Osy oraıda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń: «Memlekettik rámizder – bul bizdiń memleketimizdiń, bizdiń egemendigimizdiń berik negiziniń biri. Olar Táýelsizdiktiń qasıetti biriktirýshi obrazyn bildiredi», degen sózderi oıǵa oralady. Demek, memlekettik rámizder men táýelsizdik uǵymdaryn áste bólip qaraýǵa bolmaıdy. Al táýelsizdik – ata-babalarymyz ańsaǵan arman, kózimizdiń qarashyǵyndaı saqtaıtyn qazynamyz.
Sózdiń oraıy kelip turǵanda aıtýǵa turatyn bir másele bar. Jýrnalıst retinde Elbasynyń shetelge saparlaryn aqparattyq súıemeldeý maqsatynda birneshe eldiń tabaldyryǵyn attap, sondaı-aq elimizde ótkiziletin aýqymdy is-sharalarǵa qatysýǵa týra keledi. Sondaı úlken jıyndarda qatysýshy memleketterdiń týlaryn tórge shyǵarý – halyqaralyq qaǵıda. Sondaıaq ásirese shet memleketterge shyqqanda aldymen týymyzdyń ózge memleketterdiń baıraqtarymen qatar turǵanyna, kóbine aspan tústes týymyzdyń ornalasýyna deıin mán beretinim ras. Al Elbasynyń memlekettik saparlary kezinde týymyzdyń jol boıyna qatarlastyra, kóshe boılap ilingenin kórgen sátte memleket pen memlekettik sımvol uǵymdarynyń astasyp ketkendigin ańǵarýǵa bolady. Álemde qansha ult bolǵanymen, týyn qadaıtyn atamekenderi joq, táýelsizdikterin ańsaǵan elder eltańbalaryn iletin mańdaısha tappaı júr.
Al Qazaqstan táýelsiz memleket retinde derbes memlekettik rásimderin bekitip, áıgilegenine de bıyl, táýbe, 27 jyl tolyp otyr.
О́tken jyly memlekettik rámizderimizdiń biri – Eltańbamyzǵa qatysty eleýli ózgeris boldy. Atap aıtqanda, Elbasynyń «Qazaq tili álipbıin kırıllısadan latyn grafıkasyna kóshirý týraly» Jarlyǵyna sáıkes Eltańbamyzdaǵy «QAZAQSTAN» sózi «QAZAQSTAN» bolyp jazyla bastady. Bul da bolsa, elimizdiń, ultymyzdyń bolashaqqa degen umtylysynyń nyshany. Oraıy kelgende aıtar bolsaq, burynǵy nusqada jasalǵan eltańbalardy paıdalaný merzimi jetkenshe, ıaǵnı 2022 jylǵa deıin qoldana berýge bolady.
Memlekettik eltańbanyń ortalyq geraldıkalyq elementi – kógildir tús aıasyndaǵy shańyraq (kıiz úıdiń joǵarǵy kúmbez tárizdi bóligi) beınesi, shańyraqty aınala kún sáýlesi sekildi taraǵan ýyqtar, shańyraqtyń oń jaǵy men sol jaǵyna ańyzdardaǵy qanatty pyraqtar, joǵarǵy bóligindegi kólemdi bes buryshty juldyz beınesi sol kúıinde saqtalyp, «QAZAQSTAN» altyn tústes jazýy bar eltańbanyń alǵashqysy Aqorda rezıdensııasyna ilindi.
Ánebir jyldary kókbaıraǵymyzdy qorlaý derekteri boıynsha birqatar oqıǵa qylań berdi. Búginde áleýmettik jeliniń dáýreni júrip turǵan ýaqytta kez kelgen ersi kórinis qoǵam nazarynan tys qalmaıtyny belgili. Árıne, ol oqıǵalar boıynsha kináliler quqyqtyq qýdalaýǵa ushyrap, tıisti jazalaryn aldy.
Alaıda zańǵa súıengen polıseıler men jergilikti ishki saıasat organdarynyń týymyzdy eldik maqtanysh, ishki sezimi boıynsha tórine ilip, tóbesine shyǵarýǵa baılanysty áli de bir ortaq ustanymy joq sııaqty. Quqyqtyq negizder bolǵanymen, ony ulttyq patrıotızm sezimderimen túıistirer núktesi tabylmaı júrgeni ókinishti. Demek, elimizde týdy úıine ilgen adamnyń jazalanýy da bek múmkin. Qısynsyzdyq, qıǵashtyq degen osy.
Aıtalyq, qazir kásibı boksshylardan bastap basqa da sportshylar shetelderdegi jarysyna memlekettik týdy mindetti túrde arqalaı barady. Rıngte jeńiske jetken boıda bapkerleri onyń ıyǵyna sol sátte Memlekettik týdy ilip, jeńimpazymyz sharshy alańdy aınala júgiredi. Bul ózi álemdik qalyptasqan qaǵıda. Alaıda dál osyndaı jaǵdaı tıisti zańdarda kórsetilmegen. Sonda elimizdiń atyn álemge shyǵarǵan sportshy jazalanýy kerek pe? Bul saýaldyń ishki astaryna buryn Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy Olga Rypakova bylaı jaýap qatqan edi.
«Kez kelgen sportshy úshin Memlekettik tý men Ánurannyń orny bólek ekeni daýsyz. Tý men Ánuran ǵana emes, jalpy memlekettik rámizderdiń qadirin ózgelerden góri sportshylar qaýymy jaqsy biledi dep oılaımyn. Al endi memlekettik týdyń kóterilgen sátin, ásirese aspan tústes baıraqty óziń kóterip, ıyǵyńa jamylǵan kezderińdi sózben jetkizý qıyn. Mundaı kezde qara basyń úshin ǵana shattanbaısyń, saǵan úmit artqan artyńdaǵy qara ormandaı eliń úshin, baıtaq jeriń úshin maqtanyp, masattanasyń», degen edi dańqty sportshy qyz.
Al Qazaqstannyń Memlekettik gımni týraly aıtar bolsaq – onyń basty artyqshylyǵy da, utymdylyǵy da – keń tanymaldylyǵymen de astasyp jatyr.
Qazir gımn oınalǵan kez kelgen sátte árbir otandasymyz qosyla shyrqap, aınalany rýhtandyra, jigerlendire túsedi.
Negizi el gımnine arqaý bolǵan «Meniń Qazaqstanym» ánin Shámshi Qaldaıaqov 1956 jyly Jumeken Nájimedenovtiń sózine jazǵandyǵy barshaǵa belgili. Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ánge memlekettik gımn joǵary mártebesin berý jáne anaǵurlym saltanatty shyrqalýy úshin mýzykalyq týyndynyń bastapqy mátinin óńdedi. Al Parlament 2006 jyly 6 qańtarda palatalardyń birlesken otyrysynda «Memlekettik rámizder týraly» Jarlyqqa tıisti túzetý engizip, elimizdiń jańa memlekettik gımnin bekitti.
Al naǵyz shynaıylyqtyń, ultjandylyqtyń úlgisin balabaqshalardaǵy kishkentaı tárbıelenýshiler kórsetip júr. Áleýmettik jelilerde keń taralǵan jazbalarda ózderin naǵyz eldiń ıesi, jerdiń ıesi retinde sezinip, Ánuran shyrqalǵan boıda qoldaryn júrekteriniń tusyna qoıyp, sap túzeýge asyǵa júgirip, gımndi qosyla shyrqaǵan baldyrǵandar kóp eresekterge úlgi bolyp keledi.
Memlekettik gımnmen astasyp jatqan táýelsizdiktiń tiregi de, ıesi de ekenin sol baldyrǵandarymyz lúpildegen júrekterimen sezinip júr.
Rámizder kúni qutty bolsyn!
