Qazaqstan • 13 Mamyr, 2019

Kórshi elge eksporttalatyn ónim kóbeıip keledi

745 retkórsetildi

Eksporttyq áleýeti artyp kele jatqan salalardyń ishinde elimizdiń agrarlyq sektoryn erekshe atap ótýge bolady. Birinshiden, kólemi jaǵynan ósimdik pen mal ónimderi jáne daıyn azyq-túlik taýarlarynyń úlesi jalpy eksporttyń 5 paıyzyn quraıdy. Ekinshiden, 2018 jyly bul saladaǵy eksporttyń ósimi 27 paıyzǵa kóterildi. Sóz joq, bul jaqsy kórsetkish.

Otandyq aýyl sharýashylyǵy ta­ýarlary shetelderde, ásirese kórshiles Qytaı naryǵynda joǵary suranysqa ıe. Taıaýda Aýyl sharýashylyǵy mınıstri­niń orynbasary Gúlmıra Isaeva jýr­nalısterge beınesuhbat berip, otan­dyq aýylsharýashylyq ónimderin Qytaı eline eksporttaý barysy týraly saýal­darǵa jan-jaqty jaýap bergen bolatyn.

– Qytaıdyń qazaqstandyq ónimge qyzyǵý­shylyq tanytyp otyrǵany buǵan deıin eki eldiń Memleket basshy­lary­nyń, Úkimet basshylarynyń deń­geıinde birneshe ret aıtylǵan. Qytaı tara­py bizdiń ónimniń ekologııalyq taza, or­ganıkalyq ónim ekenin, sapa men qaýip­sizdikke qatysty halyqaralyq normalar saqtalatynyn erekshe baǵalap, bul týraly únemi aıtyp keledi. О́nimdi jetkizý joldary yńǵaıly, logıstıka máselesi sheshilgen, – dedi G.Isaeva.

Osy suhbatta aıtylǵandaı, kórshi elge aýyl sharýashylyǵy ónimderin eks­portt­aý dınamıkasy jyl sanap ósip keledi. Máselen, 2015 jyly 111 mıllıon dollardyń taýary eksporttalsa, 2016 jyly bul kórsetkish 134 mıllıon dollarǵa, 2017 jyly – 180 mıllıonǵa, 2018 jyly 258 mıllıon dollarǵa jetken. Bıylǵy alǵashqy 2 aıdyń ózinde 45 mıllıon dollardyń ónimi eksporttaldy.

Mınıstrliktiń derekteri boıynsha, Qazaqstan Qytaıǵa 113 túrli ónim shy­ǵarady. Eń kóp eksporttalatyny – bıdaı, onyń eksporttaǵy úlesi 38 pa­ıyzdan asady. О́simdik maıy, maıly daqyldar, un jáne balyq, taǵy basqalary da kóp tasymaldanady.

– Byltyr birinshi ret qoı eti men bal eksporttadyq. Menińshe, kórshi elge shyǵarylatyn ónim túrleriniń kóbeıýine sońǵy úsh jylda veterınarlyq jáne fıtosanıtarııalyq sertıfıkattardyń 13 túrin qabyldaýǵa keliskenimiz yqpal etti. Qytaılyqtardyń aıtýynsha, álem­de bizden basqa birde-bir elmen munsha­lyqty kóp qujatqa qarqyndy túrde qol qoıylmaıdy, – dedi vıse-mınıstr.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń basshylyq ókilderi qazaqstandyq delega­sııanyń quramynda Beıjińde ótken II «Bir beldeý, bir jol» halyqaralyq forý­myna qatysqany belgili. Forým aıa­synda Úkimet basshysynyń orynbasa­ry Jeńis Qasymbek bastaǵan qazaqstandyq delegasııa Qytaıdyń Bas keden basqar­masy­nyń basshysymen kezdesý ótkizgen edi. G.Isaeva:

– Osy kelissózderdiń barysynda biz sút ónimderin eksporttaý máselesin de talqyladyq. Qazirgi tańda elimizdegi kóp­tegen sút ónimderin shyǵarýshy ká­sip­oryn­d­ar jańǵyrtylyp, halyqara­lyq standarttarǵa saı ónim shyǵara bastaǵanyn bilesizder. Shıki sút te talap­­­tarǵa tolyq saı keledi. Qazir qy­taı­­lyq tarappen sút ónimderine qatys­­ty veterınarlyq talaptar hattamasyn jasaý týraly kelistik, ol qujatty daıyndaý jumystary aıaqtalýǵa jaqyn, – dedi G.Isaeva. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, atalǵan qujatqa aldaǵy maýsym aıynda eki eldiń Úkimet basshylary qol qoıady dep josparlanyp otyr.

