Osy kúnderi oblystyq «Oral óńiri» gazetiniń fototilshisi Temirbolat Toqmambetov issaparmen aýdanymyzǵa kelgen bolatyn. Temirbolat ekeýmiz de kıikterdiń tóldeý naýqanynan qamsyz, habarsyz qalmaıyq dep janýarlar dúnıesin qorǵap júrgen «Ohotzooprom» mekemesiniń Batys Qazaqstan oblysy fılıaly basshysynyń ýaqytsha mindetin atqarýshy Qýanysh Álimqulovpen habarlasyp, kezdestik. Qýanysh Alpysbaıuly Qaztalov aýdany aýmaǵynda jumys saparymen júr eken. Onyń aıtýynsha, aqbókender tóldeýdi bastap jatyr. Janýarlardyń tynyshtyǵyn qorǵaý úshin 24 ınspektordan quralǵan 4 top jumys atqaryp jatqanyn jetkizdi. Ol rasııa arqyly ınspektor Syrym Orynǵalıevtiń tobymen baılanysqa shyǵyp, bizdi kıik tóldep jatqan jerge aparýdy tapsyrdy. Aıtqandaı, jol talǵamaıtyn arnaıy kólikteri bar jigitter bizdi kıikterdiń jappaı tóldep jatqan tusyna esh qıyndyqsyz jetkizdi. Aldymyzdan kók boıaýǵa malynǵan dalanyń ádemi sýretteri shyǵa kelmesi bar ma. Átteń, kóziń toımaıdy ǵoı. Sol kók shalǵynnyń ortasynda aqbókender teńizdiń tolqynynda júzgendeı jaıylyp júr...
Fotoapparatymyzdy dalanyń erkesine baǵyttap, túsirýdi bastap ta kettik. Aldymyzda sansyz kıik jaıylyp júrgenimen kóligimiz jaqyndaǵan saıyn olar jetkizer emes.Tek arnaıy alysty jaqyndatatyn fotoapparat obektıvi arqyly sulý músinin túsirdik. Kóliktiń rólinde otyrǵan top jetekshisi, janýarlar dúnıesin qoǵaý ınspektory Syrym Orynǵalıevti áńgimege tarttyq.
– Aqbókenderdiń tóldeý naýqany bastalyp jatyr. Bıyl kıikter Qaztalov aýdanyna qarasty Mesherkól men Altaısaı aýmaǵynda tóldep, quralaılaryn órgizip jatyr. Bul aýmaqta shamamen 50 myńdaı kıik analyǵy tóldeýde. Jaqynda bizdiń Oral popýlıasııasyna jatatyn kıikterdiń sanaǵy alynǵan bolatyn. Byltyr kıik sany 135 myńǵa jetse, sanaq jumystary aıaqtalǵannan keıin bıylǵy ósimdi anyqtaıtyn bolamyz. Aqbókenderdiń ereksheligi, tólderi anasyn emip, eki saǵattan keıin shaýyp kete beredi. Taǵy bir qyzyǵy, analary bir-biriniń tólin emize beredi. Bul kóp janýarlarda kezdespeıtin jaǵdaı. Kıikter tóldeıtin ýaqytta túz taǵylarynyń tisteri bosap, qaraqustar jumyrtqa basady. Iаǵnı tólderine jyrtqyshtar tarapynan qaýip bolmaıdy. Ázirge qaskóılerdiń de qımyldary baıqalyp jatqan joq. Naýqan qalypty ótip jatqanyna tolyq negiz bar deýge bolady, – dedi ınspektor.
Osy kezde áńgimemizdi rasııa úni bólip jiberdi. Top quramyndaǵy ınspektorlar dalada kıiktiń bir saǵat shamasynda týǵan tólderin tapqanyn habarlady. Kóligimizdi sol baǵytqa burdyq. Mejeli jerimizge jetkenimizde kók shóptiń ústinde jatqan, kózderi móldiregen, álsiz talpynǵan qos laqty kórdik. Quralaıdyń kózine qarasań adam balasyn baýrap alar sulýlyq baıqalatyndaı... О́z basym quralaıdy birinshi ret kórýim. Mundaı sát bola bermeıdi ǵoı. Al kep sýretke tústik. Osy kezde kóz aldyma tabıǵatty qorǵaý ınspektory Erlan Nurǵalıevtiń quralaıdy aspandata ustaǵan sýreti keldi. Amal qansha, osy bir dala erkesin qorǵaımyn dep júrip atpaldaı azamattyń ómiri qıyldy ǵoı. Iá, osynda azamattardyń aqbókenderdi qorǵaýdaǵy eńbegi ólsheýsiz-aq.