Ádildiktiń atar tańy
Seısenbi, 12 maýsym 2012 7:15
Quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaý sharasy naýqandyq sıpat almaǵany jón. Al tıimdi nátıjege jetý úshin mundaı tekseristerdi únemi ári júıeli túrde júrgizip, sonymen qatar jetildirip otyrý qajet. Árıne, bir jyldyń ishinde barlyq quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń densaýlyq daıyndyǵy men kásibı bilim deńgeıin anyqtap alarmyz, biraq ár mamannyń adamgershilik, jeke tulǵalyq qabiletterin kim tekseredi, adamnyń osyndaı qoǵam úshin mańyzdy qyrlary eskerilmeı qalmaı ma degen suraq meni mazalaıdy.
Seısenbi, 12 maýsym 2012 7:15
Quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaý sharasy naýqandyq sıpat almaǵany jón. Al tıimdi nátıjege jetý úshin mundaı tekseristerdi únemi ári júıeli túrde júrgizip, sonymen qatar jetildirip otyrý qajet. Árıne, bir jyldyń ishinde barlyq quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń densaýlyq daıyndyǵy men kásibı bilim deńgeıin anyqtap alarmyz, biraq ár mamannyń adamgershilik, jeke tulǵalyq qabiletterin kim tekseredi, adamnyń osyndaı qoǵam úshin mańyzdy qyrlary eskerilmeı qalmaı ma degen suraq meni mazalaıdy.
Men kezinde Bas prokýrordyń kadr máselesi jónindegi orynbasary qyzmetin atqardym, sodan kóńilge túıgen biraz jáıtterdi aıtyp óteıin. Quqyq qorǵaý salalarynda myqty júıelengen mamandar daıarlaý qyzmeti jumys isteý kerek, olar ár mamannyń óziniń beıimdiligi men biliktiligine qaraı qyzmet baspaldaǵymen kóterilýin qatań qadaǵalap otyrýlary kerek. Iаǵnı, qarapaıym qyzmetkerler adal qyzmet etý barysynda úlken bıiktikterge qol jetkizetinderine senimdi bolýlary qajet, al basshylyq ádildik pen týra sózdiń adamy retinde qolastyndaǵylarǵa úlgi bolǵandary jón. Bir sózben aıtqanda, ár qyzmetker óziniń basshysyna senýi qajet.
Bul oraıda taǵy bir atap aıtar jáıt, quqyq salasynda qyzmet atqaratyn adamdardy joo-da kásibı bilim alyp júrgen kezderinen tanyp bilý kerek jáne sol kezderden bastap Otan úshin, halyq úshin adal qyzmet etýge tárbıelegen durys.
Qazirgi kezde quqyq qorǵaý organdary mamandaryn attestattaý qalaı ótip jatqandyǵy týraly elimizdiń buqaralyq aqparat quraldarynda aıtylyp jatyr. Sonyń ishinde meni tańǵaldyrǵany – mamandardyń artyq salmaǵy bolmaýy kerek degen talap. Bul degenimiz artyq talap, óıtkeni ár adamnyń dene kúshiniń ózindik ereksheligi bolady, ony eskerý kerek, eń basty eskeriletin jáıt ol adamnyń kásibı deńgeıi men biliktiligi talapqa saı bolýy qajet dep esepteımin. Artyq salmaǵyń bar dep joǵary kásibı bilimi bar, óz isiniń sheberi atanǵan mamandy attestattaýdan ótkizbeý ábestik emes pe. Eger maman densaýlyǵyna, adaldyǵyna baılanysty qoıylatyn talaptardan óte almasa, onda áńgime basqa. Meniń oıymsha, ár mamanǵa muqııat nazar aýdarý qajet, óıtkeni ár adamnyń artynda oǵan úmit artqan onyń otbasy turady, sony birinshi kezekte eskerýimiz kerek.
Taǵy bir alańdatatyn jáıt, ol – qolastynda qyzmet atqaratyn qyzmetkerleriniń jaýapsyzdyǵy úshin úlken shendegi bastyqtardy jumystan shyǵarý úrdisiniń beleń alýy. Bul iske bir jaqty qaraýǵa bolmaıdy, eń birinshi basshy qyzmetkerlerdiń jıi qyzmet ornyn aýystyratynyn eskere otyryp, zańsyzdyqqa jol bergen mamandy sol basshynyń qyzmetke alǵan nemese almaǵanyn tekserý qajet, eger shyn máninde basshynyń sondaı biliksiz adamdy jumysqa alǵany anyqtalsa ǵana jaýapqa tartý kerek dep esepteımin. Iаǵnı zańsyzdyq jasaǵan adamdy kim jumysqa aldy, kim qoldap otyr, nege jaýapsyzdyqqa jol berdi degen máseleler jan-jaqty tekserilýi qajet. Al ómir boıy eli úshin adal eńbek etip, shynaıy iskerligimen, kásibı biliktiligimen kózge túsip úlken mansapqa qol jetkizgen basshyny qolastyndaǵy qyzmetkerdiń aqymaqtyǵy úshin jaýapqa tartyp, bir sátte joǵarǵy mansabynan aıyrý shartymen kelise almaımyn.
Quqyq qorǵaý organdary tarapynan da kóptegen zańsyzdyqtardyń oryn alǵanyn jasyrýdyń qajeti joq, bul sala mamandarynyń shekten shyqqan áreketteri men jaýapsyzdyqtary qoǵamda úlken daý-damaı týdyrdy. Qazirgi kezde olardyń óz qyzmetterin asyra paıdalanyp, jeńushynan jalǵasqan sybaılas jemqorlyqtyń bas kóterýine sebepshi bolyp otyrǵandary kópshilikke málim. Ásirese, qoǵamda orasan keń etek jaıǵan osy jemqorlyqtyń boı bermeı bara jatqandyǵyn ashyq aıtpasqa bolmaıdy, bul – zań buzýshylyqtyń eń qaýipti túri, ol memlekettik bıýdjettiń jáne jekemenshik múliktiń tonalýyna jol ashady, elimizge keletin ınvestorlardyń jolyn jaýyp, olardyń bizge degen senimin joıady. Jemqorlyqtan eń úlken zııan shegetin, demokratııalyq standarttar boıynsha turmys deńgeıi ortasha dep esepteletin turǵyndardyń negizgi bóligin quraıtyn shaǵyn jáne orta bıznes salasy, qazirgi kezde osy atalǵan salalar quqyq qorǵaý organdarynyń júıesiz tekseristerinen bas kótere almaı otyr.
Sondyqtan da jemqorlyqpen kúres máselesinde quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri úshin eń basty ólshem – ar tazalyǵy bolýy kerek, ıaǵnı olar eshqandaı aqshaǵa satylmaıtyn jandar bolýy tıis. Árıne, quqyq qorǵaý organdary jemqorlyqpen jalǵyz ózderi kúrese almaıdy, bul baǵytta memleket pen qoǵam birlese jumystar atqarýy kerek. Eń birinshi kezekte atqarylatyn shara – jemqorlyq jaılaǵan mekemeler, olardyń kesirinen qoǵam men memleketke keltirilgen shyǵyndar jáne t.b. zardaptar kólemi jaıly aqparattardy elimizdiń buqaralyq aqparat quraldary únemi taratyp otyrýlary qajet.
Qaırat JÚSIPOV,
3-dárejeli memlekettik ádilet keńesshisi.