Qoǵam • 07 Mamyr, 2019

Uly dala arýlary – Otan qorǵaýshylary

951 retkórsetildi

Buǵan deıin álem tarıhynda «jaýynger áıel» degen uǵym tek erekshelik bolatyn. Al XX-XXI ǵasyrlar toǵysynda áskerı qyzmetshi áıel nemese jaýynger áıel sııaqty mamandyqtyń bolýy eshkimdi tańǵaldyrmaıdy. Qoǵam ejelden beri erlermen qatar turatyn jáne Otanyna kúrdeli jáne qıyn ýaqyttardy jeńýge kómektesetin áıelderdi madaqtaǵan jáne madaqtaıdy. Buǵan Qazaqstannyń myńdaǵan áıelderiniń 1941 – 1945 jyldary Uly Otan soǵysynyń maıdandaryndaǵy erlik kúresteri, tyldaǵy qaısar eńbegi dálel.

Aǵa býynnyń osyndaı jaqsy dástúrleri bizde de saqtalyp qaldy jáne urpaqtan-urpaqqa berilýde. Qazirgi zamanǵy áıelder anaǵur­lym bedeldi jáne ózderine senimdi, olar teń quqylyqqa umtylady, memlekettik bıliktiń joǵary organdarynda basshylyq laýazym­dar­ǵa jıirek taǵaıyndalady, bizdiń tynys-tirshiligimizdiń ártúrli salalarynda tabysty eńbek etedi. Barlyq ýaqytta Uly dalamyzdy erlermen ıin tirese jaýynger jáne batyr áıelder kúzetken. Táýelsiz Qazaqstannyń qazirgi zamanǵy armııasynda názik qaýym ókilderi qyzmet atqarady, al «armııada qyzmet etý – áıelderdiń isi emes» degen taptaýryn ótken zamanmen ketti.

Búgin áıelderge jarqyn áskerı mansap qurýǵa jáne Otanymyz­dyń tolyq quqyly qorǵaýshylary bolýǵa múmkindik berilgen. Mysaly, Izraıldaǵydaı áskerge shaqyrylý mindetti bolmasa da, qazaqstandyq qyzdar Qarýly Kúshter qatarynda qyzmet etedi. Búgingi kúni statıs­tıkalyq derekter boıynsha, armııa­daǵy áıelderdiń úlesi barlyq ás­kerı qyzmetshilerdiń sanynyń 11 pa­ıyzyn quraıdy.

Áskerı qyzmettiń kúrdeli jaǵ­daılaryna jáne joǵary jaýap­kershilikke qaramastan, áıelder elimizdiń Qarýly Kúshterinde erlermen birge mansaptyq satymen ilgerileıdi jáne Qorǵanys mı­nıstriniń keńesshisi, óńirlik qolbas­shylyq áskerleri qolbasshysynyń orynbasary, departament bastyǵy jáne basqa da joǵary basshylyq laýazymdardy atqarady.

Áıelder qaýymy ókilderin Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń barlyq túrleri men tekterinde kezdestirýge bolady. Qazaqstannyń armııasynda qyzdar tek medbıkelermen, baılanysshylarmen jáne is júrgizýshilermen kaýymdasýdan áldeqashan qalǵan. Búgin Otanymyzdy qorǵaý isinde ushqysh, mergen, barlaýshy jáne basqa da qyzdar júr.

Qarýly Kúshterde alǵashqy ret aǵa ushqysh – avıasııalyq eskadrılıa avıasııalyq býynynyń nusqaýshysy laýazymyna áıel leıtenant Ardana Ámirjanqyzy Botaı taǵaıyndaldy, ol jaýyngerlik ushaqty kásibı túrde basqarady.

«Shyǵys» óńirlik qolbas­shy­ly­ǵynyń 44736 áskerı bólimin­de aǵa barlaýshy-maman laýazymynda serjant Ásem Silámqyzy Jákenova qyzmet ótkeredi. Úz­dik jaýyngerlik jáne arnaıy daıar­lyǵy úshin memlekettik nagrada – «Jaýyngerlik erligi úshin» medali­men nagradtaldy.

Áskerı-teńiz kúshterinde erlermen qatar áskerı korabl ekıpa­jy­nyń quramynda mindet­terdi oryndaıtyn qyzdar qyzmet etedi.

Áskerı qyzmetshi áıelderdiń álemdik deńgeıde Qazaqstannyń ımıdji men bedelin nyǵaıtýǵa qosqan úlesterin atap ótken jón. Jyl saıyn bizdiń armııamyzdyń názik ókilderi erlermen qatar ártúrli halyqaralyq jarystar men oqý-jattyǵýlarǵa belsendi túrde qatysady. Leıtenant Zámzágúl Faızollaqyzy Faızollanova dzıýdo jáne qazaqsha kúresten Qazaqstan Respýblıkasy chempıonatynyń jeńimpazy. Maıor Olga Rypakova – elimizdiń jáne Qarýly Kúshterdiń maqtanyshy. Jeńil atletıkadan Olımpıada chempıony, úsh ordenniń ıegeri.

Odan basqa, Qarýly Kúshterde áskerı bilim jáne ǵylym salasynda ózderiniń mansaptaryn jalǵastyrǵan áıelder áskerı qyzmet óteıdi, olar áskerı ǵylymdy damytý máselelerimen tikeleı aınalysady jáne olardyń ǵyly­mı dárejeleri bar. Olar – eko­nomıka ǵylymdarynyń doktory A.N.Tólembaeva, tarıh ǵylym­darynyń kandıdattary, maıor N.S.Ysqaqova jáne A.Q.Tógisova.

