Ábilázovtiń qylmystyq isi

Beısenbi, 15 qarasha 2012 7:53

Búginde Ábilázov sendirýge ty­rysyp júrgen ótiriktiń bar­­lyq pıramıdasy kirpish ús­tine kirpish qoıylǵandaı etip qa­lan­ǵan Qazaqstannan urlanǵan aqsha ekeni eshkimge de qupııa emes.

Eger Ábilázov urlaǵan qar­jy­ny Qazaqstan turǵyndarynyń sa­ny­na bóletin bolsaq, árqaı­sy­myz­dyń qaltamyzdan, balalar men zeınetkerlerdi qosa alǵanda, ol shamamen 1 myń dollar ur­laǵan bolyp shyǵady.

Beısenbi, 15 qarasha 2012 7:53

Búginde Ábilázov sendirýge ty­rysyp júrgen ótiriktiń bar­­lyq pıramıdasy kirpish ús­tine kirpish qoıylǵandaı etip qa­lan­ǵan Qazaqstannan urlanǵan aqsha ekeni eshkimge de qupııa emes.

Eger Ábilázov urlaǵan qar­jy­ny Qazaqstan turǵyndarynyń sa­ny­na bóletin bolsaq, árqaı­sy­myz­dyń qaltamyzdan, balalar men zeınetkerlerdi qosa alǵanda, ol shamamen 1 myń dollar ur­laǵan bolyp shyǵady.

Bul tásildi qylmysker «Al­ǵa» dep atalatyn ózi qarjy­lan­dy­ra­tyn uıymǵa belsendi engizip kelgen. Bul bıznestiń syzbasy qan­daı da bir moraldan, ıdeıa­lyq­tan jáne onyń ústine qara­paıym qa­zaq­standyqtar jaǵ­daı­yn jaqsar­týdan múldem tysqary jatyr. Áýeli Ábilázov pen onyń qol­shoq­parlary áleýmettik jan­jaldyń otyn jaǵyp, sodan keıin Internet pen óziniń BAQ-taryn aqpa­rat­tyq kúl-qoqyspen tol­ty­rady jáne… paıda tabý maq­sa­tynda qıran­dy­lar ústinen saıtan qusap sap etip tabyla ketedi. Kozlovqa, Sa­par­ǵalıǵa jáne Ámınovqa qa­tys­ty sot prosesi barysynda bel­gili bol­ǵanyndaı, basty maq­saty biz­diń ámııan­da­ry­myzdy bosatý ǵana emes, son­daı-aq aqyl-oıymyzdy da shaıý bolyp tabylatyn jumys syz­basy men qaǵıdattary tolyq­taı aıǵaqtalyp otyr.

Paıdany qaıdan izdeıdi?

Mundaı qyzmetti bótenniń múl­kin tótenshe jaǵdaılarda zań­syz ıelenetin tonaýshylarmen ǵana salystyrýǵa bolady.

21 ǵasyrda bul qylmystyq qubylys qaǵıdatsyz saýdagerler paıda tabatyn «qara bıznestiń» bólshegine aınalǵandaı. Al jurt­­­shylyq Jańaózen qalasyndaǵy qasiretti oqıǵalardyń basty uıymdastyrýshysy jáne kúná­ha­ry alaıaq Ábilázov ekenin áýel­den-aq aıtyp keledi.

Onyń ústine Ábilázov ja­han­ǵa janjaldyń otyn jaǵýǵa ózi­niń qatystylyǵyn barlyq jaǵy­nan jáne úlken qanaǵat sezimimen jarııa etýden aıylyn jııar emes. Jańaózen ol úshin ózindik bir vızıtti kartochka, alǵashqy iri ha­lyqaralyq qylmys bolyp otyr.

Onyń ústine Ábilázov adamdardy óziniń sybaılastary ar­qy­ly quqyq qorǵaý organdarymen ashyq janjalǵa barýǵa qa­laı úgittegenin, ereýilshilerdiń renishterin qolma-qol aqsha ar­qyly qalaı «qyzdyrǵanyn», aq­paratty qalaı burmalaǵanyn jáne aldanǵan munaıshylardy ózi­niń ótirik ýádelerimen qalaı toıdyrǵanyn aıtýdan esh qysy­lyp-qymtyrylmaıdy.

Kýágerlerdiń aıtýlarynsha, Ábi­lázovtiń sybaılastary Ja­ńa­ózenge kelip, ashyq túrde ke­lissózderge barmaýǵa, mámilege kel­meýge, jaǵdaıdy ýshyqty­rý­ǵa, ashyq janjalǵa barýǵa úndegen.

Onyń ústine munaıshylar se­nim bildirgendi jón kórgen jer­gilikti belsendiler Ábilázovke bar bolmysymen satylyp ketken. Jáne olar talap etken soma da ezýge kúlki úıiredi – 15 myń teńgeden 5 myń dollar kóle­min­de. Búginde arandatýshylardyń quny bar bolǵany osyndaı-aq.

