Prezıdent • 22 Sáýir, 2019

Elorda men Elbasy – egiz uǵym

933 ret

kórsetildi

10 mın

oqý úshin

Elordadaǵy Nazarbaev ortalyǵy ǵımaratynda ornalasqan Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy kitaphanasynda Halyqaralyq Túrki akademııasy jáne elimizdiń bas basylymy «Egemen Qazaqstan» gazeti birlesip shyǵarǵan «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» jáne «Elorda epopeıasy» atty kitaptardyń tusaýkeser rásimi ótti.

Beken QAIRATULY

Atalǵan sharaǵa Parlament Májilisiniń depýtattary, memlekettik organ qyzmetkerleri elimizge tanymal qoǵam qaıratkerleri, otandyq oqymysty ǵalymdar men ǵylymı sarapshylar, stýdent jastar, sondaı-aq elimizde qyzmet atqaryp júrgen elshi myrzalar kelip qatysty.

Tusaýkeserdiń betashary retinde kópshilik qaýymǵa «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» atty derekti fılmi kórsetildi. Túrki ıntegrasııasy – degenmiz túrki dúnıesiniń birligi men yntymaǵy, saıası-áleýmettik tutastyǵy. Al tarıhı turǵydan tápsirleıtin bolsaq, ótken ǵasyr basyndaǵy Alash qaıratkerleriniń túrki dúnıesiniń basyn qosyp, el qylmaqqa nıet etken armany. Joǵarydaǵy fılmnen biz osyny ańǵardyq.

Odan keıin qos týyndynyń mán-mańyzy týraly sóz qozǵaǵan Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev: «Halqymyz «jaqsy kitap – jan azyǵy» degendeı búgin qos týyndynyń tusaýy kesilip otyr. Bul kitaptardyń keleshek urpaq úshin mańyzy zor. Eń aldymen «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» basylymyna toqtalsaq, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń álemdegi túrki halyqtaryn ózara jaqyndastyrýǵa jasaǵan yqpaly týraly mol málimet bar. Iаǵnı Elbasynyń kóshbasshylyq qasıetteri men mańyzdy qadamdarǵa barýdaǵy danalyq qyry tolyq ashylǵan. Munda jazylǵan dúnıe júzine tanymal salmaqty saıasatkerlerdiń, ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderiniń pikirleri arqyly Nursultan Ábishulynyń zor qaıratkerligin ańǵarýǵa bolady. Al «Elorda epopeıasy» kitabynda qazaqtyń bas shahary jaqynda ǵana ataýy «Nur-Sultan» bolyp ózgergen astanamyz jaıly kóptegen memleket jáne qoǵam qaıratkerleriniń jyly pikirleri toptastyrylypty. Elbasy «Astana – Otanymyzdyń júregi, táýelsizdik tiregi» dep edi. Sol sebepti elorda tarıhy – taýsylmas mura. Bul qos kitap ár úıdiń tórinde turady degen úmit zor» deı otyryp, týyndylardy jaryqqa shyǵarǵan eki ujymǵa alǵysyn bildirdi.

Mádenı sharany uıymdastyrýshy tarap ókili Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli, ózi basqaryp otyrǵan akademııa sońǵy úsh jyldan beri túrkitildes memleketterde áleýmettik saýalnama júrgizgenin, osy zertteýler nátıjesinde Elbasy Nursultan Nazarbaev túrki dúnıesiniń eń tanymal tulǵasy retinde tanylǵanyn atap ótip, qos týyndynyń mazmunyna toqtaldy.

