Saılaý • 12 Sáýir, 2019

Halyqty shoǵyrlandyrý prosesine serpin beredi

841 retkórsetildi

Bárimizge belgili, 9 sáýirde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qazaqstandyqtarǵa úndeý jarııalaǵannan keıin «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn 2019 jyldyń 9 maýsymyna taǵaıyndaý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Bul oqıǵa bizdiń qoǵamda úlken serpilis týdyrdy.

Prezıdent saılaýy elimizdiń saıası ómirindegi eń mańyzdy oqıǵa bolyp tabylady.  Qazirgi saılaý naýqany jańa saıası jaǵdaıda júrip jatyr, buǵan erekshe nazar aýdarylýda. Saı­laýdy jarııalaý prosesi qys­qa merzimde jáne barlyq rásim­derdi qatań saqtaı otyryp oryn­dalǵany atap ótýge turarlyq.

Prezıdent Q.Toqaev óziniń Elbasymen keńeskenin, óz sheshi­min Konstıtýsııalyq keńes­pen keliskenin atap ótti. Parlament palatalarynyń spıkerlerimen, Premer-Mınıstrmen, par­la­menttik partııalardyń kósh­bas­shylarymen kezdesýler ótkizildi.

Shyn máninde, biz elıtanyń, barlyq saıası jáne qoǵamdyq kúshterdiń tranzıttik kezeńniń qısyndy aıaqtalýyn barynsha tez, ashyq jáne zańdy túrde qamtamasyz etýge umtylýda qol jetkizgen ýaǵdalastyǵy týraly aıta alamyz.   

Árıne, aldaǵy kezekten tys prezıdenttik saılaý –  mańyzdy saıası oqıǵa. Saı­laý­dyń elimizdiń odan ári damý baǵytyn aıqyndaıtyn jalpy­memlekettik máni zor. Bul saılaý ýaqyt talabyna saı, sońǵy saıası ózgeristerdiń qısyndy jalǵasy ekeni aıdan anyq.

Bıylǵy naýryz aıynda jo­ǵar­ǵy bılik Ata zańnyń talaptaryna sáıkes aýysty. Munyń beıbit jolmen, turaqtylyq pen boljamdylyq saqtalǵan jaǵ­daıda ótýi asa mańyzdy boldy. Osynyń barlyǵy bıliktiń turaq­tylyǵynyń joǵary deń­geıin, demokratııalyq ınstı­týt­tardyń pármendiligin, saıası mádenıet pen azamat­tardyń bir­ligin kórsetti. Bul rette biz táýelsiz Qazaqstan tarıhyn­da bıliktiń tuńǵysh ret berilgenin esten shyǵarmaýymyz kerek. Álemniń túrli elderinde bılik­tiń berilý prosesterimen ilese júretin qıyndyqtar bolatynyn eskersek, Qazaqstan osy kúrdeli kezeńde barlyq saıası oıynshylardyń saıası danalyǵy men jaýapkershiligin kórsetti.

Sonymen qatar aınala­myz­daǵy álem bir orynda turmaıdy, únemi ózgerip otyrady. Kúrdeli geosaıası prosester, álemdik ekonomıkadaǵy daǵdarystyq qubylystar, áleýmettik másele­lerdiń shıelenisýi, dinaralyq qaqtyǵystar – osynyń barlyǵy basqarýdyń tıimdiligi men qoǵamnyń turaqtylyǵyn talap etedi. Biz halyqaralyq qoǵam­dastyqtyń, sheteldegi árip­tes­terimizdiń, onyń ishinde sheteldik ınvestorlardyń Qazaqstanda júrip jatqan bılik tranzıtin muqııat qadaǵalaıtynyn umyt­paýymyz kerek. Olar úshin aıqyndyq, ishki turaqtylyq, saıası jáne ekonomıkalyq baǵyttyń sabaqtastyǵy mańyzdy bolyp tabylady. El ishinde tranzıttik kezeńniń sozylýy qoǵamda, iskerlik qoǵamdastyq arasynda bulyńǵyrlyqtyń ósýimen qatar júrýi múmkin. Bul týraly sarapshylar kóp aıtty, áleýmettik jelilerde jazyldy. Sondyqtan, ek­onomıkany, áleýmettik salany odan ári damytý, qoǵam­dyq-saıa­sı turaqtylyqty qamta­ma­syz etý mindetterin tabys­ty sheshý úshin damýdyń jańa keze­ńin aı­qyndaýda Qazaqstan aza­mat­tar­ynyń saılaý quqyǵyn tıim­­di iske asyrýdyń mańyzy zor.