Álemdegi beıbitshilik pen qaýip­sizdikti qoldaý úshin BUU aı­qyn­daǵan talaptarǵa sáıkes Qazaq­stan Respýblıkasynyń Qor­ǵanys mınıstrligi Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Parlamenti bekitken BUU-nyń mıssııalaryna áskerı baıqaýshylar jáne shtabtyq ofıserler retinde qatysýy úshin áskerı qyzmetshilerdi jiberý jóninde jumys júrgizedi.

Beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtýdaǵy áıelderdiń róli óte mańyzdy jáne erekshe oryn alady, sebebi áıelder búkilálemdik sana deńgeıinde otbasynyń uıytqysy, beıbitshiliktiń, qaýipsizdik pen tynyshtyqtyń kepili. 

Qarýly qaqtyǵystarda áıelder men balalar kóptegen qylmystyń obek­tisi, sonyń saldarynan olar dene jara­qatyn ǵana emes, psıho­logııa­­lyq «jaraqattar» da alady.

Áıel­d­er men balalardyń qylmystyq buzýshylyq zardaptaryn jeńýde olarǵa psıhologııalyq járdem­di birinshi bolyp bitimgershi áıel­d­er kórsetedi. Osylaısha áskerı qyzmetshi áıelderdiń áskerı komponent quramynda bolýy beıbit­shilik pen qaýipsizdikti nyǵaı­týda mańyzdy ról atqarady. 

2018 jyly tórt áskerı qyzmet­shi áıel irikteldi jáne tıisti bitim­gershilik daıarlyqtan ótti.

Qazaqstan Respýblıkasy­nyń bitimgershilik qyzmeti salasyn­daǵy áıelder rólin damytýdyń jańa paraǵyn birinshi ofıser áıel bolyp Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi Kadrlar jáne áskerı bilim departamenti bóliminiń ofıseri, maıor Sholpan Taýyshova ashty, ol 2018 jyly jeltoqsanda áskerı baıqaýshy retinde Batys Saharaǵa Referen­dým ótkizý jónindegi BUU-nyń mıssııasyna jiberildi. Bıylǵy aqpanda Batys Saharaǵa ekinshi áskerı qyzmetshi áıel bolyp kapıtan Aıjan Jasuzaqova attandy.

Qarýly Kúshterde memlekettiń qorǵanys qabiletin nyǵaıtý isinde sińirgen eńbegi úshin áskerı qyz­metshi áıelder jyl saıyn mem­lekettik nagradalarmen marapattalady. 2000 jyldan beri 34 áıel nagradtaldy, onyń ishinde 2017 jyly – 9 áıel, 2018 jyly – 5 áıel.

Áskerı ataq berý áskerı qyz­metshilerdiń mansaptyq ósýiniń bas­ty aspektisi jáne jeke basynyń yntasy bolyp tabylady. Kezekti áskerı ataqtardy merziminen buryn berý erekshe ról atqarady. Áskerı boryshyn úlgili oryndaǵany úshin barlyǵy 33 áskerı qyzmetshi áıelge áskerı ataqtar merziminen buryn berildi.

Qorytyndylaı kele, búgin­de qazirgi zamanǵy armııany áıel­dersiz elestetý qıyn ekenin atap ótkim keledi. Keıbir mindet­terdi ózderiniń erekshelik­terine qaraı olar erlerge qaraǵanda anaǵur­­lym jaýapty jáne tıimdi oryn­daıdy. Áıelder qaýymy ókil­derine armııada oryn bar ma degen suraq ózekti emes dep sanaý­ǵa bolady. Armııadaǵy áıel – analyq qamqor­lyq pen joǵary jaýapker­shiliktiń beınesi sımvoly.


Músilim ALTYNBAEV,

Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstriniń orynbasary, general-leıtenant 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Sabaqtastyq hám sapasyzdyq

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Igerilmegen rezervter kóp

Qazaqstan • Búgin, 09:04

Eli qoldaǵan qundy qujat

Qazaqstan • Búgin, 09:02

Damýdyń sapaly kezeńi

Qazaqstan • Búgin, 09:01

Halyq únine qulaq asatyn memleket

Qazaqstan • Búgin, 08:57

«Qazaqmys» jospardy asyra oryndamaq

Ekonomıka • Búgin, 08:55

Turar týraly tolǵady

Rýhanııat • Búgin, 08:53

Ataýlar men esimder – eldiktiń belgisi

Qazaqstan • Búgin, 08:51

Altyn Orda tarıhy tarazylandy

Rýhanııat • Búgin, 08:48

Temir jol tasymaly jetildirile túsedi

Qazaqstan • Búgin, 08:43

Bir ótinishpen – birneshe qyzmet

Qazaqstan • Búgin, 08:42

Bolgarııada ótken basqosýǵa qatysty

Parlament • Búgin, 08:37

Qaterli isiktiń aldyn alýǵa bolady

Medısına • Búgin, 08:30

EAEO: endigi daý kómirge qatysty

Álem • Búgin, 08:26

Masyl bolma, asyl bol!

Qazaqstan • Búgin, 08:25

Benzın qymbattaı ma?

Qazaqstan • Keshe

«Syryńdy aıtshy, dúnıe...»

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Yrysbek Dábeı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Amangeldi Seıithan

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Serjan Zákeruly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Janat Jańqashuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kitap oqyp, rýhanı baı bol

Qazaqstan • Keshe

Juldyzdaı aǵyp ótken

Aımaqtar • Keshe

«Kóktem aýylynyń» aqsaqaly edi

Rýhanııat • Keshe

Abaı ulaǵaty – urpaqqa amanat

Rýhanııat • Keshe

Qyrǵyz eli Abaıdy ardaqtady

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar