Aımaqtar • 09 Mamyr, 2019

Altynaıdyń júregi

1160 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

О́tken jyldyń shilińgir shildesinde bıdaı óńdi, tal-shybyqtaı buralǵan qyzdy kórip, onyń izettiligine, ınabattylyǵyna ishteı rıza bolyp júrdim. Árıne, á degennen eshkimniń jan dúnıesine únile bermeısiń ǵoı. Alǵys aıtý kúni qarsańynda qyzymdaı bolǵan Altynaımen áńgime-dúken quryp otyryp, onyń eshkimge uqsamaıtyn taǵdyry jaıly estip-bilip taǵy tańǵalǵanym bar.

Altynaıdyń júregi

«Aǵa, meniń bes ul-qyzym bar» degende talaı suraýly sózder tamaǵyma tyǵylyp qalǵandaı kúı keshtim. «Qalaı?» deı jazdappyn. Olaı oılaıtynym Altynaıdyń úrimdeı jastyǵy emes pe. Ol da oıymdy túsingendeı: «Men basymdy quraǵan emespin, biraq Jaratqannyń qudiretimen bes ul-qyzdy baýyryma basyp júrgen janmyn» dep kúldi.

Áńgimeniń tıegi sodan keıin baryp aǵytyldy. Altynaı – Qarataý qalasynyń aıaýly qyzdarynyń biri. Osy jerde mektep bitirip, Jambyl qalasyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtty támamdaǵan soń, hımııa páninen mektepte ustazdyq etken. Taǵdyr ony Talas aýdandyq bilim bólimindegi ká­­me­letke tolmaǵan balalardyń qu­qy­ǵyn qorǵaý jónindegi mamany jumysyna aparyp jekken soń, onyń ómirinde kúrt ózgerister bas­taldy. «О́ziniń bilesiz, – deıdi Altynaı, – bizdiń komıssııaǵa taǵdyr talqysyna túsken nebir balalar kelip jatady. Áke-shesheleri araqqa salynyp, aqyrynda balalary qaraýsyz qalyp, kóshe tentirep ketetinderi de kezdesedi. Iá bolmasa, otanasy qaıtys bolǵan soń ekinshi márte bas quraǵan otaǵasynyń áıeli ógeı balalarǵa óktemdik jasap, ómirlerin óksitedi. Sondaǵy eń sońǵy shara – ata-analaryn bala tárbıeleý quqynan aıyryp, kógen kózderdi Merki aýdanyndaǵy, ıá bolmasa Tarazdaǵy balalar úıine aparyp ótkizý quzyreti maǵan júktelgen. Shyny kerek, alǵash­­qy kezde álgi balalardyń jan dúnıe­sine úńilmeı Balalar úıine ótkizgendi ǵana bilýshi edim. Alaıda, júre kele, bile kele álgi balalardy Balalar úıine aparǵanymda: «Men bul úıde turmaımyn» dep óksigenderin kórip, ózegim órtenetindi shyǵardy.  «Apataı, bizdi qaıta alyp ketińizshi!» dep zar jylaǵandaryn kórip, kózime jas úıirildi. Keler joly taǵy sol sııaqty baldyrǵandy Balalar úıine aparǵanymda álgi úıelmeli-súıelmeli aǵaıyndy beseýin tárbıege kónbedi dep, tártibi qatańdaý ortalyqqa ji­ber­­geli jatqanyn estip, janym kúı­zeldi. Solardyń eń kishkentaıy maǵan jabysyp, aıyrylmaı qalǵanyn qaıtersiz... Balalar úıiniń basshysyna jolyǵyp, álgi beseýin naǵashy apasynyń tárbıesine bereıik dep ótindim. Obaly ne kerek, olar óti­ni­shim­di jerge tastamady. Sóıtip bes muńlyqty Qarataýǵa alyp qaıtyp, naǵashy apasyna tabystadym. Qansha degenimen qany emes pe, baýyryna basyp, analyq mahabbatyn tókken shyǵar dep júrgenmin. Bir kúni álgi keıýana «Áı, qaraǵym, mynalaryń meniń tárbıeme kónetin emes, qaıta­dan Balalar úıine ótkiz» dep telefon shaldy. Barsam, balalardyń ústi-basy kirlegen, júzderi solǵyn, júdeý, jazǵan qulda sharshaý joq dep baıǵustardy qaıtadan Tarazǵa alyp bardym. Senesiz be, jolda olarmen shúıirkelesip otyryp, bir qudiretti kúshtiń boıyma aıaýshylyq sezimin ǵana emes, analyq mahabbatty darytqanyn baıqadym. Balalardy tapsyrǵan soń, ákem Bekbota, anam Kúmisaıǵa jaılap qana: «Papa, mama, bes ul-qyzdy asyryp alsaq qaıtedi?» dep aıtyp kórdim. Tosynnan qoıylǵan saýalǵa olar da tosylyp qalǵandaı. Biz ózimiz bes aǵaıyndymyz. Úlkeni men, qalǵandary ul balalar. Onyń ústine baı-baqýatty da emespiz. Qońyrqaı tirlik keship jatqan otbasymyz. Ákem men anama baılyq bitpese de ıman­dy­lyq boılaryna daryǵan jandar edi. Kóp oılanbaı «óziń qınalyp qal­masań, biz qarsy emespiz» dedi. Ol kisilerdiń batasyn alǵan soń qam­qor­shylyq keńesi arqyly bes ul-qyzdy úıge ákeldim. Otbasymyzdyń birden on adamnan asyp ketýi árıne, tur­mysymyzǵa ájep­táýir salmaq saldy. Onyń ústine men turmys qur­ma­ǵandyqtan olardy óz tegimizge tir­ketýge de quqymyz joq bolyp shyq­ty. Biraq Allanyń nury jaýsyn, áke-sheshem bankten nesıe alyp, úsh bólmeli páter alyp berdi. Sóıtip men Jaratqannyń jazýymen kóp balaly ana bolyp shyǵa keldim. Sodan beri besinshi jyl. Úlken qyzym Dılnaz meni mama deıdi. Al onyń inileri Dosjan, Ernaz, Nurdáýlet, Ińkár ápkeleri ne dese kórgenin istemeı me. Memlekettik qyzmette júrsem de, jumys ýaqytynda beseýiniń tileýin ti­lep, júregim eljirep otyrady. Alla­dan solardyń amandyǵyn tilep, oqy­typ, otaý qurǵandaryn kórsem deımin.

