Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalǵanda túbit murtty bozbala ásker qataryna alynyp, 13-shi dıvızııanyń 48-shi kavalerııalyq polki quramynda Eýropanyń kóptegen qalalaryn jaýdan azat etýge qatysqan. Este saqtaý qabiletiniń myqtylyǵy sonshalyq, áli kúnge deıin qandy shaıqastardyń usaq-túıegine deıin umytpaǵan.Týǵan jerge oralǵannan keıin Orman orta mektebine muǵalim bolyp ornalasyp, zeınetke shyqqansha jarty myńǵa jýyq shákirtti qanattandyryp ushyrǵan.
– Balam, kóp jasaýdyń syryn surap jatyrsyń ǵoı. Mine, 95-ti alqymdap qaldym. Qulaǵymnyń eptep múkistigi bolmasa júrip-turýdan qala qoıǵan joqpyn. Jańa ǵana Arhan aýylynan kelgen betim. Gazet-kitapty kózildiriksiz oqı beremin. Jeti aılyǵymda shala týyppyn. Áke-sheshem túlki tymaqqa salyp asyrapty. Jeti jasqa kelgenshe jıi aýyryp, odan keıin doǵdyrǵa qaralǵan emespin. Jalǵan dúnıeniń qyzyǵyn da, shyjyǵyn da bastan ótkerdim. Bul da Allanyń mańdaıǵa jazǵany shyǵar, – deıdi atadan balaǵa mıras bolyp kele jatqan izgi qasıet-dástúrlerdi urpaqtarynyń boıyna uıalata bilgen qarııa. Parasattylyq pen syılastyqty serik etken áýlettiń «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýynda óńirlik jeńimpaz atanýynyń bir syry osynda jatsa kerek.
Aısha ájeı ekeýi bir shańyraq astynda 70 jyl tútin tútetip, on ul-qyz tárbıelep ósirgen. Olardan 25 nemere, 21 shóbere súıgen. Jýyrda qudaı qosqan ómirlik qosaǵynan máńgilikke aırylyp, kóńili qulazyp, shógińkirep qalypty. Qıyn-qystaý jyldary juptary jazylmastan eńbek etken, sháı despegen.
– Balalarym shetinen ónerli, án aıtady, mýzykalyq aspaptarda oınaıdy. Nemere-shóberelerimniń bári ystyq. Bahtııarym – elge áıgili veloshabandoz. Olımpıadaǵa bardy. Ádemi qartaıa bilgenge ne jetsin! Sharshamaı-shaldyqpaı osy kúnge jetkenime shúkirshilik deımin. Mereke saıyn syılyqtaryn ákelip, qurmettep jatady. Ana joly kásipodaq atynan Erik degen balam gaýhar toıymyzben quttyqtap, syı-sııapatyn kórsetip ketti. Ákesi Esimmen qyzmettes bolyp edim. Umytpaǵanyna rızamyn. Eń bastysy, kóńil ǵoı, degen qarııanyń jaqsylyqqa jany tolqyp, janary jasaýraǵandaı boldy.
Tabany kúrekteı 32 jyl boıy bir mektepte jumys istegen ardager ustazdyń aǵashtan túıin túıetin sheberligi men sýretshiligi óz aldyna. Al shartty ataýǵa ıe «Ata mura» jınaǵynyń tarıhy tipti qyzyq, tańǵaldyrady. Balalarynyń aıtýlaryna qaraǵanda ákesi 1949 jyldan beri «Sosıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan») basylymyn jazdyryp alady eken. Sodan beri turaqty oqyrmany. Aýyldan qalaǵa kóshkenge deıin gazettiń tom-tom tigindileri úıdiń shatyrynda muqııat saqtalypty. «Egemenniń» betterinde jaryq kórgen maqal-mátelderdi, sheshendik sózderdi, oıshyldardyń naqyldaryn marjandaı jazýymen aq qaǵazǵa júıeli túrde kóshirip otyrǵan. 600 bettik «jıǵan-tergenin» toptastyryp, túptep, muqaba jasap, aýyz ádebıeti, óleńder, termeler, úzindi-sıtatalar, bıler sózi, estelikter sekildi ár janrǵa salalap, salmaǵy zil batpan «kitap» etip qurastyryp shyǵarǵan. «О́mir degen ne?», «Sóz qudireti» sııaqty pálsápalyq oı-túıinderge toly taqyryptar da molynan qamtylǵan. Artta qalǵan urpaqtarynyń bir kádesine jarap qalar degen nıetpen uly Baǵdatqa amanattap tapsyrypty.
Nekibaevtar áýletiniń aqylgóıi, abyzy jetpis jylǵa jýyq syrlasy, aqylshysy «Egemen» dese, elegizip, izdep otyrady.
Soltústik Qazaqstan oblysy
