Taraz týrızmin damytýǵa ne kedergi?

О́ńirde týrızm salasyn damytýda jaqsy josparlar bolǵany­men,­ kúrdeli másele de bar. Bul rette Jambyl óńi­rindegi jádigerler­di nasıhattaýǵa, Ta­raz týrızmin damytýǵa ne kedergi degen másele­niń týyndaıtyny aqıqat. Se­be­bi atalǵan salaǵa baılanysty Jam­­­byl oblysynyń ákimi Asqar Myr­zahmetov tıisti basshylarǵa tý­rızmdi damytýǵa baılanysty naqty tapsyrmalar berip keledi. Jalpy, kóne dáýirdiń kýágerleri ispetti bolǵan tarıhı nysandardy, este joq eski zamandardan beri kele jatqan mádenı eskertkishterdi tolyǵymen taný ári ózgelerge tanytý búgingi mindet. Eli­mizdiń osyn­daı tarıhı jaýharlary shetel­­derge nasıhattala berse tipti jaq­sy. Alaıda, Jambyl oblystyq týrızm basqarmasynyń basshysy Qarlyǵash Aralbekovanyń aıtýyn­sha, oblys ákiminiń aldyndaǵy esep­­te 9 aıdyń qorytyndysy bo­ıyn­sha kórsetilgen nátıjelerge sáı­kes Taraz qalasy, T.Rysqulov jáne Merki aýdandary ishki týrızm boıyn­sha qyzmet kórsetilgen kelý­shiler sanynan josparlanǵan mejege jete al­maǵan. Máselen, Taraz qalasy boıynsha rezıdentter sany 45175 bolý kerek bolsa, is júzinde 42346 adam, T.Rysqulov aýda­­nyna josparly kórsetkish boıynsha 2680 adam kelýi kerek bolsa, nátıjesinde 1720 adam, al Merki aýda­nynyń kórsetkishi 5123 adam bolýy kerek bolsa, oryndalýy 4959 adamdy qam­tyǵan. Iаǵnı, óńirge kelýshilerdiń sany kúrt tómendep otyrǵanyn osydan kórýge bolady.

«Qazirgi tańda oblys kólemindegi ornalastyrý oryndarynyń shynaıy statıstıkalyq málimetterdi tapsyrmaýy ótkir másele bolyp tabylady. Jambyl oblystyq týrızm basqarmasy Jambyl oblysynyń statıstıka departamentimen biri­gip,­ oblys boıynsha ornalastyrý­ oryndarynyń kórsetkishteri aı­qyn bolýy úshin, qonaqúılerdegi statıs­tı­kalyq málimetterdiń ýaqtyly jáne naqty sandyq málimetterdiń tapsyrylýy­na yqpal etý boıyn­sha birqatar jumys atqardy. Iаǵnı, qona­qúılerge arnaıy top shyǵyp, mekeme basshylaryna túsindirý ju­mys­taryn júrgizdi», deıdi basqarma bas­shysy.

Taraz shahary kórshi jatqan Almaty, Túrkistan oblystary men Shym­kent qala­laryna baratyn týrıster úshin tran­zıttik qala bolyp esepteledi. Sondyqtan kelýshiler kóp jaǵdaıda týrıstik nysandardy tamashalaǵan soń qonaqúıge de toqtamastan basqa qalalarǵa at­tanyp ketip jatady. Máselen, ót­ken jyly týrısterdiń oblysqa ke­lý sany 250 myń­nan astam adamdy quraǵan eken. Endigi jerde bas­qarma týrıster sanyn budan da art­tyrý úshin osyndaı jumystardy uıym­dastyrýda.

