Zańsyzdyqqa qarsy sharalar qaraldy

Senbi, 9 maýsym 2012 8:19

Qaıran qara jer saýdagerlerdiń qara saýdasyna túsip, saýdalanyp saý tamtyǵy qalmaı barady. Bul ata-babamyzdyń urpaǵyna qaldyrǵan ortaq jeri edi ǵoı dep jany ashıtyndar da azaıdy. Qazanshynyń erki artyp, qonyshtan basý kóbeıdi. Sonyń saldarynan jer telimderin zańsyz jeke menshikke satý jáne saýdalaý etek aldy dep atap aıtyldy keshe Parlament Senatynyń depýtaty O.Ábdikárimovtiń tóraǵalyǵymen ótken «Nur Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń otyrysynda.

Senbi, 9 maýsym 2012 8:19

Qaıran qara jer saýdagerlerdiń qara saýdasyna túsip, saýdalanyp saý tamtyǵy qalmaı barady. Bul ata-babamyzdyń urpaǵyna qaldyrǵan ortaq jeri edi ǵoı dep jany ashıtyndar da azaıdy. Qazanshynyń erki artyp, qonyshtan basý kóbeıdi. Sonyń saldarynan jer telimderin zańsyz jeke menshikke satý jáne saýdalaý etek aldy dep atap aıtyldy keshe Parlament Senatynyń depýtaty O.Ábdikárimovtiń tóraǵalyǵymen ótken «Nur Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń otyrysynda.

Endi eldi jaılaǵan mundaı zańsyzdyqtyń aqyry qaıda aparyp soqtyraryn eshkim naqty aıta almaıdy. Arnaıy qurylǵan saraptama komıssııasynyń qory­tyn­dysyna sáıkes jer satý salasynda sybaılasqan jemqorlyq­tyń boı alǵany qatty alań­da­ta­dy. Jer qatynastaryn retteıtin jáne jer resýrstaryn paıdalaný men qorǵaýǵa baqylaýdy júzege asyratyn memlekettik organdar jemqorlyqqa qarsy is-áreket­ter­di jáne óz qyzmetteri arqyly ony joıýdy, eń bolmasa tómendetýdi de qamtamasyz ete almaı otyrǵan kórinedi. Endeshe óz mindetterin tıisinshe atqara almaıtyn mun­daı organdardyń nelikten qajet ekendigin jurt ta túsine almaı álek. Sóıtip ne kerek, jer daýy kóbeıdi.

Osyǵan baılanysty jer qa­ty­nastaryndaǵy jemqorlyqpen kúresti uıymdastyrýdyń jaǵ­daıyn tekserý «Nur Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵam­dyq keńestiń jumys josparyna endi. Oǵan sebep, osy saladaǵy memlekettik basqarý isinde sybaılas jemqorlyqtyń boı alýy­nyń jalǵasýyna baılanysty. Sondyqtan tez arada onyń sebep­te­rin anyqtap jáne odan saqtan­dy­rýdyń naqty usynystaryn ázir­leý qajet boldy. О́ıtkeni, qaı kezde de, qandaı qoǵamda bolmasyn jerge degen kózqaras erekshe nazarda turatyny belgili. Jer qoǵamnyń tynys-tirshiligi, adamdardyń ómiri. Elimizdiń Konstıtýsııasynda da jerge jáne basqa da tabıǵı resýrstarǵa olar­dy bizdiń ómirlik damýy­myz­dyń negizi, dińgegi dep aıryqsha mán berilgen.

Sondyqtan jer zańnama­syn­da jerdi utymdy paıdalaný jáne saqtaý normalary men talaptary belgilenip, ony tabıǵı resýrstar retinde jáne barlyq qoǵam, áleý­mettik óndiristik úderistiń ajyramas bóligi retinde eskerilgen. Alaıda, ókinishke oraı, búginde biz jer qatynastary salasynda zań talaptarynyń óreskel bur­ma­lanyp otyrǵandyǵyn jáne sybaılas jemqorlyq derekteriniń az emes ekendiginiń de naqty kýá­simiz. О́zderińizge belgili jem­qor­lyqqa baılanysty sońǵy kezderi bolǵan janjaldarǵa Jer resýrstaryn basqarý agenttiginiń bi­rin­shi basshylary, ıaǵnı agent­tik­tiń bu­rynǵy tóraǵasy О́.О́z­be­kov­tiń jáne onyń eki orynbasary Na­qyp­bekov pen Janpeıisovtiń, agent­tiktiń t.b. jáne «Kazgeodezııa» laýazymdy tulǵalarynyń qatystylyǵy bolǵandyǵy anyq­tal­dy. Mine, osynyń bári búgingi otyrysqa jer qatynastary sala­syn­daǵy jemqorlyqpen kúres týraly máseleni qaraýǵa negiz bol­dy, dedi Oralbaı Ábdi­ká­rimov.

