Toǵystyrǵan, tabystyrǵan Astana

Seısenbi, 31 shilde 2012 7:14

Taǵdyrdyń jazýymen men egde tartqan shaǵymda Astanaǵa qonys aýdardym. Jarqynym Astanaǵa qyz­met aýystyratynyn aıtqanda, alǵa­shynda abdyrap qalsam da artynan tolqı júrip, kóshýge daıyndala bastadym.
Astana meniń týǵan ólkeme jaqyn, osynda bilim alyp, tárbıe kórgen jerim bolǵan soń, ony jatsyna qoı­madym. Árıne, ol men biletin Aqmola, Selınograd emes, múlde basqa, osy zamannyń ozyq qalasy bolypty. Keıde Almatynyń adamdy tunshyqtyryp, tynysyn taryltatyn aýyr aýasyn keship júrgende

Seısenbi, 31 shilde 2012 7:14

Taǵdyrdyń jazýymen men egde tartqan shaǵymda Astanaǵa qonys aýdardym. Jarqynym Astanaǵa qyz­met aýystyratynyn aıtqanda, alǵa­shynda abdyrap qalsam da artynan tolqı júrip, kóshýge daıyndala bastadym.
Astana meniń týǵan ólkeme jaqyn, osynda bilim alyp, tárbıe kórgen jerim bolǵan soń, ony jatsyna qoı­madym. Árıne, ol men biletin Aqmola, Selınograd emes, múlde basqa, osy zamannyń ozyq qalasy bolypty. Keıde Almatynyń adamdy tunshyqtyryp, tynysyn taryltatyn aýyr aýasyn keship júrgende Saryarqanyń sary dalasynyń kó­kiregińdi ashyp jibe­retin salqyn samalyn ańsaýshy edim, endi soǵan je­tip, máz bolyp qaldym. Onyń ústine týǵan elime bir taban ja­qyndap, ilik-jegjat, týǵan-týysqan­darymmen qaýyshyp, máre-sáre kúı keshtim. Ási­rese, birge oqyp, birge ósken jandarmen qaýyshýdyń jóni aıryqsha boldy.
Aldymen maǵan Raıhan qurbym habarlasty. Jas kezinde qaýyzyn jańa ashyp kele jatqan gúldeı, úne­mi kúlim­dep júretin tyǵyr­shyqtaı ǵana súı­kimdi qyz bolatyn. Raıhan degen esimi de tabylyp qoıylǵandaı edi. Sońǵy kýrs­ta oqyp júrgende ol meniń týǵan kúnime «Abaı joly» epopeıasyn syıǵa tartyp edi-aý. Ol kezde jastar bir-birine kitap syılaıtyn. Osy kitaptyń meni bir jy­latqany da bar. Onda Almatyda tu­ratynbyz. Birde kitap sórelerin qarap júrip, qońyr muqabaly «Abaı jolyna» ushyrasa kettim. Kitapty qolyma alyp, al­ǵashqy betin ashyp qalsam… Raıhan­nyń júreginen shyq­qan quttyqtaý sóz­deri ózime tanys jazýynan samsap qoıa bergeni ǵoı. «Qartaıǵan shaǵyńda osy romandy qolyńa bir alyp, birge ótkizgen jas­tyq shaǵymyzdy esińe alarsyń», depti qurbym. O, suńǵyla qyz, dál solaı bolaryn qaıdan bildiń eken? Aıtqanyń aıdaı keldi emes pe? Al sodan jastyq shaǵymdy, dostarymdy saǵynyp, kóńi­limniń bosaǵany-aı. Sol kúngi týǵan kún keshi, qýanyp sóılegenimiz, bir-birimizdi kúldirge­nimiz, bılegenimiz – bár-bári kóz aldyma kelip, kınonyń lentasyndaı bolyp ótip jatty. Qaıran dostarym, qaı­da júr ekensińder, aman ba ekensińder dep japadan jalǵyz otyryp olardy saǵynǵannan kóp jylaǵan edim sonda…
Endi mine, sol Raıhan kóship kel­genimdi estip, telefonmen habarlasty. Meniń kelgenimdi Marat pen Maıraǵa da aıtypty. Ile maǵan Marat ta habarlasyp, baıaǵy birge júr­gen jigitter men qyzdardyń qaıda ekendiginen habardar etti. Sol kún­nen bastap mende de degbir joq, daýystaryn estigen soń, endi júzderin tezirek kórýge asyqpyn. Qandaı bol­dyńdar eken, shirkinder. Bir kezdegi balaýsa qyzdar men ji­gitter shynymen shal-kempir bolyp qalǵany ma? Arada ótken jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt qandaı izder saldy eken mańdaılaryńa degen sekildi oılardan aryla alar emespin. Raıhan, Marat, Bıǵaısha, Maıra, Kúzenbaı… Qandaısyńdar sender qazir?
Aldymen Maıramen qaýyshtym. Esikten kire Raıhannan estip, jetkenshe asyqqanyn aıtyp, sóılep keledi. Men de qushaǵymdy jaıyp qarsy júr­dim. Kózimizdi de sýlap aldyq. Qartaıǵanda kezdestik-aý dep bir-birimizdiń jastyq shaqtaǵy kúıle­rimizdi eske alyp jatyrmyz. Baıaǵy sulý Maıra joq, biraq «syrly aıaqtyń syry ketse de syny ketpegen», sol baıaǵy, sylqym qalpy­nan aýmapty. Dóń­gelek júzi qansha ózgerge­nimen, kózi sol qalpy. Men ony kózinen tanydym.
Kóp uzamaı Marat ta úıine sha­qyryp, bárimizdiń basymyzdy qos­ty. Jarty ǵasyr ótken ýaqyttan bergi kezdesý ǵoı, ol da úıinde taǵaty qalmaı, balkonǵa shyǵyp, qaraı beripti. Bizdiń kele jatqanymyzdy kórip, esik aldyna shyǵyp qarsy aldy. Egde tartsa da kárilikke boı bermegen, ashań júzdi, uzyn boıly jigit aǵasy turdy qarsy aldymyzda. Ma­rat­tyń janynda orta boıly, qara­tory bir áıel únsiz kúlimdep turǵan. Báıbishesi sol bolar dep ákelgen gú­limdi usyna berdim. Sóıt­sem… meniń telefonmen habarlasqan dosym Raı­hannyń ózi eken. Tanymaı qaldym. Oı, qyzyq-aı. Kúlip jatyrmyz.
Marattyń úıindegi kezdesýde de talaı qyzyqtardy eske túsirip, kóp qyzyqtap, kóp áńgimeler aıttyq. О́mir­den ótken dostarymyz ben us­taz­darymyzdy da eske aldyq. Uzaq jyldar kezdespeı, bala kúngi dosta­ryńdy qartaıǵanda kórgen de bir ǵanıbet eken.
Bárimizdi óziniń baýyryna tartyp, osylaı basymyzdy qosyp jatqan Astanaǵa, ony kúnnen-kúnge ásem qyl­dyryp jatqan Elbasy­myzǵa myń da bir rahmet. Astanamyz elimizdi laıym baqyt qushaǵyna bóleıtin elimizdiń, halqymyzdyń berik qorǵany, tirlik tiregi, beıbit­shiliktiń altyn ordasy, qutty mekeni bola bergeı.
Hanzıpa KÁKIMJAN,
zeınetker.
Astana.