Shyndyq ashylyp, jaǵdaı túzeledi

Juma, 27 sáýir 2012 1:30

Attestattaý – quqyqtyq qaıta qurylý qadamy

Búginde elimizdiń túkpir túkpirinde quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin attestattaýdan laıyqty ótkizý úshin barynsha qyzý daıyndyqtar júrgizilýde. Buǵan jan-jaqty qulaǵdar bol­ǵan halyq ta úlken úmitpen qarap, ońdy nátıjelerdi kútýde. Osy­­ǵan oraı biz bul attestattaýdan elimiz qandaı paıdaǵa ke­ne­lip, quqyq qorǵaý organdarymyz qanshalyqty ózgeriske túse­tin­digin bilý úshin, bir sózben aıtqanda, attestattaý elge ne bere­tin­digin taǵy bir aıqyndaý maqsatynda Parlament Máji­li­siniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Q.JAQYPOVQA jolyǵyp, osy jaıynda aıtyp berýin surǵan edik. Qabıbolla Qabenuly bylaı dep jaýap berdi:

Juma, 27 sáýir 2012 1:30

Attestattaý – quqyqtyq qaıta qurylý qadamy

Búginde elimizdiń túkpir túkpirinde quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin attestattaýdan laıyqty ótkizý úshin barynsha qyzý daıyndyqtar júrgizilýde. Buǵan jan-jaqty qulaǵdar bol­ǵan halyq ta úlken úmitpen qarap, ońdy nátıjelerdi kútýde. Osy­­ǵan oraı biz bul attestattaýdan elimiz qandaı paıdaǵa ke­ne­lip, quqyq qorǵaý organdarymyz qanshalyqty ózgeriske túse­tin­digin bilý úshin, bir sózben aıtqanda, attestattaý elge ne bere­tin­digin taǵy bir aıqyndaý maqsatynda Parlament Máji­li­siniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Q.JAQYPOVQA jolyǵyp, osy jaıynda aıtyp berýin surǵan edik. Qabıbolla Qabenuly bylaı dep jaýap berdi:

– О́zińiz biletindeı, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ústi­miz­degi jylǵy sáýir aı­yn­daǵy qu­qyq qorǵaý organdaryn kezekten tys at­testattaý týraly Jar­ly­ǵy­na baı­­­­­­lanysty elimiz­diń bar­lyq qu­qyq qorǵaý organdary qyz­metker­lerin kezekten tys attestattaý úshin jo­ǵary deńgeıli komıssııa quryldy.

Elbasynyń basa nazar aýdarýy jáne atalǵan komıssııa qu­ra­my­nyń óte joǵary deńgeıi bul má­se­leniń kún tártibinde turǵan aı­ryq­sha mańyzdy ekenin bildi­redi. Sondyqtan da komıs­sııaǵa Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy je­tekshilik jasap, onyń qura­myna barlyq quqyq qorǵaý organ­da­ry­nyń jáne aralas organ­dar­dyń b­i­rinshi basshylary kiredi.

Attestattaýdyń kezekten tys ótkizilý qajettiligi men onyń kún tártibinde turǵandyǵyna erekshe mán bergen jón.

Birinshiden, atalǵan keshendi sharalardy júrgizý arqyly qyz­metkerlerdiń ózderine júktel­gen mindetterdi atqarý múmkin­digin anyqtaýǵa jáne qyzmettiń nátı­jesin bilýge qol jetedi. Bul ar­qy­ly quqyq qorǵaý qyzmet­ker­leriniń mártebesi artyp, polısııa men quqyq qorǵaý organdarynda tek tańdaýlylar ǵana qalady. Degenmen, bul qyzmet­ker­ler bi­lý­ge tıisti zań­dardy jáne nor­ma­tıv­tik qujat­tar men nusqaý­lar­dy ıgerý deń­geıine qoıylatyn baǵa ǵana emes, sondaı-aq quqyq qorǵaý or­gan­d­arynyń qyzmet erek­she­ligine oraı áskerı jáne jaýyn­gerlik ázirlikke, belgilen­gen normatıvter boıynsha jeke quram­nyń dene shy­nyqtyrýdaǵy sáı­kestigine de aıryqsha mán berý degen sóz.

Qyzmetkerlerdiń negizgi ká­sip­tik kórsetkishterin anyqtaı­tyn attestattaý munymen shek­tel­meı­di. Polıseılerdiń adam­ger­­­shilik beı­nesi aıqyndalyp, moraldyq jáne psıhologııalyq turaqtylyǵy tek­se­riledi. Sonymen qatar, kom­mýnı­kasııalyq jáne aqparattyq tehnologııalardy ıgerý deńgeıi de qa­ralady. Jalpy alǵanda, osy kór­set­­kish­terdiń bári quqyq qor­ǵaý organdaryna degen halyqtyń senimin arttyryp, qoǵam men bıznes ókil­deriniń kútken talabyna sáı­kes ke­lýi tıis. Bul bıznes úshin qo­laı­ly jaǵdaı týǵyzyp, belgili bir kepil­dikterdi de be­­re­tini anyq. Demek, maqsat – adal jáne ká­siptik deńgeıi joǵary qyzmet­ker­lerdi daıarlaıtyn tı­im­di tetik qurý bolyp otyr.