Osyǵan oraı, saılaý ótkizý ishki jáne syrtqy saıasattyń sabaqtastyǵy men dáıektiligi jaǵdaıynda qoǵamnyń odan ári is-qımyl jasaýyna múmkindik beredi. Saılaý bıliktiń zańdy­ly­ǵyn nyǵaıtýǵa, eldegi turaq­ty­lyqty qamtamasyz etýge yq­pal etedi. Onyń qoldanystaǵy zań­nama normalaryna qatań sáı­kes­tikte ótkiziletinin atap ótý mańyzdy. Munyń barlyǵy Elba­sy usynǵan strategııalyq baǵdar­lamalardy tıimdi iske asyrýdy jalǵastyrýǵa múmkindik beredi. Saılanǵan Prezıdent mem­leket basshysynyń fýnksııa­laryn júzege asyrýǵa, azamat­tardyń quqyqtary men bostan­dyq­tarynyń kepili bolýǵa halyqtyń senim mandatyn alady. 

Álemdik tájirıbe kórse­tip otyr­ǵandaı, saıası tran­zıt jaǵ­daıynda, etnosara­lyq jáne dinaralyq qatynas­tar máse­lesi destrýktıvti kúshter óz maqsat­taryna jıi paıdalanatyn «qaýip-qater oshaǵy» sanatyna jatady. Al Qazaqstandaǵy etnosaralyq jaǵdaı turaqty, pozıtıvti qal­pynda saqtalýda. Elbasynyń basshylyǵymen Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kópjyldyq qyzmetiniń arqasynda elimiz­diń barlyq etnostary azamat­tyq ustanym qaǵıdattaryna shoǵyr­landyrylǵan. Birde-bir etnostyq top oqshaýlaný strategııasyn ustanbaıdy, bul saılaý naýqany barysynda etnostyq­ty saıasılandyrý áreketterin aıtarlyqtaı dárejede joqqa shyǵaratyny sózsiz. Assambleıa ókilderi retinde biz prezıdent saılaýy qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlikti odan ári nyǵaıtýǵa yqpal etetinine senimdimiz. 

Saılaý elimizdiń aldynda turǵan barlyq mindetterdi tabysty sheshý úshin halyqty shoǵyrlandyrý prosesine ser­pin beredi. Qazaqstan halqy Assambleıasy eldiń jetekshi qoǵam­dyq uıymy retinde osy bastamany qoǵamnyń bel­sendi qoldaýyn qamtamasyz etýdi óziniń azamattyq boryshy dep sanaıdy. Osyǵan baı­lanys­ty, 10 sáýirde bizdiń uıymnyń kóptegen qury­lymdary ókil­deriniń qatysýy­men Assambleıa Keńesi­niń keńeı­tilgen otyrysy ótti.

Parlament Májilisiniń Assambleıadan saılanǵan depýtattary, respýblıkalyq jáne óńirlik etnomádenı birles­tikterdiń basshylary, qoǵamdyq kelisim keńesteriniń, analar keńesiniń, ǵylymı-sarap­tamalyq keńestiń, «Jańǵyrý joly» jastar qozǵa­lysynyń ókilderi, ǵylymı jáne shyǵar­mashylyq zııaly qaýym ókil­deri, jýrnalıster klýby men buqaralyq aqparat qural­darynyń ókilderi óz sóz­derinde el Prezıdentin merzi­mi­nen buryn saılaý týraly sheshimdi tolyq qoldaıtynyn jetkizdi. 

