INURA – 10 myńǵa jýyq ampermen, uzaqtyǵy 80 nanosekýnd jáne 400,000 eV-qa deıin energııany (protondar men kómirtegi ıondary) beretin joǵary ımpýlsti ıon údetkishi. INURA údetkishi irgeli jáne qoldanbaly zertteýlerdiń keń aýqymy úshin ázirlengen kóp maqsatty zertteý kesheni. Atalǵan údetkish arqyly qurylǵan ıondyq sáýle – túrli qatty zattardyń, sonyń ishinde nanomaterıaldardyń qurylymdyq modıfıkasııasy úshin biregeı jáne tıimdi qural. Budan bólek, INURA údetkishi joǵary qýatty ıondyq sáýleler fızıkasy jáne plazma fızıkasy sııaqty salalarda jańa ǵylymı nátıjeler beredi.
Údetkishti iske qosý boıynsha Nazarbaev Ýnıversıteti ǵylymı-zertteý tobynyń jetekshisi, ýnıversıtet Prezıdentiniń keńesshisi, Qanat Baıǵarın INURA sózi júıeli jumystyń tolyq ataýynan (Innovative Nazarbayev University’s Research Accelerator) bastapqy áripterdiń qosyndysynan qysqartylyp alynǵanyn aıtty. «Ekinshi jaǵynan Nura ózeniniń ataýy «Aı» sóziniń aıshyqtalýymen ózindik belgi retinde jazylǵandaı. Nura – Qazaqstannan bastaý alatyn elimizdegi eń iri ózenderdiń biri. INURA údetkishi de – bizdiń memleketten bastaý alǵan tyń joba», dedi top jetekshisi. Onyń aıtýynsha, aýqymdy istiń basy-qasynda NÝ Ǵylym jáne tehnologııalar mektebiniń assıstent-professory Aleksandr Tıhonov pen ǵylymı qyzmetkeri Marat Kaıkanov bar.
Q.Baıǵarın INURA údetkishi Bilim jáne ǵylym mınıstrligi qarjylandyratyn ǵylymı-tehnıkalyq baǵyttaǵy bes jyldyq «NÝ-Berklı zattyń, perspektıvaly materıaldar men energııa kózderiniń synı jaǵdaıyn zertteýdiń strategııalyq baǵdarlamasyn» júzege asyrý aıasynda qurylǵanyn atap ótti. Al atalǵan otandyq ýnıversıtettegi Astana ulttyq zerthanasynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Meńdihan Hasenov údetkishtiń joǵary oqý ornyndaǵy eń negizgi bazalyq qural ekenin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, osy qural túrli qatty deneler men jańa materıaldarǵa zertteý júrgizýge járdemdesedi. «Bul – halyqaralyq deńgeıde atqarylǵan jumys. Biz áýeli Amerıkadaǵy Berklı ulttyq zerthanasymen jumys bastadyq. Sonan soń reseılik Tomsk ulttyq zertteý polıtehnıkalyq ýnıversıteti qosyldy. Ár sheteldik jumystyń jaqsy jaǵyn ózimizge alyp, osynda qurastyrdyq», deıdi M.Hasenov. Ǵylymı qyzmetkerdiń málimetinshe, zertteý júrgizetin jumys keshenin ázirleýge 3-4 jyl jumsalypty. Sebebi amerıkalyqtar bergen keıbir daıyn elementterdi qurastyrý qıynǵa ári qymbatqa túsetin bolǵandyqtan, reseıliktermen birigip jumysty jeńildetýge birshama ýaqyt qajet bolǵan.
