdi, ásirese áleýmettik jobalar salasyndaǵy eriktilerdi biriktirý qajettigin málimdedi. Álbette, atalǵan usynystar elimizdegi volonterlik qozǵalysqa serpin beretindigine kúmán týdyrmaıdy.
Onyń ústine halyqaralyq deńgeıde volonterlikke balanatyn qyzmetterdiń qanyńyzda bar úlkenge – qurmet, kishige – izet, muqtaj jandarǵa qoldaý kórsetý qasıeti qazaqstandyqtarǵa jat emestigin aıtýǵa bolady. Bir ǵana «Asar» salty qazaqstandyqtardyń qaıtarymsyz eńbekke degen kózqarasyn aıǵaqtaıdy.
Álemdik tájirıbe árqıly
Qazir sheteldik tájirıbelerge kóz júgirtsek, damyǵan memleketterde bul ispen negizinen jastar emes, turaqty jumysy bar, aqyly tolysqan azamattar aınalysady. Máselen, AQSh-ta eriktilerdiń sany 70 mıllıonnan asyp jyǵylady eken. Olardyń naqty eńbegin esepke alǵanda, shamamen 7,9 mlrd saǵat quralady. Al atqarǵan jumystarynyń kólemi 184 mlrd dollarǵa para-par eken. Eń qyzyǵy, AQSh-taǵy eriktilerdiń deni – zeınetkerler.
Eýropa men Azııanyń damyǵan memleketteriniń ishki jalpy ónimi nemese ulttyq tabysynyń kólemine shaqqanda eriktilerdiń úlesi basym bolyp otyr.
Eriktilik qyzmetti eńbek ótili retinde sanaý, oqýǵa túserdegi jeńildikter qataryna qosý, ishinara aqy tóleý tárizdi eriktilerdi yntalandyratyn tabysty jobalar jetip-artylady.
Prezıdent tapsyrmasynan keıin Bilim jáne ǵylym mınıstrligi volonter-stýdentterge aqy tóleýdiń jobasyn jarııalady. Ol boıynsha «Áleýmettik stýdenttik kredıt» jobasy iske asyrylmaq. Bul bastama qazir múddeli taraptardyń qatysýymen talqylanýda. Dálirek aıtqanda, stýdentterge kelisilgen pánder boıynsha eki túrli vaýcher usynylady: 2 jáne 5 kredıttik vaýcher. Bul – 20 nemese 50 saǵattyq volonterlik qyzmet jáne oǵan saǵatyna 1 000 teńgeden tólenedi. Úsh jylda jobaǵa qatysatyn stýdentter sanyn 20 myńǵa jetkizý josparlanǵan. Mınıstrliktiń habarlaýynsha, áleýmettik stýdenttik vaýcher tómendegi baǵyttar boıynsha áleýmettik paıdaly qyzmetpen aınalysatyn stýdentterge beriledi: 1) ınklıýzıvti bilim berý; 2) qazaq tili, aǵylshyn tili, kompıýterlik saýattylyqtan qosymsha sabaq berý; 3) devıanttyq minez-qulqy bar kámeletke tolmaǵan balalarmen jumys isteý; 4) aýla jáne sport klýbtaryn uıymdastyrý; 5) egde jastaǵy adamdarmen áleýmettik jumys.
Saıyp kelgende, bul salaǵa memlekettiń aralasýy – zańdylyq, al jastardyń úles qosýy qajettilik bolyp qala bermek.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