Búgingi tańda elimizde QHR-ǵa ónim shyǵaratyn 217 kásiporyn bar. Jýyq arada bul qatardy un tartatyn 30 kásip­oryn, et óńdeıtin 4 kásiporyn tolyq­tyrady. Maıly daqyldar eksporttaý da qarqyn ala túsýge tıis. 20 agrarshy zy­ǵyr men burshaq satýǵa nıet bildirip otyr.

– Maqsary men jasymyq eksport­taýǵa qatysty da aldyn ala kelisim bar. Maýsym aıynda qytaılyq ınspektor­lar kelip, kásiporyndardyń jumysymen tanysady dep josparlanyp otyr. Eger basqa da daqyldar eksporttaǵysy kele­tin kompanııalardan ótinish tússe, biz ınspeksııa uıymdastyrýǵa daıynbyz, – dedi vıse-mınıstr.

Buǵan deıin veterınarlyq talap­tarǵa qatysty kelisimderdiń joq­ty­ǵyna baılanysty Qytaıǵa et eksporttaýda birqatar kedergiler bar edi. Vıse-mınıstr «Bir beldeý, bir jol» halyqaralyq forýmy aıasyndaǵy kelis­sózder barysynda et pen et ónim­deriniń veterınarlyq sertıfıkatyna aldyn ala qol qoıylǵanyn aıtty.

– Buǵan deıin et eksporttaý satylap júrgiziletin. Aldymen qandaı da bir et ónimine hattama alynady, sosyn ol kelisiledi, sertıfıkat talap­tary oryndalady, sodan keıin ǵana ónim eksporttalady. Byltyr qoı eti solaı veterınarlyq sertıfıkat maqul­dan­ǵan­­nan keıin ǵana jiberildi. Bıyl da sıyr etin osy baǵytpen eksporttaýdy josparlap otyrǵan edik. Alaıda, qytaı­lyq áriptesterimiz basqa joldy usyn­dy. Sóıtip túrli et ónimderine qatys­ty ortaq sertıfıkat ázirledik, onda ónimge qoıylatyn barlyq talaptar qara­s­tyryldy, – dedi G.Isaeva.

О́tken jyldyń sońynda el Úkimeti Qazaqstan taýar eksporttaıtyn elderdiń tizimi 119-ǵa jetkenin, eksport kólemi 60,9 mıllıard dollardy quraǵany týraly habarlaǵan bolatyn. Bizden eń kóp taýar alatyn memleketterdiń ishin­de Reseı men Eýroodaqtan keıingi úshin­shi oryn osy Qytaıǵa tıesili ekenin aıta keteıik. Qytaı eli negizinen as­tyq tuqymdastar, baqsha ónimderin, maı ónimderin, burshaq tuqymdastar, kók­ónis, jemis-jıdek alady. Byltyr eks­p­ort­talǵan AО́K ónimderiniń aýqymy 3 mıl­lıard dollardan asyp, maqsatty meje­niń 23 paıyzǵa asyra oryndalýyna Qytaı naryǵymen aradaǵy baılanys birshama yqpalyn tıgizdi deýge bolady.

 

Sońǵy jańalyqtar

Qasym-Jomart Toqaev birqatar ákimdi qabyldady

Prezıdent • 24 Qańtar, 2020

Dzıýdo: Búgin júlde buıyrmady

Kúres • 24 Qańtar, 2020

Búgingi jańalyqtarǵa sholý (vıdeo)

Vıdeo • 24 Qańtar, 2020

Elordada «Abaı álemi» ortalyǵy salynady

Rýhanııat • 24 Qańtar, 2020

Prezıdent ákimdermen keńes ótkizdi

Prezıdent • 24 Qańtar, 2020

Qyzylorda: Kásipkerler ótinishi eskeriledi

Aımaqtar • 24 Qańtar, 2020

Kókshetaýda saýda dúńgirshekteri buzylmaq

Aımaqtar • 24 Qańtar, 2020

Moskva zamanaýı ortalyqqa aınala ala ma?

Qazaqstan • 24 Qańtar, 2020

Uqsas jańalyqtar