28 Naýryz, 2012

Malıde áskerı tóńkeris jasaldy

5 mın
oqý úshin

Malıde áskerı tóńkeris jasaldy

Sársenbi, 28 naýryz 2012 7:40

Shyǵys jurty áz meıram – Naýryzdy toılap jatqan shaqta, ıaǵnı 22 naýryz kúni Afrıkanyń batysyndaǵy Malı memleketinde áskerıtóńkeris júzege asyryldy. Áskerıler el astanasy – Bamako qa­lasyndaǵy  prezıdent saraıyn, kóptegen úkimet­tik mekemelerdi basypaldy.

Áskerıler ókiliniń málimdeýinshe, tóńkeris sebebi bıliktiń armııany ne qajettiń bárimen qamtamasyz ete almaı otyrýy bolyp tabylady. Áskerıler qurǵan Demokratııany qalpyna keltirý jónindegi ulttyq komıtettiń basshylyǵyna kapıtan Amadý Sanogo kelgen. Ol elde komendanttyq saǵat engizgen. Malı prezıdenti Amadý Týmanı Týreniń ázirshe qaıda ekeni belgisiz.

 

Sársenbi, 28 naýryz 2012 7:40

Shyǵys jurty áz meıram – Naýryzdy toılap jatqan shaqta, ıaǵnı 22 naýryz kúni Afrıkanyń batysyndaǵy Malı memleketinde áskerıtóńkeris júzege asyryldy. Áskerıler el astanasy – Bamako qa­lasyndaǵy  prezıdent saraıyn, kóptegen úkimet­tik mekemelerdi basypaldy.

Áskerıler ókiliniń málimdeýinshe, tóńkeris sebebi bıliktiń armııany ne qajettiń bárimen qamtamasyz ete almaı otyrýy bolyp tabylady. Áskerıler qurǵan Demokratııany qalpyna keltirý jónindegi ulttyq komıtettiń basshylyǵyna kapıtan Amadý Sanogo kelgen. Ol elde komendanttyq saǵat engizgen. Malı prezıdenti Amadý Týmanı Týreniń ázirshe qaıda ekeni belgisiz.

PARLAMENTTIK SAILAÝ KEIINGE ShEGERILEDI

Sırııa parlamenti el prezıdenti Bashar Asadqa ústimizdegi jyldyń 7 mamyryna josparlanǵan parla­ment­tik saılaýdy keıinge shegerý týralyusynyspen shyqty. Parlament­shi­ler­diń pikirinshe, mundaı qadam saılaýǵadeıin úkimet ýáde bergen keń kólemdi reformalardy júrgizý úshin qajet.

Sırııa parlamentindegiler buǵan qosa saılaýdy keıinge shegerý jańadan qurylǵan partııalar úshin tanymal­dy­lyqqa qol jetkizýge múmkindik beretinin málimdep otyr. Biraq,  parlamentshiler saılaýdy naqty qaı ýaqytqa belgileý jóninde eshteńe aıtpaǵan. О́z kezeginde sırııalyq oppozı­sııa­shylar jańa konstıtýsııany zańsyz dep tanyp, parla­ment­tik saılaýǵa boıkot jarııalaıtynyn málimdegen edi.

UIǴYR AZAMATYN О́LIM JAZASYNA KESTI

О́ziniń segiz serigimen Shyńjań-Uıǵyr avtono­mııa­ly aýdanyndaǵyQarǵalyq qalasynyń bazarynda qantógis uıymdastyrǵan AbýdýkeremMamýt ólim jazasyna kesilgen. Bul is boıynsha úkim Qashǵar  qalasyndashyǵarylǵan.

Sot A.Mamýtty terrorlyq top uıymdastyrdy, lańkestik jasady dep aıyptaǵan. Sot isine ústimizdegi jyldyń 28 aqpanynda jasalǵan lańkestik sebep bolǵan. Oqıǵa saldarynan  15 adam qaza taýyp, taǵy 14 adam jaraqat alǵan. A.Mamýttyń ózi qylmysy ústinde qolǵa tússe, onyń barlyq serikteri atyp óltirilipti. Sóz retinde Qytaıdyń atalǵan aýdanynda shamamen 9 mıllıon uıǵyr etnosy turatynyn aıta keteıik.