Altynaı ishtegi syryn ja­ıyp salyp, jadyraı kúldi. Oıyma: «Otba­syn qurmaısyz ba?» degen saýal ke­lip, kókiregime keptelip qaldy. Aıt­pa­dym, batpadym. Ol da oıymdy túsingendeı qalyp tanytyp: «Aǵa, eń aldymen balalarymdy baqytty etsem deımin» dep taǵy bir syryn ashty. Qyz basyndaǵy mahabbatyn analyq mahabbatqa tárk etken, bul ne degen qaısar jan! 

Ulystyń uly kúni qarsańynda Altynaı Bekbotaqyzymen habarlas­tym. «Aǵa, men sııaqty taǵy bir ana bar» dedi. Qulaq túrdim. Júregine ıman uıalaǵan ol ana Bóltirik sheshen aýylyndaǵy Aınur Kóshenova degen aıaýly jan eken. Ol da bes ul-qyzdy baýyryna basqan. Osydan úsh jyl buryn Qarataý qalasynyń turǵyny Ýlıana Kım týraly jazǵanym bar-dy. Balalar úıinde tárbıelengen ol koreı jigitine turmysqa shyǵyp, úsh ul-qyzdy dúnıege ákelip qana qoımaı, balalar úıinen bes balany asyrap, ári Ońtústik Koreıaǵa jumys izdep ketken qaıynbıkesiniń úsh perzentin, barlyǵy 11 balany asyrap otyrǵan naǵyz batyr ana. Meıirimdilik azaıǵan myna zamanda ultymyzdyń ul-qyzdaryn jylatpaı baýyrlaryna basqan bul analarǵa qandaı qurmet te laıyqty. Osyny da oılaıtyn ýaqyt jetti. Elba­sy­myz Balalar úıi bolmasyn, taǵdyr talqysyna túskenderdi asyrap alyp, adamshylyǵymyzdy kórseteıik dep ylǵı da aıtyp júr. Menińshe, bala asyrap alǵandar jóninde erekshe zań qabyldaıtyn zaman jetti.


Sáýlembaı ÁBSADYQULY,

Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi