Kásibılik tarazyǵa túser sát
Seısenbi, 8 mamyr 2012 7:36
Egemendi elimiz táýelsizdiktiń artta qalǵan 20 jyly ishinde kóptegen oń ózgerister men qaıta qurýlardy bastan ótkerdi. Bulardyń barlyǵy da naryqtyq qatynastarǵa kóshken memleketimizdiń irgetasyn, táýelsizdigimizdiń tuǵyryn bekite tústi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qandaı isti qolǵa almasyn aldy-artyn baǵamdap, artyq-kemin salmaqtap baryp, ómirge joldama beretini bul joly da baıqaldy. Prezıdent óziniń «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty bıylǵy Joldaýynda «Mańyzdy másele – quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdardy sapalyq kadrlyq jańartý» degen bolatyn.
Seısenbi, 8 mamyr 2012 7:36
Egemendi elimiz táýelsizdiktiń artta qalǵan 20 jyly ishinde kóptegen oń ózgerister men qaıta qurýlardy bastan ótkerdi. Bulardyń barlyǵy da naryqtyq qatynastarǵa kóshken memleketimizdiń irgetasyn, táýelsizdigimizdiń tuǵyryn bekite tústi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qandaı isti qolǵa almasyn aldy-artyn baǵamdap, artyq-kemin salmaqtap baryp, ómirge joldama beretini bul joly da baıqaldy. Prezıdent óziniń «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty bıylǵy Joldaýynda «Mańyzdy másele – quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdardy sapalyq kadrlyq jańartý» degen bolatyn. Soǵan oraı «Qazaqstan Respýblıkasy quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaýdan ótkizý týraly» Memleket basshysynyń Jarlyǵy bul tapsyrmanyń qoǵamdyq ómirge qanshalyqty qajettiligin taǵy bir tııanaqtaı tústi.
Shyny kerek, memleketimizdiń qaýipsizdigi, tynyshtyǵy men turaqtylyǵy, adamdardyń beıbit ómiri, quqyqtarynyń buzylmaýy, ózderin erkin sezinýi quqyq qorǵaý organdarynyń qaltqysyz qyzmetine tikeleı táýeldi. Elbasy bul attestattaýdan súrinbeı ótken kásibı biliktiligi joǵary qyzmetkerlerge materıaldyq jaǵdaı jasaýdyń joldaryn da aıqyndap berdi. Joldaýda «Odan keıin quqyq qorǵaý júıesi qyzmetkerleriniń aqshalaı rızyǵyn arttyrý men qoldaýdyń áleýmettik destesin keńeıtý, sondaı-aq, olardyń tehnıkalyq jaraqtalýy máseleleri qaralýǵa tıis» dep aıryqsha atap ótti. Iаǵnı, qyzmetkerlerdiń biligine sáıkes yntalandyrý da bolady. Mine, talap pen qoldaýdyń úlgisi osyndaı bolsa kerek. Munyń ózi elimizde júzege asyrylatyn ózgeristerdiń dáıektiligin kórsetedi.
Elimizde alǵash ret ótkizilip otyrǵan bul shara asa mańyzdy da. Kúndelikti ómirimizde baıqalyp júrgenindeı, bul salada da qordalanyp qalǵan máseleler jetkilikti. Ásirese, bul kadrlardyń óz isin jetik bilýi, kásibı biliktiligi men dene tárbıesine, jaýyngerlik daıarlyǵyna, qyzmettik etıkany saqtaýyna, adamdarmen til tabysýyna qatysty. Shyny kerek, túbit murt jasóspirimder «jeń ushynan jalǵasyp» quqyq qorǵaý organdaryna ornalasyp jatady. Jáne anaý-mynaý emes, laýazymdy oryntaqtarǵa otyrady. О́mirdiń synynan ótpegen olardyń aldyna barǵandarǵa dórekilik tanytyp, ózim bilemge salynatyny, qylmysty jasyrýǵa tyrysatyny, kinásiz adamdarǵa qylmysty kúshtep tańatyny da kezdesip qalyp júr. Tipti halyqtyń arasynda aıtylyp júrgen paraqor MAI qyzmetkeri, urda-jyq polıseıler týraly shyndyqqa bergisiz ázilderdiń astarynda tap osy biliktilik pen kásibıliktiń, tájirıbeniń jetispeýshiligi jatqany sózsiz. Tipti, syrtqy dene turqynan dene tárbıesi men jaýyngerlik daıyndyqqa mán bermeıtini kórinip turatyn polıseılerdi kórgende, «qoıannyń túrin kórip, qaljasynan túńil» degen oıǵa qalasyń. Shekten tys semirip ketken polıseı qylmyskerdi qaıtip quryqtamaq. Sonda olar dene tárbıesi men jaýyngerlik daıyndyqqa mán bermeıtini ǵoı. Ondaılardy eshteńe de qyzyqtyrmaıdy dese de bolady. Jaqynda bir osyndaı qyzmetkerdiń áńgime aýanynan birde-bir qazaq basylymyn oqymaıtynyn ańǵaryp tań qalǵanym bar. «Túımedeıdi túıedeı» etip, adamdardy áýre-sarsańǵa salýshylyq ta bar. Tipti qorǵanyń bolatyn polıseılerdiń ózderi qylmysqa baratynyn estigende «Qasqyrǵa qoı baqtyrǵannyń» kebin kóz aldyńa elestetesiń. Azamattyq ardan, qyzmettik anttan attap ketetinder de solar. Qalaı quqyq qorǵaý organdaryna jumysqa turdy, solaı jemsaýyn baılyqqa toltyryp, dańǵaradaı úı salyp, sheteldik mashına minip shyǵa keledi. Para almasa, mundaı «maı shelpek» qaıdan keldi degen kúdikti oıǵa berilýge týra keledi. Mysaldy alystan izdep qajeti joq. Oblys ortalyǵynda shyǵatyn «Dıapazon» gazetiniń sońǵy sanynan úsh adamnyń ólimine kináli «qara rıeltorlardyń» qylmystan jaltarýyna jaǵdaı týǵyzǵan «Zaýyt» polısııa bóliminiń eki qyzmetkeriniń 5 jáne 4 jylǵa sottalǵanyn oqyǵanda tóbe shashymyz tik turdy. Al 1682 mekemesiniń burynǵy basshylarynyń da isti bolǵanyn búkil el biledi. Ony az deseńiz, ótken jyl men bıylǵy jyldyń birinshi toqsanynda túrli quqyq qorǵaý organdarynyń 14 qyzmetkeriniń ártúrli jaýapkershilikke tartylǵany belgili bolyp otyr. Mundaı keleńsizdikterdi tere berseń jetip-artylady. Osynyń ózi-aq quqyq qorǵaý salasyndaǵy kúrmeýi qıyn túıinderdiń tym tereńdep ketkenin baıqatady. «Teatr kıim ilgishten bastalady» degendeı, polıseılerdiń qashanda qaımana jurtqa qaı jaǵynan da úlgi-ónege bolyp júrgeni qandaı jarasymdy. Sebebi, olar memlekettik múddeni qorǵaýshylar bolyp tabylady. Al qarapaıym azamattar sol memleketti qurýshy halyq. Árıne, biz bul arada quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń barlyǵyn «bir sypyrtqymen sypyraıyn» degen oıdan aýlaqpyz. Alaıda, qaı basylymdy ashyp qalsańyz da, qaı telearnany basyp qalsańyz da quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń qyzmetine saı emes qylyqtary kóldeneńdep shyǵa keledi. Bilim men biliktilik tómen jerde qashanda ospadarlyq júretini belgili. Mundaı kemshilikter keden jáne tótenshe jaǵdaılar salasy qyzmetinde de kezdesedi. Sondyqtan da bul attestattaýdan halyqtyń kúteri kóp. Men aıtar edim, quqyq qorǵaý qyzmetkerleri udaıy halyqtyń kóz aldynda júretindikten olardyń jaýapkershiligi joǵary, kásibı biliktiligi, adamgershilik qasıeti myqty bolýy qajet, adamı ustanymy bıik bolýy tıis. Kezekten tys attestattaýdyń alǵa qoıǵan mindeti osy bolsa kerek.
Qaı salada da bárin kadr sheshetini dáleldeýdi qajet etpeıdi. Al quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleri memlekettigimizdiń bet-beınesi bolǵandyqtan muny basqalardan aıryqsha sezinýi tıis. Shetelden kelgenderdiń de birden kózine túsetin de solar. Olardyń kásibı biliktiligi qyzmetinen, jaýyngerlik daıyndyǵy júris-turysynan, shıraqtyǵynan, al, ádebi adamdarmen qarym-qatynasynan kórinip turǵany óziniń ǵana emes, eliniń de bedelin kóteretinin bilýi kerek. Búgingi quqyq qorǵaý qyzmetkerleriniń boıynda kásibı biliktilikpen birge ózin-ózi ustaı bilý, ózgelermen sanasý, tózimdilik qasıetteri mol bolǵany durys. Bul baǵytta attestattaýdyń qaıtarymdy bolaryna senim mol. Osylaı álsin-álsin olardyń qatarlaryn óz mindetine adal emes qyzmetkerlerden tazartyp alyp otyrsaq, bálkim, qazir dendep ketken sybaılas jemqorlyqtyń da jolyn kesýge bolar. Biraq, «Nur Otan» HDP oblystyq fılıalyna túsetin shaǵymdardan mundaı keleńsiz jáıtterdiń quqyq qorǵaý salasynda da bolyp turatynyn ańǵarýǵa bolady. «О́ziń dıýanasyń, kimge pir bolasyń» degendi halyq osyndaıda aıtsa kerek. Árıne, barlyǵyn joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. О́z kásibiniń bilgirleri de jeterlik. Sondyqtan attestattaýdy sabyrly da salmaqty ótkizý kerek. Munda adam taǵdyry, otbasy qamy turǵandyqtan «jeti ret piship, bir kesý» qaǵıdaty basshylyqqa alynǵany jón. Ol úshin attestattaý komıssııalaryna úlken jaýapkershilik júkteledi.
Amangeldi MEKTEPBAEV, «Nur Otan» HDP Aqtóbe oblystyq fılıaly partııalyq baqylaý komıssııasynyń ınspektory.
AQTО́BE.