19 Qańtar, 2013

Sharaına

227 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Sharaına

Senbi, 19 qańtar 2013 7:53

Sodyrlardyń kózi joıyldy

Aljır armııasyna Ál-Kaıdaǵa qatysy bar terrorlyq top basyp alǵan ken orny men oǵan jaqyn jatqan aýmaqqa baqylaý ornatýdyń sáti tústi.

Senbi, 19 qańtar 2013 7:53

Sodyrlardyń kózi joıyldy

Aljır armııasyna Ál-Kaıdaǵa qatysy bar terrorlyq top basyp alǵan ken orny men oǵan jaqyn jatqan aýmaqqa baqylaý ornatýdyń sáti tústi.

Áskerıler on bir sodyrdyń kózin joıdy, olardyń arasynda «Islam ádilettiligi jolyndaǵy shól dala uldary» terrorlyq tobynyń lıderi, sondaı-aq «Ábý ál-Baraa» aljırlik toptyń basshysy retinde tanymal Abdýlla Ýld Ahmıda bolǵan. Kepildikke alynǵandar ishinde de shyǵyndar bar. Ázir­ge otyz adam qaza tapty degen málimet bel­gili bolyp otyr. Biraq qurban bolǵandar sanynyń ózgerýi múmkin. Qaza tapqandar ishinde eki brıtandyq, eki fılıppındik, eki japon men fransýz bar, AQSh-tyń bir azamaty iz-túzsiz joǵalǵandar sanatynda tur. Jalpy, kepildikke alynǵan 600 adam qutqarylǵan, olardyń arasynda birneshe sheteldik bar.

 

Eýroodaqtan shyǵý jolyn qarastyrýda

Brıtanııanyń eger Brıýssel Londonmen  qarym-qatynas formýlasyn qaıta qaraýǵa kelispeıtin bolsa, Eýroodaq quramynan shyǵýy múmkin. Bul týraly osy el premeri Devıd Kemeron óziniń EO-ǵa qatysty baǵdarlamalyq sózinde málimdeýge tıis bolatyn.

Brıtandyqtar Aljırde adamdardyń kepildikke alynýyna baılanysty keıinge qaldyrylǵan D.Kemeronnyń London men Brıýssel arasyndaǵy qarym-qatynastar týraly sózin ótken jyldyń jazynan beri kútýde. Apta basynda premerdiń ókilderi onyń  EO-nyń bolashaǵyna qatysty óz kózqarastaryn egjeı-tegjeıli baıandaıtynyn habarlaǵan. Biraq Aljırdegi oqıǵaǵa baılanysty premer Gaagaǵa barýdy keıinge qaldyrdy. Degenmen, premerdiń baspasóz qyzmeti onyń aıtpaq bolǵan sózderinen úzindi keltirgen. Sóıtse, ol eger Brıýssel Londonǵa qatysty kózqarasyn ózgertpese,  Brıtanııanyń Eýroodaqtan shyǵýy múmkin ekenin aıtpaq bolypty.

 

Malıge ushaqtar men nusqaýshylar jiberdi

AQSh Malıge áskerı-kólik ushaqtary men ushqyshsyz ushatyn barlaýshy ushaqtaryn, sondaı-aq áskerı nusqaýshylar jibermek. Sonymen birge, AQSh-tyń áskerı basshylyǵy naqty áskerı operasııalarǵa olardyń qatyspaıtynyn da atap kórsetip otyr.

Amerıkalyq áskerı tasymaldaý­shylar­dyń óńirge saparlary 18 qańtarda bastal­maq. Operasııaǵa S-17 jáne S-5 ushaqtary tartylatyn bolady. Sonymen birge, AQSh-tyń shtabtar bastyǵy komıtetiniń basshysy general Martın Dempsı Fransııanyń áske­rı operasııalarǵa tikeleı kómek kórsetý jóninde ótinish jasamaǵanyn da atap ótti. Amerıkalyq áskerı nusqaýshylar Malı aýmaǵynda emes, kórshi afrıkalyq elder aýmaǵynda jumys isteıtin bolady dep kútilýde. Eýroodaq pen Malıdyń kórshileri de sodyrlarmen kúreste osy elge kómek kórsetý nıetteriniń bar ekenin málimdep otyr.

