Aldymen zaýyt salynady degenge qalanyń atmosferasyn lastaný deńgeıin jaqsy biletin ekibastuzdyqtar alańdaı bastady.
Sondyqtan, jobanyń qorshaǵan ortaǵa áserin baǵalaýdy ekologtar men osy salanyń sarapshylary ázirledi.
Turǵyndardyń pikirleri eskerilip, jobanyń qorshaǵan ortaǵa ekologııalyq áseri jóninde túsinik berildi. Qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizildi.
Al, zaýyttyń ınvestory qalalyq ákimdiktiń málimetinshe, «Ansa Silikon» JShS resmı tirkelgen otandyq kásiporyn. Zaýyttyń qurylysyna ınvestordyń menshikti qarajaty men bankiden alatyn qaryz aqshasyna salý josparlanypty.
Joba boıynsha О́skemen, Qaraǵandylyq mamandar jumys jasasa, otandyq fırmalar zaýyt qurylysyn júrgizedi.
2016 jyly zaýyt basshylyǵy taratqan aqparatta kásiporyn iske qosylǵan kezde 800 adam jumyspen qamtylady.
Joba úsh kezeńde júzege asyrylady. Alǵashqy kezeńi 2017 jyly qosylady. Kásiporyn jylyna 35 myń tehnıkalyq kremnıı óndiredi. Jyldyq qýatyn 135 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtpaq. Jobaǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi 20 mlrd dollardy quraıdy- delindi.
Zaýytqa qajetti qural-jabdyqtar Qytaıdan tasymaldanady. Zaýyt iske qosylǵan kúnde de qytaılyq mamandar tehnıkalarmen jumys isteýdiń qyr-syryn jergilikti mamandarǵa oqytady, úıretedi. Odan soń elderine qaıtady.
Qazir zaýyt qurylysy toqtatyldy.
Bul jaıynda qala ákimi Nurjan Áshimbetov málimdeýinshe, jobany júzege asyrýǵa ınvestısııa joq, zaýyt salýshy ınvestor baılanysyn úzgen.
Qazir qalalyq ákimdik zaýyt salýǵa berilgen jerdi qaıtarý jumystarymen aınalysýda.
Oblystyq ákimdik te ınvestorlarǵa qoldaý kórsetip, olardy tezirek jobany júzege asyrýdy bastap, berilgen jer ýchaskesin ıgerýge shaqyrdy.
Zaýyt alańy qaladan 16 shaqyrym jerde Astana–Pavlodar magıstraldyq temir jol men avtojolyna jaqyn mańaıda ornalasady.
Kelisim boıynsha kompanııaǵa GRES-1, GRES-2 stansalary arasynan 124 gektar telimderi berilgen.
Budan bólek, 40 gektar jer turmystyq qatty qaldyqtar polıgonyn qurýǵa bólinedi.
Kremnıı zaýytyn salý úshin Ekibastuzdyń elektr stansasy arqyly jaqyn jerden qýatty arzanǵa satyp alady.
Ekinshiden, shıkizat keletin Qaraǵandy, Reseı jaqyn, munaı koksy – Pavlodardan jetkizilse, jumys kúshi-Ekibastuzdan.
Zaýyt qaldyqsyz óndiris, ónim, negizinen, eksportqa shyǵarylady. О́ndiris iske qosylsa, jergilikti bıýdjetke jyl saıyn 500 mıllıon teńge kóleminde salyq túsedi. Qorshaǵan ortany qorǵaý maqsatynda kásiporyn tóńireginde 50 gektar aýmaqqa jasyl jelek otyrǵyzylady. Jobada jasalǵandaı, joǵary tehnologııalyq zamanaýı tozań tutqysh quraldar ornatylady,- delindi.
Iаǵnı, alynǵan tehnıkalyq kremnıı metallýrgııalyq ónerkásipterde qoldanylady. Tehnıkalyq kremnııdi óndirýdegi negizgi shıkizat-kvarsıt atalatyn taý-ken tasy.
