Kelisim joq jerde keleńsizdik týady

Áskerılerdiń arasynda jaıaý áskerler Bas shtabynyń bastyǵy da kelgendigi habarlandy. Olardyń naqty ne maqsatpen jetkeni týraly aldyn ala habar berilmedi. Biraq jýrnalıster kelgenderdiń arasynda arnaýly maqsattaǵy kúshterdiń ókilderi, sonyń ishinde kıberqaýipsizdik mamandary bar ekendigin anyq­taǵan soń alańdaýshylyq týyndady. Áskerılerdiń ushyp kelý maq­saty týraly eki kún boıy bile almaı, dúdámal bolǵan jýr­na­lısterge tek 26 naýryzda ǵana Reseı syrtqy ister mınıstr­liginiń arnaýly ókili M.Zaharova málimdeme jasap, mamandardyń is-áreketi Máskeý men Karakas arasynda 2001 jyly qol qoıyl­ǵan áskerı-tehnıkalyq ynty­maqtastyq jónindegi kelisimmen retteletinin aıtty.

Venesýelada áli kúnge saıa­sı daǵdarys jalǵasýda. Elde qazir is júzinde qos ókimet bolyp tur. Onyń birin Reseı zań­dy dep esepteıtin Nıkolas Madýro bas­qarsa, ekinshisin AQSh qoldaı­tyn Ulttyq assambleıa­nyń (par­lamenttiń) kóshbasshysy Hýan Gýaıdo basqarady.

Osy oqıǵadan keıin Hýan Gýaıdonyń jubaıy, belsendi saıa­satker Fabıano Rosales AQSh-qa kelip, ony prezıdent Donald Tramp Aq úıde qabyldady. Kezdesýden keıin jýrnalıster­men bolǵan brıfıngte D.Tramp «Reseı Venesýeladan ketýi kerek» dep naqty jarııala­dy. «Reseı­di ketirý úshin AQSh ás­ker ji­berýi múmkin be?» degen jýr­na­lısterdiń suraǵy­na ol «barlyq sharalar qaras­ty­ry­­la­­tyn­yn» aıtty. Sonymen birge prezı­dent D.Tramp Máskeý AQSh-tyń pozısııasyn biletinin málimdedi.

Fabıano Rosales Tramppen kezdeskenge deıin AQSh-tyń vıse-prezıdenti Maık Penstiń de qabyldaýynda bolǵan edi. Kezdesýdiń qorytyndysy boıynsha jýrnalısterge bergen suhbatynda M.Pens: «Reseıdiń áskerı ushaqtarynyń kelýin Amerıka Qurama Shtattary arandatý dep sanaıdy. Biz búgin Reseıden Madýronyń rejimin qol­daýdy toqtatyp, búkil álem­niń úlken bóligi men barlyq jar­tyshar elderiniń qataryna enip, azattyq tolyq qalpyna kelgenshe Hýan Gýaıdonyń jaǵyna shyǵý­dy suraımyz» dedi.

Mundaı shaqyrýlardy Reseı­diń mise tutpasy belgili, óıtkeni ol  N.Madýrony Venesýelanyń zańdy saılanǵan prezıdenti dep tanıdy. Byltyr mamyr aıynda bolǵan saılaýda  ol 67 paıyz daýys jınap, prezıdent saılanǵan. Biraq Hýan Gýaıdo bastaǵan oppozısııa saılaýdyń ádiletsiz bol­ǵanyn aıtyp, ony prezıdent dep tanýdan bas tart­qan. Qoıatyn kináleriniń qatarynda oppozısııalyq kósh­basshylardy kúmándi aıyptarmen túrmelerge japqany da aıtylǵan. Osy sebeppen eldegi demokratııalyq birlik qozǵalysy bul saılaýǵa qatyspaǵan.

D.Tramptyń Reseı Vene­sýela­dan ketýin talap etken má­lim­demesine Reseı syrtqy ister mınıstriniń resmı ókili M.Zaharova eshqandaı ymyrasyz teketirestikpen jaýap berdi. Jýrnalısterdiń Venesýelaǵa áskerılerdiń ne úshin barǵany jáne qansha ýaqyt bolatynyn bilmek bolǵan suraǵyna oraı ol: «Reseıdiń áskerıleri Vene­sýelada ózderine jáne Vene­sýela ókimetine qansha ýaqyt kerek bolsa, sonsha bolady», deı kelip, óziniń málim­demesi eki­­jaqty áskerı-tehnıka­lyq yn­­ty­maqtastyq jónin­degi keli­simge súıenip jasalyp otyr­­ǵanyn, ekijaqty halyq­ara­lyq-quqyqtyq negiz bolǵan soń, olar­dyń áreketterin eshkim aıyptaı almaıtynyn aıtty.

Reseı prezıdentiniń baspasóz hatshysy D.Peskov osy máselege qatysty málimdemesinde óz eli­niń Venesýelanyń ishki isterine ara­laspaıtynyn jáne basqa da úshin­shi elderdiń osylaı istege­nin qalaıtynyn aıtyp, jaqaýratty.

Oǵan deıin Máskeýdegi Venesýe­la elshiliginiń áskerı atta­shesi Hose Rafael Torreal­ba Peres te málim­deme jasap, Reseı áskerıleriniń Venesýelaǵa tek áskerı-tehnıkalyq ynty­maq­tastyq máselelerin talqylaýǵa barǵanyn aıtyp, eshqandaı birlesken operasııa jasalmaıtynyn málimdegen.

Sonymen teketires Vene­sýela­nyń ishinde ǵana emes, syrtynda da júrip jatyr. Altynshy sáýirde H.Gýaıdo Madýrony taq­tan taıdyrýǵa baǵyttalǵan belsendi áreketterge baratynyn jarııalap úlgerdi. Onyń qandaı áreketter ekendigi ázirge belgisiz. Eldegi ekonomıkalyq tyǵyryq, sonyń ishinde elektr qýatynyń jıi óshirilýi oǵan «jaqtas» bolyp tur. Al Madýro bolsa elektr qýattary júıesin AQSh qasaqana isten shyǵarýda dep Amerıkany aıyptaýda. Tramp Madýrony AQSh-tyń qaıyrymdyq kómek­terinen bas tartqany úshin aıyp­ta­dy. «Biz Venesýelanyń azamat­tary úshin birneshe mıllıon dollardyń kómegin jınaǵan edik, sodan Madýro bas tartyp otyr. Ol óz azamattarynyń ashyq­qa­nyn qalaıtyn bolsa kerek» dedi D.Tramp. Bul kómekter Kolým­bııa arqyly jetkizilmek bolǵan.

Al AQSh-tyń Memlekettik hatshysy Maık Pompeo Vashıng­ton NATO-men birlesip, aldaǵy aptada jańa sanksııalar jasaıty­nyn málimdedi. Olar negizi­nen Reseıdiń Ýkraına­daǵy bel­sen­diligine qarsy sharalar bol­ǵany­men, Venesýeladaǵy teke­tiresti de eskerip jasaǵaly otyr.

Álemniń ekinshi shetinde ornalassa da osyndaı teketires­ter úlken oqıǵalarǵa soqtyrýy múmkin ekendigin oılaǵanda, tek kelisim ústelindegi sheshimder ǵana órkenıetti joldyń jalǵyz quraly ekendigine kóz jet­kize túsesiń. Al kelisim bolmaǵan jer­de zańsyzdyq kúsh alatynyn kórip júrmiz.