Aımaqtar • 12 Naýryz, 2019

Saryaǵashta álemdegi eń ósimtal aǵash ósirilýde

1600 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Kásipker Baltabaı Qurbanbaevtyń aıtýynsha, kóriktiligimen, ósimtaldyǵymen álemniń damyǵan elderine tanymal pavlovnııanyń paıdasy óte kóp. Álemdegi eń jyldam ósetin japyraqty aǵash, 3 jylda 15 metrge deıin jáne 7-8 jylda 22-25 metrge deıin ósedi eken. Qazirgi ýaqytta kem degende 6 túri anyqtalǵan.

Saryaǵashta álemdegi eń ósimtal aǵash ósirilýde

Aǵashty Túrkistan oblysy, Saryaǵash aýdanyna 2017 jyly Qytaı elinen 50 myń túp ákelip jersindirgen kásipker, bos jatqan 2 gektar jerge otyrǵyzǵan. Kásipkerdiń aıtýynsha, batysta bul aǵash keńinen tanymal, onda jıhaz, faner jáne bıomassa óndirisi úshin ósiredi. Japyraqtary úlken, ásirese birinshi jylda, bir gektardan 1200 tonnaǵa deıin kómir qyshqyl gazynyń sińirilýin qamtamasyz etedi, ıaǵnı aýany tazartady. Jıhaz ónerkásibinde «aǵash alıýmınııi» retinde belgili, ıaǵnı buralý, shógý men deformasııaǵa tózimdi. Japyraqtary jemshópke sapaly túrde uqsas, al birinshi jyldary eni 75 santımetrge jetedi. Butalar túrinde ósirý jaıylymdyq jaǵdaılary joq aımaqtarda iri qara malǵa arnalǵan jem-shóp bazasyn qurýǵa múmkindik beredi. Jerdi qunarlandyratyn qasıeti jáne bar. Úshinshi jyldan bastap mamyrdyń basy men maýsymnyń ortasyna deıin gúldeıdi jáne bal aralary úshin óte paıdaly.

- Ońtústik jáne Ońtústik-shyǵys Azııa otany bolyp sanalatyn pavlovnııa aǵashynyń kóshetterin biz Qytaı elinen ákelip, jersindirdik. Bizdiń ońtústik ólkeniń klımatyn eskere, ystyǵy men sýyǵyna tózimdi sortyna tańdaý jasadyq. Alyp kelgen kóshettiń barlyǵy derlik ósip-óndi. Kórikti de ósimtal, aýany tazartýǵa, kúnniń ystyǵynda saıa bolýǵa paıdasy óte mol aǵashqa suranys ta kóp. Pavlonııa ózine erekshe kútimdi qajet etpeı-aq, taqyr jerdi 7 jyl ishinde ormanǵa aınaldyra alady eken. Elbasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda ózgelerdiń tájirıbesin alyp, eń ozyq jetistikterin boıǵa sińirý qajettigin atap kórsetti. «О́zimdiki ǵana tańsyq, ózgeniki – qańsyq» dep keri tartpaı, ashyq bolý, basqalardyń eń ozyq jetistikterin qabyldaı bilý, bul – ta­bystyń kilti, ári ashyq zerdeniń basty kórset­kish­teriniń biri» ekenin aıtty. Osy oraıda óńirdi, onyń ishinde qalany taza ári jasyl jelekke aınaldyrýda ozyq jetistikterdi, jańashyldyqty batyl engizgen jón, - deıdi Baltabaı Qurbanbaev.

Ǵalymjan ELShIBAI,

«Egemen Qazaqstan»

Túrkistan oblysy