Ekinshiden, joǵaryda aıt­qa­nymdaı, bul sharanyń taǵy bir mańyzdylyǵy attestattaý quqyq qorǵaý organdarynyń barlyq deń­geıin qamtıdy. О́ıtkeni, eli­mizdiń quqyq qorǵaý organy tek Ishki ister mınıstrliginen ǵana emes, sonymen qatar prokýratýra, Tó­tenshe jaǵ­daılar mınıstrligi, Qarjy polısııasy jáne Qarjy mınıstr­liginiń kedendik baqylaý komıte­tinen qu­ra­latyny belgili. Mundaı qamtý júıelik mindet­ter­di tolyq sheshýge múmkindik beredi. Basshydan bastap, qatar­daǵy qyzmetkerge deı­in­gi bóli­nisterdiń bárin attestattaý jú­ıe­niń naqty deńgeıin anyqtap, shynaıy jaǵdaıdyń qan­daı eke­nin kórsetedi. Bul quqyq qorǵaý organdary úshin de ózde­riniń qandaı dárejede ekendik­terine kóz jet­ki­zip, shetelderdiń jo­ǵary qalyp­ta­ryna qatarlasý­la­ryna jol ashady.

Úshinshiden, atalǵan shara ha­lyq­aralyq aldyńǵy qatarly tá­jirıbe bolyp tabylady jáne biz­diń elimizde alǵash ret ótki­zilip otyr. Mundaı saralaý barysy shet­­elderde keńinen júr­giziledi. Attestattaýdan ótý jáne quqyq qorǵaý organdaryna qyz­metke ki­rý úlken dáreje bolyp tabyl­ǵany­men, ońaı sharýa emes. Attes­tat­taýdyń bar­lyq bas­pal­daǵynan ótken qyz­met­ker ózi­niń márte­besin kóte­rip, kerek bolsa sol úshin úlken maqta­nysh­qa da ıe bolady. Son­dyqtan mu­n­daı qyz­met­ke tap bol­ǵan adam ózine júk­telgen qoǵam men mem­le­ket­tiń úl­ken senimin sezinip, ma­man­dyǵyna degen maq­­­tanyshy artady. Al memleket bolsa, óz keze­ginde to­lyq áleýmettik ke­pil­dik­terdi qa­byl­daıdy. Bul joǵary eńbekaqy, kepildengen dáriger­lik qyz­met kórsetý túr­leri, je­ńilde­til­gen jaǵdaıda tur­ǵyn úı alý múm­kindigi, kepil­dik berilgen zeı­net­aqymen qam­tamasyz etilý jáne qoǵamnyń qur­metine bóle­ný degen sóz. Mine, sondyqtan da damyǵan elderde «polıseıge para berý» degen uǵy­m joq, óıt­keni bir ret mun­daı ispen sú­rin­gen qu­­qyq qor­ǵaý organy­nyń qyzmet­keri ekinshi ret jú­ıe­ge eshýaqytta orala almaıdy. Qara daq máńgige ju­ǵyp qalady, sosyn qaıtadan mem­le­ket­­tik qyzmetke oralý túgili, batys­ta tipti mun­daı jaǵdaıda bank­­ten nesıe alý da múmkin bolmaıdy.

Tórtinshiden, bizdiń quqyq qor­ǵaý or­gandarynyń daıyndyǵyn qa­zir­gi ýaqyttyń shynaıy kórinis­terimen naqty qalyptasqan jaǵ­daılarda tekserý degen sóz. Ke­shegi taıaý shy­ǵystaǵy qaıǵyly jaǵdaılar, jalpy álemdegi, onyń ishinde biz­diń elimizdegi de oqı­ǵalar qazirgi tańdaǵy qater­diń qaýpin ańǵartty. Ulttyq qaý­ip­siz­dik, eń aldymen, ishki jaǵ­daıdyń turaqtylyǵynan bastalady. Ha­lyq­aralyq lańkes­tik qaýpinde shekara joq, al qoǵam­dy ydyratý, ultaralyq jáne konfessııa­ara­lyq daýdy týdyrý ekstremıster­diń basty maqsaty bolyp tabylady. Demek, biz qa­shanda mundaı qaterdiń ýaq­ty­ly aldyn alý úshin myqty sy­naq­tan ótken jú­ıege ıe bolýymyz qajet. Memle­kettiń múdde­sin, qoǵamda qalyp­tasqan tıimdi de turaqty jaǵdaı men adam­ger­shilik qundy­lyq­tar­dy qorǵaý, ultaralyq jáne kon­fessııa­ara­lyq kelisimdi saqtaý – mine, osylar quqyq qor­ǵaý or­gandarynyń kúnbe kúngi aınalysatyn basty jáne negizgi min­detteri bolyp tabylady. Son­dyq­tan da attestattaý asa qajet.

Jazyp alǵan Aleksandr TASBOLATOV.