Qazaqstan-Majarstan bıznes-forýmy ótti

Kezdesý barysynda birinshi bolyp sóz tizgini Qazaqstannyń Ult­tyq ekonomıka mınıstri Rýs­lan Dálenovke berildi. Mı­nıstr eki eldiń saýda-ekono­mı­ka­lyq qatynastaryn odan ári damytý, ınvestısııalyq áleýetti kóterý, ózara áriptestikti jetil­dirý má­se­leleri týraly baıandady.

– Búginde Qazaqstanda Majar­stan kapıtaly salynǵan 60-tan astam kásiporyn bar. Qu­ry­lys, aýyl sharýashylyǵy jáne óndi­ris­tik salalarda majar­stan­dyq kompanııalar tabysty ju­mys istep jatyr. Eki memleket geo­grafııalyq jaǵynan bir-birinen birshama qashyq orna­la­s­qany­na qaramastan, Majarstan biz­diń  iri áriptesimiz sanalady. Biz ony joǵary baǵalaımyz. Eki el­diń saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq saladaǵy áleýeti óte zor, osy áleýetti tıim­­di paıda­lanýymyz kerek. Qazir­­gi tańda jemisti áriptestik baı­­la­­nysty damytýǵa barynsha qo­laıly jaǵ­daı jasalǵan. Qazaq­stan – Vengrııa strategııalyq keńesi, úki­met­ara­lyq komıssııa, isker­lik keńes, tikeleı ınvestısııalar jónindegi birlesken qor tabysty jumys isteýde, – dedi R.Dálenov.

Ulttyq ekonomıka mı­nıstri aıtqandaı, byltyr eki el arasyn­daǵy taýar aınalymynyń kóle­mi 139 mıllıon AQSh dollaryn qurapty. 2018 jyl men bıyl­ǵy alǵashqy toqsandy qosa al­ǵanda bul kórsetkish – 154 mıl­lıon dollardan asqan. Byl­tyr elimizden Majarstanǵa ji­be­rilgen eksport somasy 28 mıl­lıon dollardy qurasa, ımport 127 mıllıon dollarǵa teń. R.Dálenovtiń aıtýynsha, Qazaq­stan tarapy bolashaqta elimizde jumys isteıtin majarstandyq kom­pa­nııalardyń qataryn kóbeı­te túsýge múddeli.

Vengrııa Premer-mınıstri­niń orynbasary-Qarjy mınıstri Mı­haı Varga da óz sózinde eki mem­leket arasyndaǵy jan-jaqty qa­rym-qatynasqa joǵary baǵa berdi.

– Bizdiń strategııalyq serik­tes atanǵanymyzǵa bek qýanysh­tymyn. Búginde eki el ekonomı­ka­lyq baılanystardy odan ári ny­ǵaıtý­dy basshylyqqa alyp otyr. Qazaq pen majar halyq­taryn burynnan tarıhı tamyrlastyq pen mádenıetimizdiń ózara uqsas­ty­ǵy, bir-birimizge degen se­nim­di­lik jaqyndastyrady. Qazir­gi tańda dıplomatııalyq qa­rym-qatynas jolǵa qoıylǵan. Ara­daǵy taýar aınalymy ulǵaıyp, eko­no­mıka, bilim berý men máde­nı salalarda nátıjeli baılanys nyǵaıyp keledi,– dep atap ótti M.Varga.

Onyń aıtýynsha, sońǵy 20 jyl­da álemdik qurylym aıtar­lyqtaı ózgerdi. Dúnıejúzi­lik qaýym­dastyqtyń damý núktesi Ortalyq Azııaǵa jyljyp kele jatyr.

– Aldaǵy onjyldyqtarda jal­ǵasa beretin osy prosess Qazaq­­stanǵa da, Majarstanǵa da tıimdi bolýy tıis. Bizdiń shy­ǵys­taǵy baı­lanystarymyzdy odan ári da­mytýda Qazaqstan she­shýshi ról atqarady. Búgingi jıyn­ǵa biz­diń elden agrarlyq sala, den­saý­lyq saqtaý, qurylys, energetı­ka, kólik, densaýlyq saqtaý sala­larynda jumys isteıtin 100-den astam bıznesmen keldi. Biz ózara baılanystyń tek qysqa mer­zimdi shara retinde emes, tu­raqty úrdis retinde damy­ǵa­nyn qa­laımyz. Majarstan úki­meti Qazaq­­stan naryǵyndaǵy kásip­ker­­lerdi barynsha qoldaı­dy. My­­saly, «EksımBank» eks­port­tyq ke­li­sim­sharttardy qarjy­lan­dyrý úshin 100 mıllıon dollar kó­­le­minde memlekettik lımıt ból­di. Biz Nur-Sultan qalasynda «Ek­sımBanktiń» fılıalyn ashýdy jos­­parlap otyrmyz, – dedi M.Varga.

Sonymen qatar M.Varga Veng­­rııanyń eksportty kúsheıtý jónin­degi agenttigi Máskeýde saý­da úıin ashýdy josparlap otyr­ǵanyn, saýda úıi Qazaqstanǵa ta­ý­ar eksporttaý isine de atsalysatynyn jetkizdi.

Bıznes-forým aıasynda Qazaq­stan men Majarstannyń isker­lik toptary arasynda bir­qatar kelisimderge qol qoıyldy. Eki el kásipkerleriniń qatysýymen kezdesýler ótkizilip, agroónerkásip kesheni, jeńil jáne tamaq óner­kásibi, qurylys, hımııa, mashına jasaý salalaryndaǵy yntymaq­tastyqty damytý máseleleri talqylandy.