Sarybaı Sultanuly Qalmyrzaev

Senbi, 28 shilde 2012 7:27

64 jasqa qaraǵan shaǵynda, óziniń uzaq jylǵy jemisti qyzmeti arqyly elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna, Qazaqstan memleketiniń qurylýyna jáne nyǵaıýyna qomaqty úles qosqan talantty uıymdasty­rý­shy jáne basshy Sarybaı Sultanuly Qalmyrzaev qaıtys boldy.

Senbi, 28 shilde 2012 7:27

64 jasqa qaraǵan shaǵynda, óziniń uzaq jylǵy jemisti qyzmeti arqyly elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna, Qazaqstan memleketiniń qurylýyna jáne nyǵaıýyna qomaqty úles qosqan talantty uıymdasty­rý­shy jáne basshy Sarybaı Sultanuly Qalmyrzaev qaıtys boldy.

S.S.Qalmyrzaev 1949 jyly 10 maýsymda Jambyl obly­syn­daǵy Shý aýdanynyń «Jańa jol» aýylynda týǵan. Máskeý ekonomıka-statıstıka ınstıtýtyn bitirgennen ke­ıin onyń eńbek joly elimizdiń halyq sharýa­shylyǵy ke­she­nimen tyǵyz baılanys­ty boldy. Ol ekonomısten Qazaq KSR Statıstıka jónindegi memleket­tik komıteti tóraǵa­synyń orynbasaryna deıingi eńbek jolynan ótip, keıinnen Qazaqstan Respýblıkasy Mem­lekettik múlikti basqarý jó­­nin­degi memlekettik komıte­ti­niń tór­aǵa­sy, Jambyl oblysynyń ákimi, Qa­zaq­stan Respýblıkasy Ekonomıka­lyq qylmysqa jáne sybaılas jem­­qorlyqqa qarsy kúres agenttiginiń (qarjy polısııasy) tóraǵasy boldy.

Onyń Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshi­ligi­niń Basshysy, keıinnen Memleket Basshysynyń Is basqa­rý­shysy qyzmet­terin atqarǵan ke­­zeńi aıryqsha jemisti boldy. S.S. Qal­myrzaevtyń basshylyǵymen elimizdiń Prezıdent Ákimshiligin Aq­molaǵa kó­­­shirip, tolyqqandy qyzmet júrgi­zý­­ge beıimdeý qysqa merzim ish­inde qamta­masyz etildi. Ol ja­ńa as­ta­namyzdyń qurylysyn júrgizýge, mańyzdy ákim­shi­lik jáne áleýmettik nysandar salý isine belsene atsalys­ty.

Mol tájirıbe, bilim men kási­bı­lik, tapsyrylǵan iske zor ja­ýapker­shilik oǵan qoǵamda laıyqty bedel ákelip, qurmetke bóledi.

S.S.Qalmyrzaevtyń eńbegi joǵa­ry memlekettik marapattarmen: «Parasat», «Qazaqstan Respýblıka­sy­nyń Tuń­ǵysh Prezı­den­ti Nursul­tan Nazarbaev» ordenderimen, kópte­gen medaldarmen atap ótildi.

О́ziniń barlyq kúsh-jigerin, bilimi men tájirıbesin elimiz ben ha­lqy­myzdyń ıgiligine jumsaǵan ol Qazaq­stannyń naǵyz patrıoty boldy.

Sarybaı Sultanuly Qalmyr­zaev­tyń jarqyn beınesi bizdiń júregi­miz­de árdaıym saqtalady.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Ákimshiligi.

Isker azamat, talapshyl basshy edi

Tal besikke tıgen jaýyrynnyń bir kú­ni jer besikke de tıetini  belgili ǵoı. Áıt­se de, kúni keshe ǵana kóz aldymyzda jaı­rańdap júr­gen jannyń kenetten baqı­lyq­qa attanyp kete barǵanyna kóńil shir­kin­di bir degennen sendirý qıyn-aq. Al­pys­tyń asýynan keshe ǵana asqandaı kó­rinetin Sarybaı Sultanuly Qalmyrzaev­tyń beı­mezgil ortamyzdan uzap sala berýi de bizge sondaı oqys ári jaısyz áser etip otyr.

Men Sarybaı Sultanulyn ol kisi Qa­zaqstan Respýblıkasy Pre­zıdentiniń Ákim­shiligin basqarǵan jyldary kóbirek tanyp-bildim desem bolady. Bir bosaǵa­da ynty­maq­­tasa júrip jumys istedik. Ju­mys ba­byn­­daǵy májilisterde jıi bas qosyp otyr­dyq. Ol kisi jaqsy uıymdas­tyrýshy bolýmen qatar, talapshyl basshy da edi. Sonymen bir­ge, onyń boıyna árdaıym ádil bo­lý­ǵa dege­n bir umtylys pen qazaqy qaıyrym­dylyq sııaqty jaq­sy qasıetter de tán bolatyn.

Ol Prezıdent Ákimshiligine astanamyz Aqmolaǵa aýysar tusta jáne aýys­qan­nan keıingi alǵashqy jyldarda ba­s­shylyq jasady. Árıne, ol ózi óte qaýyrt ta qıyn kezeń edi ǵoı. О́ıtkeni, jańa el­or­damyzǵa Prezıdent Ákimshiliginiń qyzmetkerleriniń sany jartysynan asa qysqaryp keldi. Bi­raq, árıne, odan ju­mys kólemi kóbeıe tús­­pese, azaıa qoıǵan joq. Elba­symyzdyń ózi­nen bastap, qyz­met­kerlerdiń bári de ýa­qyt­pen sanas­paı, kún-tún qatyp jumys istedi.

Mine, sol kezde Sarybaı Sul­tan­uly­nyń iskerligi de, basqarý­shylyq talanty men talapshyl­dyǵy da aıqyn kórindi. Ol sol sany jaǵynan shekteýli ujym­nyń kú­shimen Memleket basshysynyń qyzmetin kidirissiz qamtamasyz ete bildi. Ishki jáne halyqaralyq deń­geıdegi is-sharalardyń bári de kóńildegideı júzege asyp jatty.

Sarybaı Sultanuly jumysqa talapty qatty qoıý arqyly Ákim­shiliktiń ju­mysyn jaqsy úıles­tirip qana qoımaı, qyzmet­kerler­diń turmystyq jaǵdaıla­ryna da sol kezdiń múmkindiginiń aıasynda kóp kóńil bólip otyratynyn kózi­miz kórdi. Almatydan kelgen qyz­metker­ler­diń tez arada pá­terli bolýyn nazarda ustady. О́zi bas bola júrip, shetelden kelip jatqan qan­das ba­ýyr­larymyzdyń bir bóligi­niń óz atame­kenine tezirek jer­si­nip ketýine qamqor bola bildi. Osyndaı naqty kómekti sezin­gen­de, alystan at arytyp kelgen, tur­mys jaǵ­daıy tómen qaısybir oral­man aǵaıynda­ry­myzdyń qat­ty qýanǵanyn kózimiz kórdi.

Biz biletin Sarybaı Sultan­uly óz ómi­rinde óte jaýapty qyz­metterdi atqar­dy. Ár­daıym Elb­a­symyzdyń ózine art­qan senimin abyroımen atqarýǵa tyrysty. Kóp jyldar boıy qaýyrt jaǵdaıda atqary­la­tyn jaýapty jumystar, árıne, adamnyń densaýly­ǵy­na da teris áser etpeı qoımaı­tyny bel­gili. Syrttaı qaı­ratty da syrbaz kórinetin Sarybaı Sul­tanulynan erterek kóz jazyp qalýy­myz­da munyń da óz áseri bar shyǵar.

Biraq adamnyń ómiri qansha jyl jasaýymen emes, qansha is bitirýi­men, eline, hal­qyna qansha­lyq­ty qyz­met etýimen ólshe­ne­di dep jatady ǵoı. Ol bizdiń jadymyzda ár­daıym eli úshin aıanbaı eńbek etken bilik­ti maman, isker de talapshyl basshy, aqjar­qyn, qam­qor azamat retinde qalady dep oılaımyn.

Mahmut QASYMBEKOV,

Qazaqstan Respýblıkasy

Prezıdenti Keńsesiniń bastyǵy.

Jaýapkershilikti joǵary qoıǵan jan

Sarybaı baýyrymdy respýblıkalyq statıstıka mekemesinde bólim bastyǵy bolyp qyz­met istep júrgen kezinde al­ǵash kórip edim. Ol kezde men Jambyl ob­lystyq partııa komıte­tiniń aýyl sha­rýa­shylyǵy bó­­liminiń meńgerý­shisimin. Oblys basshylyǵy meni respýblıka­lyq statıstıka komıtetine baryp, óńirge qa­tysty bir mańyzdy máse­­le­ni anyqtap she­ship kelýge jumsady da Sarybaı Sul­tan­uly ekeý­miz osy máselemen shu­ǵyl­dan­dyq. Sol kezde ol maǵan isker ári us­tam­dy jáne jigerli azamat retinde kórindi.

Elimiz óz táýelsizdigine ıe bolǵan alǵash­qy jyldary Sarybaı respýblı­kalyq múlikti basqarý jónindegi komıtette asa jaýapty jumyspen shu­ǵyldandy. Sol kúrdeli de qıyn iste ol ózin bilikti, ja­ýap­ker­shi­lik­ti tereń sezine alatyn tulǵa retinde tanytty. Mine, osydan keıin Elba­synyń seni­mine ıe bolyp, qyzmet bas­pal­daqtarynda jedel kóterildi. Prezıdent Ákim­shiligin basqardy. Qarjy polısııasynyń bas­ty­ǵy boldy. Qaı jerde bolmasyn, óziniń moınyna alǵan ju­mysyna barynsha berilip eńbek etti dep aıtýǵa bolady.