 

Áskerıler zeınetaqysyn ósirýdi usyndy

Grýzııa prezıdenti Mıhaıl Saakashvılı taıaý ýaqyttarda Grýzııa parlamenti men úkimetine áskerı qyzmetshilerge qatysty áleýmettik kepildikter týraly jańa zań jobasyn usynbaq nıette. 

Men Aýǵanstanda qaza tabatyn áskerı qyzmetshilerdiń otbasy músheleriniń, áskerı qyzmetshiniń otbasyn asyraýshy bolǵanyna nemese bolmaǵanyna qaramastan, zeınetaqy alýy jóninde usynys jasaımyn. Búginde bir rettik ótemaqy tólenedi, biraq men mundaı otbasylaryna zeınetaqy tóleýdi usynamyn, qazirgi kúni bizdiń memlekettiń jáne bıýdjettiń  ondaı múmkindigi bar, dep habarlaǵan Saakashvılı jýrnalısterge. Osy zań jobasy arqyly prezıdent áskerı zeınet­aqylardy eki ese ulǵaıtýdy jáne áskerı zeınetaqynyń eń tómengi mólsherin eń tómengi memlekettik zeınetaqynyń eki eselengen mólshe­ri kóleminde belgileýdi usynbaq.

 

AQSh Somalı úkimetin moıyndady

AQSh Sıad Barre rejimi qulaǵannan keıin memlekettilik belgisin joǵaltyp, beı-berekettik tuńǵıyǵyna batqan Somalı úkimetin moıyndady.

Bul týraly Somalı prezıdenti Hasan Sheıh Mohammedpen Vashıngtonda ótken kezdesýde AQSh memlekettik hatshysy Hılları Klınton málimdedi. Memlekettik hatshy amerıkalyq dıplomattar men maman­dardyń Somalıge jıi bara bastaǵanyn aıtyp, óziniń AQSh-tyń Mogadıshodaǵy turaq­ty  dıplomatııalyq qatysýynyń qaıta qalpyna kelýin asyǵa kútetinin atap kórsetti. Sóz retinde Amerıka Qurama Shtattarynyń 1991 jyldan beri Somalı úkimetin alǵash ret moıyndap otyrǵanyn aıta ketý qajet.

 

Amerıkalyq sarapshylar Japonııaǵa keldi

Boeing kompanııasynyń, AQSh-tyń kóliktegi qaýipsizdik jónindegi ulttyq keńesi men azamattyq avıasııa federaldyq basqarmasynyń sarapshylary Boeing-787 ushaǵynyń shuǵyl qoný sebebin anyqtaý úshin Japonııanyń Takamasý áýejaıyna keldi.

«Arman laıneri» sanalatyn ushaqpen jyl basynan beri altynshy ret oryn alyp otyrǵan oqıǵa sársenbi kúni Japonııa áýejaıynda oryn alǵan bolatyn. Aqaýǵa lıtıı batareıalaryndaǵy temperatýranyń kóterilýi sebep boldy, sonyń saldarynan onyń syrtqy qabaty balqyp ketken dep sanaıdy japondyq sarapshylar. Kólik mınıstrligi bolǵan jáıtti «eleýli oqıǵa» retinde baǵalap otyr. Osy oqıǵadan keıin eń jańa sanalatyn Boeing-787 ushaqtarynyń ushýyna tyıym salyndy. Olar egjeı-tegjeıli tehnıkalyq ınspeksııalaýdan ótetin bolady.

 

Qytaı ekonomıkasy ósý ústinde

Qytaıdyń IJО́-si 2012 jyldyń qorytyndysy boıynsha ótken jylmen salystyrǵanda 7,8 paıyzǵa ósip, 51,93 trln. ıýandy qurady.

Mundaı aqparatty QHR ulttyq statıstıka bıýrosy taratyp otyr. Bul 1999 jyldan bergi eń tómengi kórsetkish bolyp sanalady. Sonymen birge, Dúnıejúzilik bank 2013 jyly qytaı ekonomıkasy 8,4 paıyzǵa ósedi degen boljam jasap otyr. Bul banktiń osydan birneshe aı buryn kútkeninen 8,1 paıyzǵa joǵary. Sóz oraıynda 2011 jyly el ekonomıkasynyń 9,3 paıyzǵa óskenin de aıta ketý kerek.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.