Áýeli Mahambet О́temisuly atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde Oral qalalyq máslıhatynyń normatıvtik-quqyqtyq máseleleri jáne jurtshylyqpen baılanys jónindegi turaqty komıssııasy men qala turǵyndarynyń jıyny ótti. Qoǵamdyq tyńdaý kezinde aqyn, memlekettik syılyqtyń ıegeri Aqushtap Baqtygereeva Nursultan Ábishulynyń elimizdi sonaý 90 jyldardyń qıyn kezeńinen alyp shyǵyp, dostyq pen beıbitshiliktiń mekenine aınaldyrǵanyn aıtty.
– Bul da bir tarıhı kezeń. Erteńgi ǵasyr – jastardiki. Erkindiktiń basynda turǵan óz halqynyń Tuńǵysh Prezıdentin keler urpaq bilip júrýi tıis. Ári onyń esimi basty kóshege berilýi – oń usynys. Sondyqtan qoldaýǵa laıyq, – dedi aqyn.
Jaryssózge shyqqan Batys Qazaqstan oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Myrzaǵalı Muhambetov, oblystyq máslıhat depýtaty Avetık Amırhanıan M.О́temisov atyndaǵy BQMÝ-dyń professor-oqytýshylary quramy atynan Turar Shaıhıev jánep basqalary usynysty biraýyzdan qoldap daýys berdi.
Budan keıin Oral qalalyq máslıhatynyń kezekten tys HHH sessııasy ótip, depýtattar 2019 jylǵy 20 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tikeleı efırdegi usynysyna jáne qala ákimdiginiń usynysyna sáıkes qaladaǵy Dostyq-Drýjba dańǵylyn Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev dańǵyly dep ataý týraly sheshimdi qoldap, biraýyzdan bekitti.
Ile-shala Batys Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń kezekten tys HIV sessııasy shaqyrylyp, kún tártibine jalǵyz másele – oblys ortalyǵyndaǵy bas kósheniń ataýyn aýystyrý týraly másele qaraldy.
Sessııada sóz alǵan óńir basshysy Altaı Kólginov Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń memleketti qalyptastyrý jolyndaǵy eńbegin aıta kelip, oblystyq máslıhat depýtattaryn usynysty qoldaýǵa shaqyrdy.
- Tuńǵysh Prezıdent tusynda ult tarıhynda tuńǵysh ret jańa prezıdenttik ınstıtýt, qos palataly Parlament, memlekettik qyzmet, Qarýly kúshter, dıplomatııalyq qyzmet, azamattyq qoǵam ınstıtýttary quryldy. Olardyń bári táýelsiz ári myǵym eldigimizdiń negiziń, - dedi Altaı Kólginov.
Sóz alǵan depýtattar, Áleýmettik-mádenı damý jáne bilim máseleleri jónindegi turaqty komıssııa tóraǵasy Serik Súleımen, Agrarlyq máseleler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aımaqtardy damytý máseleleri boıynsha turaqty komıssııa múshesi Qataýolla Ashyǵalıev, qarjy jáne bıýdjet máseleleri boıynsha turaqty komıssııa múshesi Farıd Bahtıozın sóz sóılep, usynysty qoldady. Depýtattar usynysty biraýyzdan qoldap, daýys berdi.
Sessııa sońynan Batys Qazaqstan oblysy ákimi Altaı Kólginov pen Batys Qazaqstan oblystyq máslıhat hatshysy Málik Qulshar Oral qalasyndaǵy Dostyq-Drýjba dańǵylyn Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev dańǵyly dep ataý týraly sheshimge qol qoıdy.
Oral qalasynyń eń ortalyq kóshesi sanalatyn dańǵyldyń negizgi bóligi 5,4 shaqyrymǵa sozylyp jatyr. Batys Qazaqstan oblystyq jáne Oral qalalyq ákimdik ǵımarattary, Mahambet О́temisuly atyndaǵy BQMÝ, Hadısha Bókeeva atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry, Batys Qazaqstan oblystyq máslıhaty, Batys Qazaqstan oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi t.b. kóptegen ǵımarattar, Abaı Qunanbaev pen Syrym Datuly, Qurmanǵazy men II Dúnıejúzilik soǵys batyrlary Dına, Mánshúk, Álııa jáne Hıýaz eskertkishteri osy dańǵyl boıynda ornalasqan. Dańǵyldyń HIH ǵasyrdyń arhıtektýralyq eskertkishteri shoǵyrlanǵan biraz bóligi ashyq aspan astyndaǵy murajaı retinde memleket qorǵaýyna alynǵan. Jergilikti bılik ótken jyldyń sońynda bul dańǵyldaǵy avtokólik qozǵalysyn shektep, jaıaý júrginshiler kóshesine aınaldyrmaq nıetin jarııalaǵan bolatyn.
Kósheniń tarıhyna kóz salsaq, Patshaly Reseı kezinde (HIH ǵasyrdyń basynan bastap) bul kóshe Úlken Mıhaılovskıı atalǵan. Bolshevıkter ókimeti ornaǵan soń, 1919 jyly Sovet kóshesi ataldy. Daýylpaz aqyn Qasym Amanjolovtyń «О́mirdiń altyn kesesin, Tosqanmyn aıdyń nuryna. Kezgenmin Sovet kóshesin, Keýdemdi ashyp qurbyma...» deıtin kóshe – dál osy jer bolatyn. 1953-1956 jyldar aralyǵynda kóshe Iosıf Stalın esimin ıelenip turypty. Al 1956 jyldan 2001 jylǵa deıin Lenın atynda boldy. 1960 jyldan dańǵyl dárejesin alǵan.
2001 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 10 jyldyǵy qarsańynda Lenın dańǵyly Dostyq-Drýjba degen ataýǵa úlken qıyndyqpen ózgertildi. Otarlyq kezdi eske salatyn siresken sovettik ataýlardyń ishinde alǵash ózgergen, seńdi buzǵan da osy kóshe edi.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan
