Rýhanııat • 24 Mamyr, 2019

Saýaptan qur qalmańyz

1550 ret

kórsetildi

4 mın

oqý úshin

...1957 jyly jańadan salynǵan keńshar ortalyǵynan qashyqtaý qonys tepken bizdiń Keregeli aýylynda sý qat bolypty. Qyz-kelinshek 3-4 shaqyrym jerden ıinaǵashpen shelektep sý tasıdy. Maldyń jaıymen otyrǵan shaǵyn aýyldy túbi ortalyqqa kóshirý jospary bolǵandyqtan sý máselesi sheshilmeıdi.

Egemen Qazaqstan

Kanaldy burýǵa ruqsat joq. Máseleni Saparbaı aǵamyz eptep qýlyqpen sheshedi. Túbinde aǵys alyp, úlken arnaǵa aınalatynyna kóz jetken ol, basshylardan maqtalyq, júzimdik sýyna da nuqsan kelmeıtin kishkene «qulaq-jylǵa» jyrýǵa ruqsat alypty. Týmysynan dıqan, gıdrotehnık aǵamyz tıisti tusynan bes-alty ketpen tastaǵannan sý atqaqtap eńiske, aýylǵa qaraı aqqan eken. «Saparbaı qulaǵy» úlken belaryqqa aınalyp, aýyl halqy basyn О́gem-Shyrshyqtan alatyn tushy aýyz sýǵa da, aıaq sýǵa da qaryq bolady. Sol sýmen esik aldarynda baý-baqsha jaıqalyp, tirshilik túlep sala beredi. Aýylǵa tartylǵan belaryq baıaǵysha, «Saparbaı qulaǵy» dep atalady.Úzdiksiz saýapqa kenelgen jannyń biri marqum Saparbaı aǵamyz shyǵar deımin, ishteı.

Saýap demekshi, sadaqa berý de úlken saýap. Sadaqany saýyńda ber. Sadaqa báleni kóteredi, qaýip-qaterdiń aldyn alady. Bul jóninde jıi estımiz. Biraq ta mán bere bermeımiz. Kerisinshe, bir qıyndyqqa tap bolǵanda, tyǵyryqqa tirelgende ǵana sadaqa beremiz. Abzaly aldyn ala bergen.

Sadaqany kimge berý kerek? Ádette, sadaqany berý úshin juma kúnin kútemiz. Sosyn meshit jaǵalap, kemtar, qaıyrshy izdeımiz. Álbette, juma izgi amaldar men qulshylyqtyń eselenetin kúni. Biraq sadaqany mindetti túrde qaıyrshy-tilenshige berý shart emes. Aınalamyzdaǵy kez kelgen adamǵa, árıne birinshi kezekte muqtaj jandarǵa bergen durys. Eń bastysy nıet. Nápsińizdi jeńip kóńilińiz qalaǵan qarjyny bergenińiz. «Musylmannyń bir qurmanyń ne bir túıir júzim kólemindeı bolsa da qaıyr qylǵany saýap» degen bar hadısterde. Sadaqany mindetti túrde qarjylaı berý shart emes. Qol qaıyr, sóz járdem, jyly sóz, tipti kúlimsireı qarap, kisiniń kóńilin ósirip, shýaqqa bóleýdiń ózi – sadaqa. Bastysy – nıet, Allanyń razylyǵy. Sadaqańyzdy bergende (meıli jáshikke, meıli qolǵa) ishteı duǵa etińiz: «Allam, seniń razylyǵyń úshin sadaqa jasaýdy násip ete gór».

Sadaqa jarııa jáne jasyryn bolady. Abzaly, qupııa sadaqa. Sebebi sadaqa Alla men pendeniń arasyndaǵy syr deıdi ıslam tápsirshileri. Jasyryn bolǵan sadaqanyń saýaby mol bolmaq. Sebebi rııa men maqtan Alla taǵalanyń eń bir súımeıtin muǵjızalarynan dúr.

О́zińe qatty unaıtyn múlkińdi, kıimińdi, qymbat telefonyńdy, astyńdaǵy atyńdy bir musylman qalap surady delik, siz sony qıyp berýińiz kerek. Qıyndaý synaq, álbette... Biraq bergen saýap.

О́mirden ótken jaqyn adamdarymyzdyń atynan sadaqa berýge bolady. «Qamshynyń sabyndaı qysqa ǵumyrynda mol sadaqa berip úlgerdi me, joq pa? Ákem, anam úshin qyrshyn ketken baýyrym úshin» dep arnap berseńiz ol marqumǵa da, sizge de saýapty izgi amaldardan bolmaq.

Al meshit, medrese salý, jol, kópir qurylysyna úles qosý, qudyq, sý kózi, baý egý san ǵasyrlyq úzdiksiz saýapqa keneltetin sadaqanyń túrinen sanalady.

Alla taǵala kámil musylman qatarynan etip, qaı-qaısysymyzdy da «alýshy qoldan emes, berýshi qoldan ete gór» dep tileıik, sebebi bizdiń rýhymyz bergennen lázzat alatyn, saýaptan azyqtanatyn bolmys ekeni aıan.

Átirgúl TÁShIM,

jýrnalıst