Álem • 16 Mamyr, 2019

Dostastyq temirjolshylary Helsınkıde bas qosty

717 retkórsetildi

Qazirgi barynsha qysqa ýaqyt ishinde tıimdilikke qol sozǵan zamanda kólik-logıstıkalyq júıe jumysynyń qaltqysyz jumys isteýi mańyzdy. TMD elderi temirjolshylary ákimshileriniń utymdy sheshimin qajet etetin osyndaı mańyzdy jıyn aǵymdaǵy jyldyń 14-15 mamyrynda Helsınkıde bolyp ótti. Dostastyqqa múshe-memleketter temir jol kóligi jónindegi keńesiniń 70-shi otyrysyna «Qazaqstan temir joly» UK» AQ Basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Qanat Álmaǵambetov bastaǵan delegasııa baryp, qatysyp qaıtty.

Fınlıandııa astanasy kezdesý ótkizetin oryn retinde ekinshi ret tańdap alynǵany tegin emes. Bu­ǵan deıin Keńes otyrysy osy Fın jerinde 2011 jy­ly ót­ken bolatyn. Onyń da ózindik sebebi bar. О́ıtkeni osy eldiń VR Group kompanııasy Keńestiń qaýymdasqan múshesi sanalady. Otyrysqa atalǵan kompanııadan ózge 17 temir jol ákimshiliginiń qaty­sýy jıynnyń mańyzyn arttyra tústi. 

Talqylaý barysynda qaty­­sý­shylar halyqaralyq qaty­nas­taǵy jolaýshylar kesheni jumy­synyń 2018 jylǵy jáne 2019 jyldyń birinshi toq­sanyndaǵy, sondaı-aq temir jol jelileri paı­­da­lanýynyń qo­ry­tyndysyn shyǵardy. Atap aıt­qanda, oty­rys­qa qatysýshy elder temir jol jelileri bo­ıynsha júk jáne jolaý­shylar poıyzdarynyń kedergisiz qoz­ǵa­lysyn, temir jol kóliginiń úzdiksiz jumysyn qam­tamasyz etý boıynsha 10-ǵa tar­ta máse­leni qarady jáne ke­lis­ti. Reti kelgende birqatar kór­set­kishterge nazar aýdara ke­teıik. 2018 jyly TMD elderi temir­­ joldarymen 2 mlrd 32­ mıl­lıon tonnadan astam júk­ tasy­maldansa, bul 2017 jyl­ǵy kórsetkishten 1,5% artyq boldy. Bul oraıda júk aına­lymy da 4% artqandyǵyn ataı ketken oryndy. Al 2019 jyl­dyń birinshi toq­sanynda júk tasymalynyń kólemi 495 mln tonnany qurasa, bul 2018 jyl­dyń sáıkes ke­zeńindegi deńgeıden 0,4% kóp. 

Halyqaralyq júk aınaly­my oń dınamıkasynyń qa­lyp­ta­sýynda ulttyq tasymal­daý­­shy­nyń da ózindik úlesi bar. My­­saly, júkterdi tasymaldaý boıynsha alǵan mindettemelerin asy­ra oryndaǵan temir jol ákim­­shilikteriniń qatarynda «Qa­zaq­stan temir joly» UK» AQ (+0,6%) atalýy marqaıýǵa turar­lyq jaıt. Bul rette Dos­tastyq elderi keńistiginde kon­teınerlik ta­symaldar jedel qarqynmen ósip keledi. 2018 jyly bul kór­setkish 12,8%, 2019 jyl­dyń birinshi toqsanynda ótken jyl­dyń sáıkes kezeńine qaraǵanda 15,5% artyp otyr. Konteınerlik tasymaldyń temir­jol ákim­shi­likteriniń jemisti yntymaq­tastyǵy nátıjesinde múm­kin bol­ǵandyǵyn da ataı ketý kerek. Bul oraıda Qazaqstan, Reseı, Bela­rýs temir joldarynda po­ıyz­ qozǵalysy jyldamdyǵyn ba­rynsha arttyrý úshin arnaıy kes­teler engizilip, uzynquramdy poıyzdar jolǵa shyǵarylýda. So­nymen qatar 2018 jyly TMD temir joldarymen halyqaralyq qatynasta jolaýshylar tasymaly 18,6 mln adamǵa jetse, bul 2017 jylǵydan 0,7% artyq. 

