Atalmysh kórmege qatysýshylar qatarynda Seher Altyner, Asyly Janel, Nılgıýn Gektash, Pelın Toleda Seıhan, Elena Djan syndy óner sheberlerin toptastyrǵan. Sheberler qandaı-da bir óner týyndysyn jaryqqa shyǵarý barysynda túrli materıal, kólemdi, laıınattalǵan shyny, tas, mármár, qysh, polıter, túıme, kofe dáni, aına, bıser sııaqty materıaldardy paıdalanady. «Mosaic Almaty» tobynyń sońǵy úsh jylda atqarǵan jemisti eńbekteriniń netıjesinde oryndalǵan birsypyra shyǵarmasy alǵash ret usynylǵan bolatyn. Tanymal óner janry – túrk mozaıkasy bizdiń zamanymyzǵa deıingi 300 ǵasyrlardan bastaý alady.
Kartınalar men ár alýan sándik buıymdar erteden-aq mánerliligi, kóz jaýyn alar kórkemdigimen saraı, hram, shirkeýlerdiń sán-saltanatyn asqaqtatty. Altyn ǵasyr tusynda bul óner Rım, Vızantııa ımperııalary kóleminde keń tanylyp záýlim ǵımarattardyń eden, tóbe, qabyrǵalaryn bezendirý úshin qoldanyldy. Mysaly, qyzǵaldaqtarmen bezendirilgen áıgili qysh kesindilerinen quralǵan mozaıka alǵash Túrkııada paıda boldy.Baıyrǵy túrk turǵyndary sándik buıymdarynda kóbinese kókónis órnegin qoldanǵan.Barynsha tanymal jáne kóne mozaıka úlgilerin Gazentepe, Hataı, (Túrkııa), Ravenna (Italııa),Bardo (Týnıs), Park Gýel (Ispanııa) jáne Ierýsalım (Izraıl) elderinen kezdestirýge bolady. Qazirgi ýaqytta álemniń kóptegen elderinde mozaıka ónerine degen qyzyǵýshylyq artyp keledi, sonymen qatar mozaıkaly tekshe jáne de basqa da óner týyndylaryn jetildirý ústinde.Ejelgi grek mıfiniń maqamy boıynsha Mona Lızanyń analogy retinde tabıǵı tastyń óte maıda túıirlerinen quralǵan, búginde Vızantııa óneriniń úlgisi ári Túrkııadaǵy mozaıka mýzeıiniń sımvoly sanalatyn búkil álemge áıgili «Sygan qyzy» týyndysy mozaıka mozaıka óneriniń sımvolyna aınaldy.
Seher Altynerdiń týǵan jeri Stambýl qalasy,mamandyǵy boıynsha arheolog ári sýretshi. Seher «Fılıpp Morrıs» kompanııasynyń qarjy bóliminde birneshe jyl qyzmet atqardy. Budan keıin shyǵarmashylyqpen, tikeleı mozaıka ónerimen aınalysyp, Izmır stýdııasynda mozaıka qurýdyń qyr-syrymen aınalysty.Italııada mozaıkanyń ejelgi vızantııalyq tehnıkalyq tehnıkasyn zerttep,Ravannada kórkem-óner salasy boıynsha bilim aldy. Ol óz shyǵarmalarynda Van Gog, Mıkelandjelo, Klımt, Vermeer jáne Botıchellı syndy tanymal sýretshilerdiń shyǵarmalaryna júginedi.
Búgingi kúni Almatyda qyzmet atqaryp júrgen top jetekshisi Seher men onyń shákirtteri (Túrkııadan) shyǵarmashylyǵyn jetildirýmen qatar mozaıka ónerine qyzyǵýshylardy tańsyq ónerge mashyqtandyrady. Altynzer áshekeımen aıshyqtalǵan áspetti óner.
Sizdi óziniń ǵajaıyp kórkimen syr aıtýǵa shaqyrǵandaı dersiz. Altynzer óner bolyp tosyndaý qalpymen tańyrqaısyz.
Saparbaı PARMANQUL,
«Egemen Qazaqstan»