– «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» kitabynda túrki áleminiń saıasatkerleri men kóshbasshylarynyń Elbasy Nursulan Nazarbaev týraly paıym pikirleri men sarabdal saraptamalary aıtylsa, ekinshi kitap «Elorda epopeıasynda» ótken 2018 jyly elordanyń 20 jyldyǵyna oraı el gazeti «Egemende» jaryq kórgen 280-nen astam maqala, suhbat, saraptama, estelikter toptastyryldy, – degen Darhan Qýandyquly, túrki jurtynyń taǵdyry talqyǵa túsken keleli kezdesýlerge uıytqy bolǵan Elbasy N.Nazarbaev Túrki keńesi, Túrki Aqsaqaldar keńesi, TúrkPA, TÚRKSOI, Halyqaralyq Túrki akademııasy sııaqty irgeli uıymdardyń qurylýyna bastamashy bolǵanyn, sonyń nátıjesinde 2010 jyly Túrkistanda ótken jıynda Túrkııanyń sol kezdegi prezıdenti Abdolla Gúl Elbasynyń ıyǵyna aq shapan jaýyp, qolyna asa taıaq ustatyp, ony «Túrki áleminiń kóshbasshysy» retinde baǵalaǵanyn jetkizdi. Sóziniń sońynda Darhan myrza qos týyndynyń jaryq kórýine qoldaý kórsetken Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Keńsesiniń basshysy Mahmut Qasymbekov pen Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaevqa alǵys bildirdi.

Janseıit TÚIMEBAEV,

Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary:

– Tusaýy kesilip otyrǵan qos týyndy – qazirgi elimizde bolyp jatqan saıası úderister kezeńine qatysty asa qajet dúnıe. Elbasymyz tek táýelsiz Qazaq eliniń irgetasyn qalaýshy ǵana emes, álem qoǵamdastyǵy, sonyń ishinde túrki dúnıesinde irgeli isterge bastamashy bolǵan tulǵa. Elbasynyń tolaıym isi atalǵan kitaptarda óte sátti baıandalǵan. О́ıtkeni túrki álemi Nursultan Ábishulyn óziniń Aqsaqaly retinde qabyldaıdy. Buǵan birden-bir dálel: árqıly jaǵdaıda jer sharynda týyndaǵan shıelenisterdiń durys sheshilýine Elbasynyń tulǵalyq qasıeti yqpal etýde. Mundaı mysaldar óte kóp. Sol sebepti Elbasymyzdyń halyqaralyq deńgeıdegi qaıratkerligi, ásirese «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» atty kitapta jan-jaqty kórsetilgen. Ekinshi kitap «Elorda epopeıasyna» keler bolsaq, shyn máninde qazirgi elordamyzdyń árbir kirpishi Elbasynyń terimen qalandy. Asa qysqa ýaqytta qala saıası taraptan óte kúrdeli máselelerdi sheshetin qýatty bedelge ıe boldy. Atap aıtqanda, Sırııada oryn alǵan búlinshilik nemese Reseı men Túrkııa arasyndaǵy kelispeýshilik sııaqty halyqaralyq shıelenisti oqıǵalardyń núktesi elordada qoıyldy.

Ámirhan RAHYMJANOV,

Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasynyń dırektory:

– Bul týyndylarda Elbasynyń kópqyrly qaıratkerligi eki baǵytta tolymdy túrde jazylǵan. Sonyń birinshisi – Elbasymyzdyń barsha túrki jurtyn bir shańyraq astyna biriktirip, basyn qosýǵa degen eren eńbegin áıgilese, ekinshi kitapta qazaq tarıhynda tuńǵysh ret óz qalaýymyzben astanamyzdy tańdap, alasapyran jyldary ony kóshirýdiń mashaqaty men jańa jerge el úmitin ornyqtyrýdyń asa qıyn sharýasyn atqaryp shyqqan Nursultan Ábishulynyń ańyz erligi baıandalady. Álqısa, qazaqtyń aqyny Maǵjan Jumabaev «Enshi alyp qalyń túrik tarasqanda, Qazaqta qara shańyraq qalǵan joq pa» degenindeı, «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» atty kitapta birqatar memleket basshylarynyń, álemge tanymal saıasatkerler men ǵalymdardyń Elbasy týraly paıymdy pikirleri, qundy oılary toptastyrylypty. Sondaı-aq týyndy túrki halyqtaryn týysqandyqqa, birlikke, yntymaqqa úndeıtin ómirsheń rýhanı mańyzǵa ıe.