Alqaly jıynda sonymen birge temir jol kóligi sa­­la­syndaǵy nor­­matıvtik-teh­nı­kalyq qu­jat­­tardyń mańyz­dylyǵy má­se­le­leri jan-­jaqty qaras­ty­ryldy. Iаǵnı, vagon, jolaý­shylar sha­rýa­shylyǵymen qa­tys­ty bir­qatar qujattarǵa óz­ge­rister men to­lyqtyrýlar en­gizý máse­le­si qoldaý tapty. Bar­lyq qa­­byl­danǵan sheshimder mem­leketaralyq qatynastaǵy temir­­ jol jelisi jumysynyń, júk jáne jolaýshylar tasymaly tıim­diligin arttyrý, jyljymaly quram tehnıkalyq mazmunyn, jóndeý boıynsha jumystardy jaqsartýǵa baǵyttalǵan. Jáne de otyrys­qa qatysýshylar 2018 jylǵy konteınerler nómirlik sanaǵy­nyń jáne 2019 jyldaǵy júk vagondary sanaǵynyń qory­tyndylaryn shyǵardy. So­nymen birge 2019 jáne 2020 jyldardaǵy jolaýshylar poıyz­dary qozǵalysynyń kes­tesin ázirleýge baılanysty máseleler de kópshilik nazaryna usynyldy. Keńes dıreksııa­sy tóraǵasynyń oryn­basary Vıktor Popov atap ótkendeı, 2018 jyldyń jeltoq­sanynda engizilgen, qazir jumys istep turǵan kestede 2007 jyldan birinshi ret halyqaralyq poıyz­dar qozǵalysynyń ólshe­mi 116 parǵa deıin artyp otyr. Al aǵymdaǵy jyldyń jeltoq­sanynda qoldanysqa engizilgeli otyrǵan 2019-2020 jylǵa arnal­ǵan qozǵalys kestesin ázirleý barysynda qozǵalys ólshemin 119 parǵa jetkizý josparlanǵan. 

Otyrys barysynda aǵym­daǵy jyldyń qyrkúıe­ginde Dýshanbe qalasynda úshinshi Halyqaralyq jolaýshylar forýmyn ótkizý sheshimi qa­byl­danǵandyǵyn da qa­perge sa­la ketken jón. Al Keńes­tiń ke­lesi otyrysy 2019 jyldyń qa­zanynda Mınskide ótedi dep kútilýde. 

Sondaı-aq Helsınkıde ótken Dostastyqqa múshe mem­le­ketter temir jol kóligi jónin­degi keńestiń 70-shi otyrysynda Q.Álmaǵambetov birqatar eki­jaqty kezdesýler ótkizip, ózara yqpaldastyqtyń ózekti máse­lelerin ortaǵa saldy. Atap aıtqanda, VR Group kompa­nııa­synyń (Fınlıandııa temir joldary) prezıdenti Rolf Iаnsonmen bolǵan kelissózder barysynda Fınlıandııa – Reseı – Qazaqstan – Qytaı jáne keri baǵyttaǵy konteınerlik tasymaldaýdy damytý jaıy sóz boldy. Ásirese qazaqstandyq kómir­di eksportqa shyǵarý ja­ıy jáne ony Fınlıandııa ar­qy­ly tranzıtpen tasymaldaý máse­leleri talqyǵa tústi. Budan bas­qa, Qazaqstan temir joly bas­shysynyń birinshi orynbasary Qanat Álmaǵambetov Lıtva temir joldarynyń bas dırektory Mantos Bartýshkamen kezdesýde «Vıkıng» konteınerlik poıyzy men Transkaspıı baǵyty (TMKB) áleýetin paı­dalaný, Klaıpeda porty ar­qyly qazaqstandyq kómir men astyqty jóneltýdi uıym­das­tyrý, konteınerlik tasymaldaýdy eseleýdiń perspektıva­laryn talqylady. Jáne de qyrǵyz temir jol ákimshiligi bas­­shysymen bolǵan kezdesý barysynda eki el aýmaǵy ar­­qy­ly júkaǵynyn arttyrý úshin qolaıly jaǵdaılar ja­saý ja­ǵyna ekpin berildi. «Qyrǵyz temir joldary» UK» JT bas dırektory Qanatbek Ábdikerimovpen bolǵan kezdesýde tasymal kólemin ulǵaıtý máseleleri de erekshe ataldy.


Asqar ISAQOV,

BAQ-pen jumys júrgizý departamentiniń menedjeri

Banner
Sońǵy jańalyqtar

IOS júıesine qazaq tili resmı túrde qosyldy

Tehnologııa • Búgin, 18:11

Altyn Adam sherýi Malaızııada jalǵasady

Rýhanııat • Búgin, 17:52

Almatylyq stýdentter tazalyq kúnin ótkizdi

Ekologııa • Búgin, 15:21

«Kanelo» Golovkınnen qorqa ma?

Boks • Búgin, 14:51

Qasym-Jomart Toqaev Nıý-Iorkke keldi

Prezıdent • Búgin, 11:09

Baı-О́lkede mádenı ortalyq ashyldy

Ádebıet • Búgin, 10:11

Hat qorjyn (23.09.2019)

Qoǵam • Búgin, 09:59

Adal isti aramdamasaq qaıter...

Qoǵam • Búgin, 09:53

Onlaın-tapsyrys kómirden taryqtyrmaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:51

Qostanaı qysta tońbaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:48

«Mal da joq, qaıyr da joq»

Qazaqstan • Búgin, 09:46

Jylytý maýsymyna daıyndyq pysyqtaldy

Qazaqstan • Búgin, 09:45

Ádemi dánekerleýshimen áńgime

Qoǵam • Búgin, 09:38

Bıýdjet tıimdi josparlanýy tıis

Aımaqtar • Búgin, 09:25

Jezqazǵanda ishki gaz jelileri tartylýda

Aımaqtar • Búgin, 09:24

Halhyn-gol shaıqasynyń qaharmany

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Aqyn toıyna daıyndyq qalaı?

Rýhanııat • Búgin, 09:08

Damý baǵyty aıqyn

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Uqsas jańalyqtar