Meniń oıymsha, Sarybaı Sultanuly óz ómi­rinde kóp is tyndyrǵan, memleket úshin ma­ńyz­dy máselelermen shuǵyl­dan­ǵan azamat. Jambyl oblysynda ákim qyz­metinde az ýaqyt qana jumys iste­geni­men, ol jerde de halyq esinde qalar­lyqtaı kóptegen sharýalarǵa mu­ryndyq bola bildi. Odan keıingi qyzmet atqarǵan jer­lerinde de óz sońynda jaqsy iz qal­dyrdy. Sol arqyly halqynyń qurme­tine bólendi.

Osyndaı tulǵaly azamattan aıyrylyp qalyp otyrmyz. Men ózim ony ómir­den jastaý ketti dep esepteımin. Bulaı deıtinim, ol jan-jaqty tájirıbe jınaq­taǵan qaı­rat­kerlik kemel shaǵyna endi kelip edi. Osyǵan qarap onyń eline be­re­ri mol bolatyn shyǵar dep oılaıtynmyn. Bul úmitti aıaýsyz ajal kesip ketti.

Bizdiń qazaq halqy o dúnıe men bu dúnıeniń aıyrmasyn ajyrata bilgen ha­lyq qoı. Peıishtiń bar ekendigin, jánnat­tyń bar ekendigin, jumaqtyń bar ekendigin túsingen, olardyń ara-jigin ajyrata bil­gen qazaq se­kildi halyq tym az. Osyny eske ala otyryp kóneden bizge jet­ken dás­túr boıynsha Sarybaı Sultan­uly­nyń ımany salamat, arýaǵy razy, o dúnıede barǵan jeri jaryq bolsyn deımin.

О́mirbek BAIGELDI.

Asylymyz, ardaqtymyz

Memleket jáne qoǵam qaı­rat­keri, egemen elimizdiń qalyp­ta­sýy men damýyna erekshe úles qosqan halqymyzdyń asyl azamaty Sarybaı Sultanuly Qal­myr­­zaev­­tyń mezgilsiz qazasy týraly habardy estigende, qa­byrǵam qa­ıysty. Sum ajalǵa amal bar ma, aınalasyna izgilik shýaǵyn shashyp turatyn aıaýly aǵamyzdan qapyda aıyrylyp qaldyq.

Ol kisimen men alǵash ret 80-jyldardyń aıaǵynda Bilim mı­nıstrliginde qyzmet etip júrge­nim­de tanysqan bolatynmyn. Sol kezde aǵamyz Qazaq KSR Memle­kettik statıstıka komıtetinde qyz­met etip júrgen edi. Sodan beri Sarybaı Sul­tan­ulymen kóp jyldar jumys babymen jaqsy qarym-qaty­nasta boldyq. Uzaq jyldar boıy aralasyp júrgenim­de ol kisiniń kóptegen qyrlaryn baı­qadym. Ásirese, ońtústik óńir­lerdegi ákimdik qyzmetterde bol­­ǵanymda, sol óńirlerdiń túıt­kildi máselelerimen etene tanys, ómir­lik tájirıbesi mol Sarybaı Sul­tanuly maǵan aǵalyq aqylyn aıtyp, durys jolǵa baǵyttap, árkez janymnan tabylatyn.

El tarıhyndaǵy aýyr kezeń – 90-jyldarda ol jaýapty qyzmet­ter atqaryp, ekonomıka­myzdyń ósip-órkendeýine eleýli úles qos­ty. О́ziniń tabandy qasıetterimen únemi alda júrdi. Abyroıly qyzmeti úshin týǵan halqynyń alǵysyna bólendi.

2010 jyly oblys ortalyǵy О́skemende alǵash ret asa iri saıası shara – Qazaqstan men Reseıdiń aımaqaralyq ynty­maq­­tastyǵy­nyń VII forýmy ótti. Sákeńniń tájirıbesi mol ǵoı, sonda qos memlekettiń prezıdentteri qatys­qan halyq­aralyq forýmdy uıym­das­tyrýda kóp kómek jasap, biz­derge jaqsy baǵyt-baǵdar berip edi. Sol is-sharany uıym­dastyrý barysynda men Sarybaı Sultan­ulyn eń sońǵy ret kóretinimdi bilmeppin.

Sarybaı Sultanuly óziniń jar­qyn ǵumyrynyń kóp ýaqy­tyn Elbasymen birge ótkizdi, árdaıym Memleket basshy­synyń janynan tabylyp, bar­lyq kúsh-qýatyn, ji­gerin, izde­nisi men iskerligin Qazaqstan­nyń ósip-órkendeýi men gúlde­nýine arnady.

