Bul qujat jastardyń tabysty áleýmettenýi úshin jaǵdaılar jasaýǵa jáne onyń áleýetin eldiń odan ári damýyna baǵyttaýǵa yqpalyn tıgizedi.
QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev Jastar jylyn ótkizý boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tórt basty blok boıynsha naqty mindetter qoıǵanyn baıandady:
· qoljetimdi bilim men talanttardy qoldaý;
· jumyspen qamtamasyz etý;
· áleýmettik qoldaý;
· azamattyq ustanym men etnosaralyq kelisimdi, patrıottyqty nyǵaıtý.
Tuńǵysh Prezıdent atap ótkendeı: «El keleshegi jas urpaq tárbıesine tikeleı baılanysty». Sondyqtan memlekettik jastar saıasatynyń maqsaty – olarǵa tolyqqandy rýhanı, mádenı, bilim berý, kásibı jáne fızıkalyq turǵydan jan-jaqty qoldaý bildirý. Barlyq kórsetilgen baǵyttardy iske asyrý úshin Úkimet Jastar jylyn ótkizý jónindegi Jol kartasyn qabyldady. 23 qańtar kúni Ult kóshbasshysy jastar forýmy barysynda jastardyń sózin tyńdady jáne olardyń usynystaryn qujatqa engizýdi tapsyrdy.
Birinshi. Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen birlesip, jas qazaqstandyqtardyń kásiptik baǵdaryn anyqtaýǵa baǵyttalǵan «О́zińdi tap» jobasyn iske qosý. Iаǵnı jastarǵa ózi qyzyǵatyn durys mamandyq tańdaýyna baǵyt berý kerek.
Ekinshi. Elimizdiń aımaqtarynda búrkitshiler ortalyǵyn ashý jáne damytý sharalaryn qabyldaý. Jattyǵý ortalyqtaryn ashyp, túrli deńgeıdegi jarystar ótkizip qana qoımaı, Mádenıet jáne sport mınıstrligimen birigip bul kóne ónerdi Qazaqstandaǵy etnotýrızmniń mańyzdy elementine aınaldyrý josparlanǵan.
Úshinshi. О́zin-ózi qorǵaý boıynsha tegin sheberlik-synyptaryn ótkizýdi qarastyrýmen jastarǵa arnalǵan sporttyq klýbtardy damytý boıynsha tıisti sharalar qabyldaý.
Tórtinshi. Elimizdegi JOO-larmen jáne kolledjdermen birigip «Stýdenttik bastama» dep atalatyn jalpyrespýblıkalyq volonterler qozǵalysyn jáne jas volonterler bazasyn qurý. Osylaısha, múmkindigi shekteýli jandarǵa, qarttarǵa, jetimder men jalǵyzbasty, úısiz-kúısiz adamdarǵa kómek kórsetý.
Besinshi. Medıa salanyń kelesheginen úmit kúttiretin jas ókilderin tarta otyryp, Qazaqstan ulttyq brendin alǵa jyljytýǵa baǵyttalǵan jańa quraldar jasaý.
Osylaısha, búgingi tańda Jol kartasynyń jobasy 89 tarmaqtan turady jáne bes baǵyty bar.
Birinshi baǵyt – Eńbek etip júrgen jastardy baspanamen qamtamasyz etý. Nur-Sultan, Almaty men Shymkent qalalarynda jyl saıyn jas mamandarǵa arnalǵan myńǵa jýyq jalǵa beriletin turǵyn úı turǵyzý josparlanǵan. Ol baspanalar kásiporyndarda, aýyl sharýashylyǵy men bıýdjettik mekemelerde, ǵylym salasynda jumys isteıtin jas mamandarǵa, jańa is bastaǵan kásipkerlerge arnalyp salynady. Otbasyndaǵy bala sany, arnaıy kútimdi qajet etetin bala tárbıelep otyrǵandar, tolyq emes otbasylar jáne taǵy basqa faktorlar da eskeriletin bolady.