Keńes qorytyndysynda Qazaqstan halqy Assambleıa­synyń aldaǵy kezekten tys pre­zıdenttik saılaýdy qol­daı­­tyny týraly úndeý qabyl­dandy. Sonymen qatar, ol barlyq qazaq­standyqtardy osy sheshimdi Qazaqstan halqynyń ıgiligi men órkendeýi jolynda, bolashaq urpaqtar úshin jasa­lyp otyrǵan birden-bir durys tańdaý retinde qol­daýǵa shaqyrdy. Osylaısha,  Assambleıa óziniń qoǵamdaǵy turaq­tandyrýshy rólin, ulttyq sananyń ártúrli polıýsterin pozıtıvti vektorda biriktirý qabiletin taǵy da kórsetti.

Bizdiń qoǵamdaǵy birlik pen kelisim máseleleri dástúrli túrde saıası jáne ózge de kelis­peýshilikterden joǵary turady. Barshamyz eldegi turaqtylyq, beıbitshilik pen tynyshtyq, azamattardyń qaýipsizdigi úshin kez-kelgen basqa tásilderdiń qaýipti ekenin túsinemiz. Sarap­shylardyń pikirleri, BAQ-taǵy jáne áleýmettik jelilerdegi jarııalanymdardy taldaý, kópshiliktiń pikiri bul sheshimniń qoǵamda oń qabyldanǵanyn kórsetedi. Biz aldaǵy saılaýda turaqty damyp kele jat­qan jáne óz bolashaǵyna senim­men qaraıtyn el retinde bola­shaq damý baǵytyn birge aıqyn­daıtynymyzǵa senemiz. 

Árıne, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 29 sáýirde ótetin HHVII sessııasynda qa­zaq­­standyq saıasattyń zamanaýı meınstrımi retinde kezekten tys saılaý taqyryby týraly talqylanatyn bolady. Bul sessııa  2019 jylǵy kóktemdegi Qazaqstanda bolǵan aýqymdy ózgerister mánmátininde óziniń saıası sıpaty men máni jaǵynan erekshe bolady.

Birinshiden, sessııa alǵash ret Nursultan Ábishuly Nazar­baevtyń Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy retinde tóraǵalyq etýimen ótedi. 

Bul onyń erekshe demo­kratııalyq sıpatyn kórsetedi, Elbasy men halyqtyń mańyzdy ári qyzyqty suhbaty ótedi.

Ekinshiden, Assambleıa sessııasy Qazaqstan halqynyń El­basynyń strategııalyq baǵy­tyn ustanatynyn, onyń saıası baǵytynyń sabaqtastyǵyn sózsiz rastaıdy. 

Úshinshiden, sessııa eldegi jańa saıası jaǵdaılardaǵy birlik pen kelisimdi nyǵaıtýdaǵy zamanaýı baǵyttar men tásilderdi aı­qyndaıdy, eli tańdaǵan kósh­basshy – Elbasynyń aınalasyna halyqty toptastyrýǵa qýatty serpin beredi.

Qoryta aıtqanda, búgingi kúnniń saıası kún tártibinde re­for­malar, ilgerileý, azamat­tyq atsalysý aldyńǵy oryn­ǵa shyǵa­tynyn, al qoǵam­­dyq turaqtylyq, halyq­tyń bir­ligi men kelisimi bizdiń damýy­­myz­dyń irgeli basym­dyq­­tary bolǵanyn jáne bolyp qala beretinin atap ótý qajet. Qazaqstan halqy Assamb­leıa­synyń XXVII sessııa­sy jań­ǵyrý men reformalaý úde­ris­terine, sondaı-aq memleket pen qoǵamnyń bazalyq negiz­derin nyǵaıtýǵa da óz úlesin qosatynyna, al aldaǵy prez­ı­dent saılaýy táýelsiz Qazaq­stan tarıhynyń jańa paraǵyn ashatynyna senimdimin.


Janseıit TÚIMEBAEV,

Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi

Sońǵy jańalyqtar

Kókshetaýda qara daýyl, qarly jańbyr

Aımaqtar • Búgin, 22:15

Tynyshtyqbek Ábdikákimuly. KARANTIN

Ádebıet • Búgin, 20:57

Almaty: Jolaýshylar aǵyny men kólik sany azaıdy

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 18:10

Betperde kıgen kóktem - 6

Qoǵam • Búgin, 17:09

D dárýmeni - ınfeksııalardyń «jaýy»

Koronavırýs • Búgin, 16:47

Shymkent: Sıfrly otbasynyń bir kúni

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:58

Uqsas jańalyqtar