Zerektigi, óz isine asqan jaýap­­kershilikpen qaraıtyny, jańa­lyq­qa qumarlyǵy ony óz qatary­nyń arasynda ózgeshe­lendirip turatyn. Joldasta­ry­nyń arasynda óte syıly boldy. Kópshil, ashyq, baýyrmal minezi jurtty ózine tartyp turatyn.

Amal qansha, ajalǵa qarsy tura almaımyz…

Orny tolmas aýyr qaıǵyǵa ushyrap otyrǵan marqumnyń otbasyna, týys-týǵandary jáne jora-joldastaryna qaıǵyryp kóńil aıtamyn.

Berdibek SAPARBAEV,

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi.

Memleketshil

Memleket qaıratkeri Sarybaı Sultanuly Qal­myr­zaev aramyzdan máńgige ketti degendi estip, qabyrǵam qaıysyp, qolyma qalam alýǵa týra keldi. О́ıtkeni, bul meniń ǵana emes, eldiń de qaıǵysy dep túıdim.

Men Sákeńdi 18 jasymnan bi­lemin. Lenıngrad memlekettik ýnı­ver­sıtetinde oqyp júrgen kezim-di. Bir kúni Neva ózeniniń boıynda Más­keýden kelgen qazaq jigitteri­men kezdesip, tanystyq. Solardyń ishindegi Sarybaı Sul­tanuly ózge­lerden erekshelenip, alǵyr da zerek ekendigin baıqat­ty. Adamgershilik qasıeti mol, bilimdi qazaq jigitiniń Máskeýdegi joǵary bilim ordasyna óz kúshi­men túsip, úzdik oqıtynyn artynan estip bildik.

Qazaqstan halqy Assambleıasynda qyzmette júrgen kezimde Sarybaı Sultanuly Prezıdent Ákim­shiliginiń Basshysy laýazymyn at­qardy. Meniń uıymdas­ty­rýshylyq qabiletimdi eskergen bolýy kerek, bir kúni shaqyrtyp alyp: «Osy sen Assambleıanyń strategııasyn ázir­leseń qaıtedi», degen usynysyn aıtty. Negizgi oı atalǵan qujat qazaq halqynyń ultaralyq tatý­lyq­ty qalyptas­ty­rýdaǵy qura­ly­na aınalýy tıis. Iаǵnı, ózge dıaspora ókilderine qazaq halqynyń tili men máde­nıe­tin bilýine barynsha jaǵ­daı jasaý. Strategııa birik­ti­rý­shi dińgek rólin atqaratyn bolǵan­dyq­tan qol­daý taýyp, artynan qa­byl­dan­dy da. Taǵy bir aıtqany, Assam­bleıanyń deńgeıin keńesýshi-kon­sýltatıvtik organnan konstıtý­sııa­lyq organǵa aınaldyrý arqy­ly memlekettegi tatýlyqty saq­tap qalý-tyn.

Sarybaı Sultanulynyń eń úlken jaqsy qasıeti memleketshil adam boldy. О́z halqyna degen súıispenshiligin saqtaı bildi. Jas kezinen qaı qyzmetti atqarmasyn halyq múddesin joǵary qoıa bi­le­tin. Elbasymyzdyń eń senimdi shá­kirtteriniń biri artynan kez kelgen isti adal atqaratyn jaqsy árip­tesine aınaldy.

О́z basym ol kisiniń adamı qa­sıetterine kýá bolǵan jan retinde sózine berik, isine myǵym ekenin jaqsy bilemin. Jas memlekettik qyzmetkerlerdiń tárbıesine de ózin­dik úlesin qosty. Sen min­detti túrde sol isti atqara alasyn, oǵan seniń bilim-qabiletiń jetedi, dep únemi jas mamandarǵa baǵyt-baǵdar berip otyratyn. Tipti, jas memle­ket­tik qyzmetshilerdi óziniń balasyndaı kórip tárbıeledi de. Mine, sondaı ustazdyq qabile­tiniń arqa­syn­da kásibı mamandardy Pre­zı­dent aınalasyna toptastyra bildi. Birge júr­gen azamat­tar­dyń basynda qandaı qıyn-qystaý kún týmasyn únemi jan­darynan tabylatyn. Jáne de odan shyǵýǵa qolushyn berýshi edi.

Asyl azamatymyz oraza aıy­nyń eń qasıetti juma kúni ómir­den ozyp otyr. Jas memleketimiz táýelsizdiginiń qalyptasýyna úles qosqan esil erdiń jatqan jeri jaıly, topyraǵy torqa bolǵaı.

Jumataı ÁLIEV,

Parlament  Májilisiniń depýtaty.