Bilim jáne ǵylym mınıstrligine mektepter men memqyzmetshilerge arnalǵan balabaqshalar, densaýlyq saqtaý mınıstrligine – aýrýhana, emhana, ǵylymı-zertteý ortalyqtary jáne basqa da obektiler ashýyna ruqsat etilip, olarǵa qosymsha jeńildikter qarastyrylady. Sondaı-aq kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń, ıaǵnı mysalǵa, mınıstrlikter janyndaǵy kásiporyndar, ortalyqtar, ınstıtýttardyń ákimshilik shyǵyndary da qaıta qaraýǵa ushyraıtyny da sol jıynda belgili boldy.
Aıgúl Shaıymova vedomstvolyq uıymdardy ońtaılandyrý júretinin, áleýmettik sıpaty joq jańa kásiporyndar qurýǵa moratorıı jarııalanatynyn qadap turyp habarlady,
Naýqan aıasynda sondaı-aq memlekettik organdardyń jáne olardyń vedomstvolyq baǵynystaǵy uıymdarynyń aqparattyq júıeleriniń sany da azaıtylyp, olar bir-birine kiriktirilmek. Mysaly, qazir jalǵyz densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qolastynda ártúrli platformalarda qurylǵan 21 aqparattyq júıe bar eken. Sarapshylar basshylyqta aýys-túıis bolǵan saıyn, jańa keletin bastyqtar óz jandaryna jaqyn tuǵyrnamalaryna basymdyq beretinin kóptep aıtyp júr, Nátıjesinde biri beretin anyqtamany ekinshisi qaıtalaı usynady.
Moratorıı jaqyn arada úkimettiń qaýlysy túrinde rásimdeledi dep kútilýde. Qujattyń jobasy múddeli vedomstvolar arasynda kesiminen ótken eken. Aıtqandaı, qaýly jobasy úkimet basynda Baqytjan Saǵyntaev turǵanda daıyndalǵan.
Memorgandar qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý maqsatynda ulttyq ekonomıka mınıstrligi 2019 jyly barlyq mınıstrlikter men memmekemelerdiń baǵynysty uıymdaryn túgendep, olardyń jumysyna keń aýqymdy fýnksıonaldyq taldaý júrgizýdi aıaqtamaq. Birin-biri qaıtalaıtyn, basy artyq barlyq fýnksııalar áshkerelenýge tıis.
Memlekettik múlikti esepke alý salasynda biryńǵaı operator bolyp tabylatyn «Aqparattyq-esepteý ortalyǵy» aksıonerlik qoǵamynyń dereginshe, memlekettiń bızneske aralasý úlesi qarqyndy azaıyp keledi. Bul ortalyq 100 paıyz memlekettiń menshiginde. Ekonomıkadaǵy memlekettiń úlesi 2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha 19,1%-dy quraǵan. 2016 jyly bul kórsetkish – 18,6%, al 2017 jyl qorytyndysynda – 17,3% boldy.
1990 - 2010 jylǵa deıingi aralyqta memleketke qarasty 43 myń nysan – zaýyt-fabrıka, uıymdar, ınfraqurylym nysandary jáne basqalary jekeniń qolyna berilip, odan 360 mıllıard teńgeden astam qarjy túsipti. Memleketke tıesili 35 myń múliktik keshender men jyljymaıtyn múlik obektileri satylǵan. Jeke sektorǵa shamamen 3 myńdaı memlekettik qyzmet tapsyrylǵan. Bir jarym myńdaı ónerkásiptik obekt, 2,5 myń aýyl sharýashylyǵy nysandary, 750 kólik salasyndaǵy kásiporyn, kommýnaldyq sharýashylyqtyń 350 uıymy bızneske berilgen.
Endi qazirgi ekinshi tolqyndaǵy jekeshelendirýden úmit etilip otyr. 2014 jyldan beri 740 memlekettik múlik, sonyń ishinde memlekettik kásiporyndar da básekelestik ortaǵa berilgen. Odan bıýdjetke 540 mıllıard teńge túsipti. Jekeshelendirý negizinen bıyl aıaqtalady.
Sheneýnikter óz vedomstvolary janynan qaıtadan kásiporyndardy samsatyp quryp almaýy úshin úkimet moratorıı jarııalaýǵa barýǵa májbúr bolyp otyrǵany belgili. Memlekettik múlik tiziliminiń derekteri, 2019 jyldyń 1 qańtaryndaǵy resmı statıstıka málimetteri boıynsha Qazaqstanda 23 myń 34 memlekettik zańdy tulǵa bar. Onyń ishinde 2 832-si memlekettik mekeme, 6 500-i – memlekettik organ, 8 807-si – memlekettik emes uıym, 3 624-i – jedel basqarý quqyǵyndaǵy memlekettik kásiporyn, 1 263-si – sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy memlekettik kásiporyn, 8-i – enshiles memlekettik kásiporyn, 1 917-si – memlekettik zańdyq tulǵalardyń ókildikteri men fılıaldary sanalady.
Gúlbarshyn SABAEVA,
«Eqemen Qazaqstan»
ALMATY