Osyǵan baılanysty Parlament Májilisiniń depýtaty T.Ib­raev basqaratyn saraptamalyq ko­mıssııa qurylǵan bolatyn. Onyń quramyna Esep komı­te­ti­niń, Qarjylyq baqylaý ko­mıtetiniń, Qarjy polısııasynyń jáne t.b. organdardyń ókilderi endi. Sonymen qatar, bul ju­mys­qa ártúrli qoǵamdyq uıymdar ókilderi tartylyp, olar jemqor­lyq­pen kúres jónindegi aı­maq­tyq qoǵamdyq keńesterge qatys­ty. Jer resýrstaryn basqarý agenttigi jáne onyń baǵynyshty uıymdarynda jemqorlyqpen kú­resti uıymdas­ty­rýdyń jaǵdaıyn tekserýmen qatar jer qaty­nas­tary salasyn­daǵy basqa mem­le­kettik organ­dar­dyń qyzmetine tal­daý jasaldy. Sóıtip jer qa­tynastary sa­la­syndaǵy ortalyq organ Jer resýrstaryn basqarý agenttiginde jemqorlyq deńgeıin tómendetý boıynsha qandaı sharalar qolda­nyp jatqandyǵy qa­raldy.

Al jer qatynastary salasynda 2010 jylmen salystyrǵanda 2011 jyly anyqtalǵan qyl­mys­tar­dyń sany 31 paıyzǵa ósken. Laýazymdy tulǵalar jasaǵan qyl­mystar 16 esege artqany baı­qa­lady. Jer resýrstaryn bas­qa­rý agenttigi júıesinde 2011 jyly ótken jylmen salys­tyrǵanda tek tirkelgen jem­qor­lyq qylmystar sany eki esege ósken eken. Demek, qaıran qara jerdi saýdalaý elde jappaı etek aldy dep aıtylatyn sebebi, jem­qorlyq quqyq buzýshylyq jerge qatysy bar barlyq uıymdarda derlik oryn alǵan kórinedi.

Jer qatynastaryna baıla­nys­ty qajetti baqylaýdyń bolmaýy sebepti 2011 jyly sottarǵa jer daýy boıynsha 6290 aryz túsken. Bul osy júıedegi áli kúnge she­shimin tappaı otyrǵan ózekti má­se­lelerdiń kóp ekendigin bildi­re­di. Jer telimderin zańsyz jeke men­shikke satý men jappaı saýda­laýdyń etek alǵandyǵynyń taǵy bir sebebi, eldi mekenderdiń bas josparynyń joqtyǵy, qala ma­ńyndaǵy aýyldardyń shekarasy bekitilmegendigi, asa baqylaýǵa alynǵan jerlerdi durys paıdalanbaý osy saladaǵy tártip buzý­shylyqty arttyryp otyr. Demek, otyrysta aıtylǵandaı, jer zań­namalarynyń oryndalmaýy tıis­ti memlekettik organdardyń ba­qy­laýdy ýystarynan shyǵaryp alǵandyǵynda. Al buǵan sol organdardyń basshylary tikeleı kináli, osydan baryp halyqtyń quqyna nuqsan kelip otyr.

Otyrysta atqarylyp jatqan oıdaǵydaı jumystar týraly Jer resýrstaryn basqarý jónin­degi agenttik tóraǵasy K. Otarbaev bandama jasady. Onyń baıandamasynda aıtylmaı qalǵan jáıt­­terdi Almaty, Aqmola oblys­tary jáne Astana qalasynda jer telimderiniń zańsyz taratylýyna baılanysty júrgizilgen jýrna­lıs­tik tekserýlerdiń beı­ne­kóri­nisteri tolyqtyrdy. Osylaısha otyrys qorytyndysy boı­ynsha jer qatynastary sala­syndaǵy sy­baılas jemqorlyqqa qarsy kú­restiń tıimdiligin arttyrý maq­satynda qaýly qabyldanyp, usynystar bekitildi.

Aleksandr TASBOLATOV,

«Egemen Qazaqstan».