San ǵasyrlyq tarıhy bar Qara­han men Aısha bıbi keseneleri Áýlıe­ata óńirine ǵana tıesili emes, bar­sha qazaqtyń mádenı ıgiligi. Osynaý tarıhı jerge kórshi oblystardan kóptegen adamdardyń kelip, zııa­rat etip jatatyny bar. Alaıda, bul tarıhı nysandardyń sońǵy kez­de týrısterdiń keletin jerine emes, toıshyl qaýymnyń estelik sý­retke túsip, tilek aıtatyn ǵana or­nyna aınalyp bara jatqany bel­gili. Máselen, kóne shahar orta­lyǵyndaǵy Qarahan kesenesiniń al­dynda aǵyp jatqan aryqtyń ylǵı qo­qysqa tolyp jatatynyn da qala jurt­shy­lyǵy jaqsy biledi. Sol sııaq­ty, Aısha bıbi kesenesiniń mańy da búginde tozǵan, keı jerleri bú­lingen. Bul oraıda «Ejelgi Taraz eskertkishteri» memlekettik ta­rıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń dırektory Nurlan Byqybaev qos ke­se­neniń de mańyna kógaldandyrý jumystary júrgiziletinin aıtty. So­nymen qatar óńir­degi tarıhı qundylyqtardy nasıhattaý maq­satynda halyq kóp júretin temir jol beketine jáne áýejaıǵa da arnaıy taq­talar ilý­ josparda bar eken. Qara­han jáne Aı­sha bıbi keseneleri atalǵan mekeme teń­gerimindegi respýblıkalyq ma­ńyzy bar­ nysan­dar tizimine jata­tyn­dyqtan, mun­­­daǵy qarjylandyrý jumystary da res­pýblıkalyq bıýdjet esebinen júr­giziledi. Qazaqstan Respýblıkasy Má­de­nıet jáne sport mınıstrliginiń 2017 jylǵy 9 maý­symyndaǵy buıryǵyna sáıkes atalǵan nysandarǵa kirý aqyly túr­de júzege asyrylady. Kirý quny ere­sekterge – 200 teńge, stýdentter men zeınetkerlerge – 100 teńge, oqý­­shylarǵa – 50 teńge, mektep jasyna deıingi balalarǵa aqysyz jáne sheteldik azamattarǵa – 300 teń­ge bolyp bekitilgen. Birinshi kezekte bul kesenege qansha adamnyń ke­lip-ketip jat­qanyn baqylaýǵa múm­kindik beredi. Kórsetilgen aqy­­ly qyzmetten túsken qa­rajat mınıstr­likpen baqylanady.

Sonymen qatar Nurlan Byqy­baev­tyń aıtýynsha, Taraz qalasyn­daǵy orta­ǵasyrlyq Qalı Júnis mon­shasyn da qaı­ta jańǵyrtý ju­mys­tary júrgizilýde. Bul nysan da óńir týrızmin damytýda erekshe ma­ńyzǵa ıe orynnyń biri.

«Oblys ákiminiń tapsyrmasyna sáı­kes, Jambyl oblystyq týrızm bas­qar­­­masynyń bastamasymen ob­lystaǵy ne­gizgi týrıstik nysandardy damytý bo­ıynsha jumys toby qu­rylǵan bolatyn. Jumys toby ny­sandardy aralap, kem-ketigin tú­gendeý jumystaryn atqardy. Qa­zirgi ýaqytta Qarahan jáne Aı­sha bıbi kesenelerin kórkeıtý men abat­tandyrý maqsatynda jańa es­kızdik joba men sme­ta ázirlenip, ob­lys ákimimen eskızdik jo­ba men sme­tanyń bekitilýi kútilýde. Jańa joba eskızderine sáıkes keseneler­de sanıtarlyq talaptary saqtalǵan qur­bandyqqa shalynatyn mal soıatyn orny, dárethanasy, tilek­hanasy bolmaq. Sonymen qa­­tar atalǵan jobalardy jú­zege asy­rý úshin ınvestorlardy tartý ju­mystary júrgiziledi», deıdi Qar­lyǵash Aralbekova.

О́ńirdegi kóne zamandardan be­ri kele jatqan tarıhı jádiger­lerdiń tamyry men taǵdyry týrıs­terdi qyzyq­tyratyny sóz­siz. Tek tozyǵy jetken kesene­ler qaıta jańǵyrtylyp, eskert­kishter qal­pyna keltirilse, odan bólek uıym­das­tyrý, nasıhattaý ju­mys­tary jol­ǵa myqtap qoıylsa, Áýlıeata óńiri elimizdegi iri týrızm or­talyq­ta­rynyń birine aınalatyny anyq.

      Jambyl oblysy