О́tkenge degen ókpemen

Halyqaralyq qylmysker Ábi­lázov ózin Qazaqstandaǵy tu­raqtylyq pen órkendeýdiń bel­sen­di jaqtaýshysy retinde kór­set­­kisi keledi. Biraq osy adamnyń ózi týyp-ósken, jumys pen aı­tar­lyqtaı kólemde aqsha alǵan eline osyndaı kózsiz jekkó­rý­shiliginiń sebebi nede ekenin oılanatyndar bar ma eken?

Birinshiden, árıne, memleket­tiń oǵan ári qaraı da BTA Bank salymshylarynyń aqshasyn ur­laýǵa jol bermegeni úshin úlken ókpesi bar. Sol kezde, óz mansa­by­nyń tań sárisinde-aq ol ba­lyq­ty laı sýdan, janjaldar men túrli alaıaqtyq áreketter arqy­ly aýla­ǵan jeńil ekenin aıqyn túsingen.

Ekinshiden, Qazaqstandaǵy ahýaldy turaqsyzdandyrý Ábi­lá­zovke jańa tabystar men ur­lanǵan aqshasynyń saqtalýyna degen kepildik turǵysynan tıim­di. О́ziniń shýly qýyrshaqtaryna myń dollar sala otyryp, ol qylmystyq josparlarynan mıl­lıondaǵan paıda tabady.

Jáne, árıne, úshinshiden, Lon­donnyń Joǵary soty Ábi­lá­zovti tutqyndaýǵa sanksııany áldeqashan bergenin umytpaýy­myz kerek. Femıda is júzinde ony búkil Eýropa boıynsha izdeý ústinde. Al úlken halyqaralyq janjaldyń otyn tutatý Ábilá­zovke kishkene úzilis alyp, qazaq­standyqtardan urlanǵan 7 mıllıard dollaryn senimdirek jasyrý úshin kerek degen sóz.

Jalpysynda, Ábilázovtiń óz Otanyna degen jekkórýshiligi – urlaǵan mol aqshasyn muqııat ty­ǵýǵa tyrysýshylyǵyn jasyrǵan perde ǵana.

Arandatýshylardy qolǵaptaı aýystyrady

Ádette jıi kezdesetinindeı, alaıaqtardyń qaqpanyna esh kiná­siz adamdar túsip qalady. Buǵan Ábilázovtiń qylmystyq aksııalarynan keıin Jańaózende bir­ne­she saǵat boıy ury-qarylar­dyń, qaraqshylar men zorlyq­shy­lardyń «saltanat qurǵany» mysal. Olardyń is-árekette­ri­nen kim zardap shekti? Ekinshi qabattan qarǵyp ketýge májbúr bolǵan ekiqabat áıel, óziniń bız­nesinen aıyrylyp, endi balala­rynyń ústinen únemdeýge máj­búr úsh balanyń ákesi, máshınesi órtelip, endi óziniń aýrýshań zaıybyn prosedýraǵa apara almaı qalǵan zeınetker. Bul qasiret Jańaózenniń ár turǵynyn aınalyp ótken joq.

Ábilázov, tájirıbeli alaıaq retinde, óziniń qolshoqparlaryn qolǵaptaı aýystyrady. О́ıtkeni, osylaı iz jasyrý ońaı. Oǵan óziniń jarymjan shamshyldyǵyn qanaǵattandyrý úshin turaqty túrde jańa adamı materıal qa­jet. Qarapaıym jańaózendik eń­bekkerlerdi aıtpaǵannyń ózinde Kozlov, Saparǵalı – osy­lardyń barlyǵy tek alaıaq­tyń es-tússiz oıynyndaǵy bóli­nis kartasy ǵana sekildi.

Ábilázov adamdardy óziniń molshylyq qazanyn qyzdyratyn tamyzyq retinde paıdalanady.

Al Qazaqstandaǵy kez kelgen qasiretti oqıǵalar men qatal jáne aýyr qylmys jasaǵandary úshin óziniń sybaılastaryn tut­qyndaýlardy Ábilázov jańa jan­jaldar men jańa shytyrman oqıǵalar úshin aqparattyq jeleý retinde tıimdi paıdalanady.

Qazaqstandyqtardan mıllıardtar urlaǵan Ábi­lá­zov shetel asyp ketti. Ashyq ótirikpen búrke­me­len­­­­­gen ol ózi týyp, bir kezderi qalypty adam bolýǵa múmkindik alǵan óz elin jamandaýǵa shimirikpesten kiristi. Endi onyń óziniń qylmystyq maq­­­sattaryna qandaı joldarmen jetkisi keletini ábden túsinikti. Bul áreketi Ábilázovtiń Jańa­ózen­degi oqıǵalarǵa tikeleı qatystylyǵyn ja­­­­­syr­maq túgili, kerisinshe, aıǵaqtaýǵa umtylysynan-aq anyq kórinedi.