Rýhanııat • 04 Sáýir, 2019

Saqqulaq bı kesenesi

1480 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Isi qazaqqa esimi málim Saqqulaq bı 1800 jyly Ereımenniń eteginde jaryq dúnıe esigin ashqan. Áıgili Bógenbaı batyrdyń shóberesi. 12-13 jasynda dala danyshpany – Bapan bıdiń qasyna ergen, sheshendik sózderin boıyna sińirgen.

Saqqulaq bı kesenesi
Týmysynan aıryqsha talantty Saqqulaq bı 15 jasynda daýǵa aralasyp, ádil bı­lik aıtyp, tórelik etken. Sol zamandaǵy qısapsyz dúnıe­den, rýhanı mol muradan keıin­gige qalǵany juqanasy ǵana. Má­selen, Saqqulaq bıdiń Sho­qan­ǵa bergen batasy, «Aqyl», «Tórt nárseden qashyq qyl», «Bul da bir ǵalymnyń biri edi-aý», «Shyńǵysqa kóńil aıtýy», «Ǵylym», «Baıdaly bı­ge aıtqany», «Musanyń ajalyn­da aıtqany» tárizdi mándi de máıek­ti sózderi saqtalyp qal­ǵan. Sheshen sózinde tereń fılo­sofııalyq oı, bilim, ómirge degen qushtarlyq, eldik pen erlikti kókseý jatyr. 
О́ziniń el birligin saqtaý, keıingi urpaqty ǵana emes, zaman­dastaryn da ádildikke, adal­dyq­qa, arlylyqqa tárbıeleý ba­ǵytynda aıryqsha eńbek etken Saqqulaq bı 1888 jyly ómirden ozady. Shańyraǵynda jeti ul dúnıege kelgen. Olardyń ishinde áke jolyn qýǵany Nuraly men Eraly esimdi balalary. 
Saıyn sahara tósinde ádildik týyn jelbiretken, qara qyldy qaq jarǵan jaryqtyq Saqqulaq bıdiń kesenesi shıki kirpishten salynǵan, segiz qyrly kúmbez pishinde. Segiz buryshtyń oń­tús­tik batys jaǵynda tómen­gi eki qatardyń kirpishi sál-pál buzylǵan eken, qalǵan qabyrǵalary tutas saqtalǵan. Urpaqtarynyń aty jazylǵan eski tastyń janyndaǵy qabyr­ǵanyń tusynda Saqqulaq bıdiń óziniń jáne eki ulynyń attary tańbalanyp, qabir ústine eskertkish ornatylǵan. 
Ár belesi kóne tarıhqa bógip jatqan ejelgi Ereımendegi el­diń keshegi ótken kúnin, onyń jaqsysy men jaısańynyń izgi muratyn aıǵaqtaıtyn kóne ke­sene qazirgi kúni de ókpek jo­laýshyǵa oı salyp, qııannan kóz­ge túsedi. 

Aqmola oblysy,
Ereımentaý aýdany