Al, mamandardyń aıýtynsha, munaı koksy–qatty janǵysh zat, qolǵa ustaǵanda azdap maıly bolyp keletin, qara sur kúmis tústes quıma.
Bul qospaǵa aǵash jońqalarynyń qajettigi-tehnıkalyq kremnıı óndirisinde shyǵyndy azaıtýǵa múmkindik beredi eken.
Kremnııdi balqytý úderisi elektr peshterinde júzege asyrylady. Tehnıkalyq kremnıı kúńgirt sur tústi bolat tárizdi jyltyr zat.
Zaýyt jobasy bastalmaı jatyp-aq,qalada onsyz da aýaǵa zııandy qaldyqtar shyǵaratyn óndiristerdiń ortasynda qalǵanyn aıtqan qoǵam belsendileri narazylyq bildirdi.
О́tken jyly qoǵam belsendileri, jurtshylyqpen kezdesken «Ansa Silicon» JShS-niń dırektory Serǵazy Berkinbaev, joba jetekshileri – Baýyrjan Alteev jáne Jaqyp Kúltaıuly Qaraǵandyda da kremnıı zaýyty da jumys istep tur. О́ndiristen qalaǵa eshqandaı qaýip-qater joq. Investısııalyq áleýmettik baǵdarlamany júzege asyrýǵa ázirmiz, degen –di.
Qazir qoǵam oıaý. Ásirese, qalanyń kók tútin tunshyqtyrar ekologııalyq jaǵdaıǵa qatty alańdaýly.
- Qaraǵandy Ekibastuzǵa jaqyn, ekinshi kremnıı zaýytyn salýdyń ne qajeti bar? Qarajattaryńyzdy Ekibastuzda bos jatqan qaldyqtardy qaıta óńdeýge jumsańyzdar,desti ekologtar men qoǵam belsendileri.
- Joba mindetti túrde ekologııalyq saraptamadan ótkiziledi. Bul zańda qarastyrylǵandyqtan, memlekettiń baqylaýynda. Turǵyndardyń kelisiminsiz zaýyt qurylysyn bastalmaıdy,-degen kompanııa ókilderi.
Endi, mine, kópshiliktiń, jergilikti ekologtardyń pikirleri jobany memlekettik saraptamadan ótkizýde eskerilgenin ýaqyt ta kórsetkendeı.
Kremnıı zaýytynyń jobasy qandaı maqsatta toqtatylǵany áli belgisiz. Múmkin, jobanyń áli de naqty durys jasalmaǵany da, áldeqalaı basqa da sebepter bolǵan shyǵar.
Al, ekibastuzdyqtar úshin jańa zaýyttyń ashylyp-jabylyp jumys istemegeni emes, bastysy-ekologııalyq másele alańdatty.
Turǵyndar onsyz da tútini tunshyqtyrǵan qaptaǵan zaýyt, stansalardyń ortasynda ómir súrýde.
Al, oblystyq ekologııa departamentiniń málimetinshe, ekologııalyq zańnama talaptaryn buzǵan 116 kásiporyn anyqtalyp, 7 mıllıon 712 myń teńgege 113 aıyppul salynǵan. Alpaýyt kásiporyndardan shyǵarylǵan qaldyqtar 344,83 myń tonnany quraǵan.
Biraq, jýyrda oblys ákimi Bolat Baqaýov Nur-Sultanda AQSh, BAÁ, Pákistandyq ınvestorlarmen kezdesti.
Ákimniń baspasóz qyzmetiniń habaryna qaraǵanda, kezdesýde sheteldik ınvestorlarmen óńirde júzege asyrylatyn aýqymdy jobalar barysy talqylanǵan.
Oblys ákimi kezdesýge kelgen BAE-niń kompanııasyn aldaǵy ýaqytta qaı jerde salynatyny ázirge belgisiz, kremnıı zaýytynyń jobasyn júrgizýge óńirge shaqyryp, ınvestorǵa qoldaý kórsetetinin aıtqan.