Fahrıddın QARATAEV,

Parlament Májilisiniń depýtaty:

– Adamzat tarıhynda izgi isterimen elge tanylǵan ataqty halıfa Harýn Rashıd ózi jaýlaǵan elge «kitap salyǵy» deıtin pátýa engizgen eken. Demek, bul oqıǵa kitaptyń adamzat ómirine qajettiliginiń dáleli bolsa kerek. Osy oraıda halqymyzdyń ıgiligine oraı jaryq kórip otyrǵan qos kitap kópshiliktiń qýanyshy. Ásirese kúlli túrki dúnıesin túgendeýshi tulǵa Nursultan Nazarbaevtyń qaıratkerligine «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» dep baǵa berilýi óte oryndy ári durys tańdalǵan sheshim. Atalǵan týyndyny oqyǵan jannyń maqtanysh sezimi oıanary sózsiz. Mundaǵy álem saıasatkerleri tarapynan Elbasyna berilgen saıası sıpattamalar búgingi qazaq eliniń jańa kelbetine degen qyzyǵýshylyqty ańǵartady. Máselen, túrik eliniń basshysy Rejep Erdoǵan «túrki birligi jolyndaǵy mártebeli iske N.Nazarbaevtyń sińirgen eńbegi ólsheýsiz» dep baǵa berýi zor abyroı.

Jeenbek KÝLÝBAEV,

Qyrǵyzstannyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi:

– Búgin tusaýy kesilip otyrǵan qos týyndynyń biri – «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» kitabynda qazaq eliniń Tuńǵysh Prezıdenti jaıly tolymdy, saıası turǵydan shynaıy saraptalǵan jazbalar toptastyrylypty. Týyndyda dúnıe júzine tanymal saıası sarapshylar men ǵalymdar Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń túrki dúnıesine yqpaly jáne olardyń gýmanıtarlyq hám mádenı jaqtan birigýine, ekonomıkalyq-saıası turǵydan jaqyndasýyna qosqan zor úlesin aıtýmen birge, túrki memleketteriniń halyqaralyq arenada bedeliniń kóterilýine sińirgen eńbegi jaıly keńinen baıandapty. Atalǵan kitaptyń bas keıipkeri Nursultan Ábishuly túrki dúnıesiniń tanymal tulǵalary – Turǵyt Ozal, Súleımen Demırel, Geıdar Álıev, Mintemir Shaımıev, t.b. qatarynda turǵan qaıratker. О́ıtkeni Qazaqstan Elbasy óte kóregen, ǵalamdyq saıasatty jetik meńgergen adam.

Rashad MAMMADOV,

Ázerbaıjannyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi:

– Qazirgi tańda Ázerbaıjan Respýblıkasy men Qazaqstan eli arasyndaǵy dostyq, yntymaqtastyq qarym-qatynas jyl ótken saıyn jańa serpinmen tyń baǵytta damyp keledi. Bul úrdistiń qalyptasýyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qosqan úlesi zor. Basqasyn aıtpaǵanda, Keńes Odaǵy ydyramaı turǵan 1991 jyldyń kúzinde Nursultan Ábishuly Bakýge at basyn buryp, túbi bir týysqan eki halyqtyń baılanysyn nyǵaıtýdyń irgetasyn óz qolymen qalaǵan bolatyn. Sol tusta álem nazaryn aýdarǵan Taýly Qarabaq máselesi kúıip turǵan edi. Al Nursultan Nazarbaev bolsa, týysqan Ázerbaıjan eliniń tutastyǵyn saqtap qalý jolynda týyndap otyrǵan búlinshilikti beıbit jolmen rettep, kórshiles eki halyq ázerbaıjan-armıan qatynastaryn halyqaralyq quqyqtyq negizde sheshý kerektigin alǵa tartqan bolatyn. Mine, sodan beri qaraı Ázerbaıjan men Qazaqstan arasyndaǵy áriptestik turaqty túrde jandanyp, joǵary deńgeıge kóterildi.