Dala áýenderiniń terbegen izi... Jaryqtyq polıak halqynyń birtýar uly A. V. Zataevıchti Qazaqstanda «qazaq ániniń ákesi, dástúrli mýzykasyn jazý isiniń pıoneri» dep ataıdy. A. V. Zataevıchtiń eńbegi arqasynda qazaq halqynyń ánderi men aspaptyq mýzykalyq murasy qaǵazǵa túsirildi. Sol zamanda estigen daýysyn qaǵazǵa belgi retinde túsiretin, sodan soń ony aınytpaı oryndap shyǵatyn adam týraly ańyz halyq arasynda keń taralǵan edi. Ol Ertis pen Oral, Qarqaraly men Qyzylorda, Bókeı dalasyn, Orynbor men Jetisý bókterlerin aralap, án-kúılerdi notaǵa túsirdi.
Búgingi ashylǵan Memlekettik Ortalyq mýzeıdegi «Dala áýeniniń izimen» kórmesindegi qala turǵyndary men qonaqtarynyń nazaryna mýzykant-etnograftyń jeke kesheninde saqtalǵan fotomaterıaldar, maqalalar, jınaqtar men kitaptar, túsiniktemeler men dala áýenderiniń notalyq jazbalary usynyldy. Olardyń qatarynda 1925 jyly Álibı Jangeldınge bergen qoltańbasy, «Qazaq halqynyń 1000 áni» ( ánder men áýender), «Qazaqtyń 500 áni men kúıi» (ánder men aspaptyq pesalar) jınaǵy, fotosýretterdi erekshe atap ótýge turarlyq.Sonymen qatar sazgerdiń qyzy Olga Zataevıchtiń Ahmet Jubanovqa jazǵan hatyn jáne 1950 jyly akademık Ahmet Jubanov jarııalaǵan «A. V. Zataevıch – qazaq halqynyń án-kúıiniń birinshi jınaýshysy» maqalasymen tanysýǵa bolady.
Bul kórmeniń keremet nársesi dep, rýhanı jańǵyrý men qoǵamdyq sanaǵa túbiri mol málimetter syılaı alatynyna kámil senetinińiz, «Bolashaqqa baǵdar» beretini anyq, A. V. Zataevıchtiń shyǵarmashylyq jáne mýzykalyq murasyn, sondaı-aq qazaq halqy úshin etken eńbegin, onyń tarıhı-mádenı murasynyń rólin tanytý bolyp tabylsa kerek-ti.
Saǵynysh terbegen ásem áýezder ón boıyńdy tolqytady... Saǵynysh sazdary bolyp áldıleıdi... Beý dúnıe... dala áýenderiniń izi...
Saparbaı PARMANQUL,
«Eqemen Qazaqstan»
ALMATY
