«Qazaqstanda ımmýndyq aldyn alý – densaýlyq saqtaýdyń basym baǵyttarynyń biri. Vaksınalar negizgi dárilik zattar tizimine engizilgen jáne halyqty vaksınalaý «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Kodekske sáıkes tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemine kiredi. Ulttyq profılaktıkalyq egýler kúntizbesi 21 ınfeksııalyq aýrýdan qorǵaýdy qamtıdy. Elimizdiń ekpeler kúntizbesi DDU-nyń qaǵıdalaryna sáıkes keledi jáne kóptegen damyǵan elderdiń (Aýstrııa, Izraıl, Belgııa, Germanııa, Túrkııa, Japonııa) ımmýndaý júıesine uqsas. 2008 jyldan bastap Qazaqstanda vaksınalardy engizý úshin qaıta qoldanylmaıtyn shprıster paıdalanylady. Budan basqa, ımmýndaýdan keıin qolaısyz kórinisterdiń damýy boıynsha qaýip-qaterdi tómendetý maqsatynda 2013 jyldan bastap balalarǵa arnalǵan kóp dozaly vaksınalar bir dozaly vaksınaǵa aýystyryldy. Bul rette balalar úshin aýyrsynýdy azaıtý maqsatynda (ekpe sanyn azaıtý) bir ýaqytta bes jáne alty ınfeksııadan qorǵaıtyn vaksına qoldanylady. Balalardy sapasyna kepildik berilgen vaksınalarmen qamtamasyz etý maqsatynda mınıstrlik tek DDU sertıfıkattaǵan vaksınalardy satyp alady. Immýndaý kómegimen ınfeksııalyq aýrýlardy jáne odan bolatyn ólim-jitimdi azaıtý úshin kóp jumys atqaryldy. Sońǵy 20 jylda (1998 jyldan bastap) mynadaı syrqattanýshylyq kórsetkishteri tómendedi: qyzamyq – 1998 jylǵy 15 myń jaǵdaıdan 2018 jyly 1 jaǵdaıǵa deıin, parotıt – 140 eseden astam (2018 jyly 38 jaǵdaıǵa deıin), «A» vırýstyq gepatıti – shamamen 40 ese (2018 jyly 880 jaǵdaıǵa deıin), «V» vırýstyq gepatıti – 40 eseden astam (2018 jyly 95 jaǵdaıǵa deıin), dıfterııa jaǵdaılary 10 jyl boıy tirkelgen joq. Dárigerler balalardaǵy V gepatıtiniń klınıkasyn umyta bastaǵanyn aıtady, óıtkeni sońǵy jyldary balalar V gepatıtimen óte sırek aýyrady», deıdi Bas sanıtarlyq dáriger.
Sonymen qatar ol vaksınadan bas tartý nátıjesinde sońǵy jyldary turǵyndar arasynda vaksınamen basqarylatyn ınfeksııalar tirkelgenin tilge tıek etti.
«Bıyl 5847 qyzylsha jaǵdaıy tirkeldi, onyń 60,7%-y egilmegen adamdar (3553 adam), onyń ishinde 569 adam bas tartýyna baılanysty. 2018 jyly egilmegen adamdar arasynda (55) qyzylsha, (81) kókjótel jaǵdaıy tirkeldi. Sońǵy ýaqytta vaksınadan bas tartý máselesi mańyzdy bolyp tur. 2018 jyly elde vaksınadan 5750 bas tartý tirkeldi (2017 jyly – 5388 jaǵdaı). Resmı derekter boıynsha jeke nanym boıynsha bas tartý basym, olar barlyq bas tartýlardyń 51%-dan astamyn quraıdy, dinı sebepterge baılanysty 32%-dan asady, 10%-y vaksınalarǵa senimsizdik bildirgen, BAQ (ınternet resýrstary, baspasóz, TV) arqyly jaǵymsyz aqparatqa baılanysty 6%-y. Osyǵan baılanysty, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń profılaktıkalyq egýden bas tartýdyń aldyn alý boıynsha is-sharalar jospary iske asyrylýda, oǵan sáıkes birqatar sharalar júrgizildi», dedi J.Bekshın.
Aıta ketý kerek, Qazaqstanda ımmýndaý aptalyǵy 2018 jylǵy 24-30 sáýir aralyǵynda ótedi. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Qazaqstan halqyna ózderiniń balalaryn ınfeksııalyq aýrýlardan qorǵaný quqyǵynan aıyrmaýǵa jáne barlyq qoljetimdi ádistermen, onyń ishinde vaksınalaýmen olardyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa etýge shaqyrdy.
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»