KARZAI REZIDENSIIаSY ASA QAÝIPTI JER

Aýǵanstan qaýipsizdik kúshteri el prezıdenti Hamıd Karzaırezıdensııasynyń aýmaǵynan jan­kesh­tilerdiń 11 belbeýin tapqan. Bultýraly Katardyń áıgili «Ál-Jazıra» telearnasy habarlady. Atalǵanfakt boıynsha tergeý jumystary bastalyp ketse, birneshe adamtutqyndalǵan.

«Ál-Jazıradaǵy» joǵary shendi  derek kózi jergilikti barlaý qyzmetine belbeýlerdiń jarylǵyshtarmen syqa toltyrylǵanyn jáne qoldanýǵa daıyn bolǵanyn jet­kizgen. Al Karzaı rezıdensııasynyń aýmaǵy Aýǵan­standaǵy asa qatty kúzetiletin keshen bolyp tabylady. Buǵan deıin prezıdenttiń birneshe týysqany men jaqyndary jankesh­tiler shabýylynan qaza tapqany belgili.

BALALARDY SOǴYSQA TARTTY DEP AIYPTADY

Birikken Ulttar Uıymy búlik­shilerdiń káme­letke tolmaǵan balalardy soldat retinde soǵysqa tart­qany týraly málimet alǵan. BUU-nyń kámeletke tolmaǵandar isteri jónindegi arnaıy ókiliniń aıtýynsha, alynǵan málimetter áli de bolsa tekserýdi qajet etedi. Jalpy, 15-ke tolmaǵandar áskerı is-qımyldarǵa tartylsa, bul Bala quqy týraly konvensııany buzǵan bolyp tabylady.

Sırııanyń azat etý armııasy delinip otyrǵan búlikshiler toby basshylarynyń aıtarlyqtaı bóligin Sırııanyń úkimettik áskerleri men qaýipsizdik kúshteriniń burynǵy ofıserleri quraıdy. Búlikshiler biz 70 myń adambyz deıtin kórinedi. Prezıdent Bashar Asad pen oǵan qarsy jaqtardyń qaqtyǵysy saldarynan ótken jyldyń naýryzynan beri 8 myńnan astam adam opat bolǵan.

SARKOZI PARA ALDY DEGEN KÚDIK BAR

2007 jylǵy saılaý naýqany kezinde Nıkolıa Sarkozı Eýropadaǵy eń baı áıel Lılıan Betankýrden 800 myń eýro kóleminde járdem-pul alǵan degen kúdik tóbe kórsetti. Bul jáıt fransýz baspasózinde paıda bolǵan tergeý qujattarynyń arqasynda aıǵaqtalyp otyr.

Saılaý naýqany úshin aqsha berý, tergeý derekteri boıynsha, eki kezeńde júrgen. Áýelgi aqsha – 400 myń eýro 2007 jyldyń aqpanynda Sarkozıdiń sol kezdegi qazy­nashysy, bolashaq eńbek mınıstri Erık Vertaǵa berilipti. Ekinshi jartysy sol jyldyń sáýirinde prezıdenttikke kandıdattyń jeke óz qolyna ustatylsa kerek. Sonymen, bul saılaý aldyndaǵy dóńgelekke taıaq qystyrý ma, shyn­dyq pa, ony ýaqyt kórsetedi. 

Qysqa qaıyryp aıtqanda:

• 2011 jyly Reseıdegi jemqorlyq qylmys  onyń aldyndaǵy jylmen salystyrǵanda 40 paıyzǵa ósken. Esesine qozǵalǵan qylmystyq ister bar-joǵy 8 paıyzǵa artsa, sotqa jetkeni tipti 4 paıyzǵa qysqaryp ketipti. Bul týraly «Vedomostı» basylymy aqpar taratty.

• Bir aınaldyrǵandy shyr aınaldyrady degen bar. Halyq­ara­lyq valıýta qorynyń burynǵy basshysy Domınık Stross-Kann endi jeńgetaılyqpen aınalysqan qylmystyq topqa qatysy bar dep aıyptalyp otyr. Biraq, onyń ózi aıypty esh moıyndamaıtynyn málimdepti.

• Grýzııa syrtqy ister mınıstrligi aǵash úı turǵyzatyn fınniń qurylys kompanııasyn Abhazııa rynogyna jibermeı qoıǵan. Resmı Tbılısıdiń Abhazııany Reseı áskeri basyp alǵan Grýzııa aýmaǵy sanaıtyny belgili. Al Grýzııada «Basyp alynǵan aýmaqtar týraly» zań jumys isteıdi.

Internet  materıaldary negizinde ázirlendi.