Ekinshi baǵyt – jastardy eńbekpen qamtý. «Jas kásipker» baǵdarlamasyn júzege asyrý qarastyrylǵan. Úsh jyldyń ishinde 60 myńnan astam jas kásipkerlik negizderi boıynsha oqytylady. Aýyldaǵy jastarǵa 15 myń shaǵyn nesıe berý josparlanǵan. Al jańa bıznes-ıdeıalardy júzege asyrý úshin 30 myńnan asa memlekettik grant bólinedi.
Úshinshi baǵyt – bilim berý men volonterler uıymdaryn damytý. Qazir «Jas maman» dep atalatyn baǵdarlama ázirlenip jatyr. Osy baǵdarlama arqyly suranysqa ıe 100 ındýstrıaldy jáne servıstik kásip boıynsha mamandar daıyndalady. Bul baǵyttaǵy jumystar 3 jyl boıy elimizdegi 20 aldyńǵy qatarly JOO men 180 kolledjdiń bazasynda, elimizdiń barlyq óńirlerinen 200 myń jasty qamtýmen júzege asady.
«Ashyq ýnıversıtet» jobasyna barlyq joǵary oqý oryndary men kolledjderdi qosý da josparlanǵan. Sonymen qatar irgeli ári qoldanbaly zertteýlerdi granttyq qarjylandyrý jylyna 3 mıllıard teńgege ulǵaıtylatyn bolady. Volonterlyq sharalarǵa belsene qatysyp júrgen stýdentterdiń shákirtaqysy 30%-ǵa kóbeıtiledi.
Tórtinshi baǵyt – jastardyń áleýmettik belsendiligin damytý. «Jasyl El» qozǵalysynyń negizinde «Jasyl qala – Jasyl aýyl» jalpyulttyq jobasyn júzege asyrý qarastyrylyp otyr. Qurylys kompanııalarynda stýdenttik qurylys otrıadtary úshin kvota bólinedi. 2025 jylǵa deıingi áskerı-patrıottyq tárbıeleý baǵdarlamasy jáne taǵy basqalary ázirlenedi.
Besinshi baǵyt – bul jas otbasylardy, densaýlyq pen áleýmettik ınklıýzıvtilikti qoldaý boıynsha sharalar kesheni. Mysaly, aımaqtyq jastar chempıonaty men stýdentter ýnıversıadalaryn jappaı ótkizý tájirıbesin jańartý josparlanǵan. Jospardyń aıasynda birqatar keshendi jobalardy júzege asyrý qarastyrylǵan. Olardyń ishinde túrli jastar sanatyn áleýmettendirý, sýısıdtiń aldyn-alý, otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtý jáne otbasylyq qundylyqtardy alǵa jyljytý, daryndy jastardy qoldaý jáne taǵy basqa baǵyttar bar.
Jalpy, atalǵan baǵyttardyń barlyǵyn júzege asyrý jas otbasylardyń áleýmettik ahýalyn arttyrýǵa, adamı kapıtalynyń sapasyn ósirýge, sondaı-aq jastardyń túrli sanattarynyń tıimdi áleýmettenýine múmkindik beredi.
Máseleni qaraý barysynda jastarmen júrgizilip jatqan jumystar týraly baıandamamen Jambyl oblysynyń ákimi A. Myrzahmetov pen Shymkent qalasynyń ákimi Ǵ. Ábdirahymov baıandama jasady.
QR Premer-Mınıstriniń orynbasary G. Ábdiqalyqova Parlament Senatynda qaralyp jatqan respýblıkalyq bıýdjetke ózgeristerde Jastar jylyn ótkizýge 24,6 mlrd teńge qarastyrylǵanyn atap ótti jáne barlyq mınıstrlikterdi júrgizilip jatqan jumystarǵa belsene atsalysýǵa shaqyrdy. Bul oraıda negizgi máseleler jastardy jumys oryndarymen qamtý, óz isin ashýǵa grant usyný, jastar is-tájirıbesi máselesine erekshe kóńil bólý bolyp tabylady. Sondyqtan bul áleýmettik blok mınıstrlikterine ǵana emes, basqalaryna da qatysty.
