Qoǵam • 08 Maýsym, 2019

Beıbit kúnniń saqshylary. Taldyqorǵan áýe bazasynan fotoreportaj

2404 retkórsetildi

Táýelsiz el bolýdyń basty shartynyń biri – ásker. Eldiń qorǵansyz bolmasy anyq. Ásker jaǵdaıymen tanystyrý, jaýyngerlik arsenal men olardyń múmkindigin kórsetý maqsatynda Qorǵanys mınıstrligi otandyq jýrnalısterge Almaty oblysyndaǵy áskerı bazalarǵa press-týr uıymdastyrǵan bolatyn. Eki kúnge sozylǵan shara barysynda áýe kúshteri bazasynda, barlaý, desanttyq-shabýyldaýshy brıgadalarynda, Qapshaǵaı garnızonyndaǵy ınjener-saperlik polkynda bolyp, áskerı ómirmen tanysyp qaıttyq.

Nur-Sultan qalasynan Taldyqorǵanǵa Sı-295 áskerı ushaǵymen jettik. 

Alǵashqy turaq №21751 áskerı bólimi boldy. Bólim mıssııasy – elimizdiń áýe keńistigin qorǵaý. Búginde Sý-30 SM syndy joǵary manevrli jarǵysh ushaqtaryna turaq bolǵan avıasııa bazasynda sońǵy úlgidegi áýe tehnıkalary men joǵary sanatty ushqyshtar bar.

© Nazerke Ábıbýlla

Sońǵy úlgidegi jarǵysh ushaqtardy basqaryp júrgenderdiń biri – 25 jastaǵy Mıras Aıdaruly. Bala kezden ushqysh bolýdy armandaǵan jas jaýynger búginde avııasııalyq zveno ushqyshy. Mıras – Aqtóbe qalasyndaǵy Keńes odaǵynyń eki márte batyry T.Begeldınov atyndaǵy  Áýe qorǵanys kúshteriniń áskerı ınstıtýtynyń túlegi. «Elbasynyń bala kúninde ushqysh bolýdy armandaǵanyn estigennen keıin, meniń de ushqysh bolǵym keldi. Sodan beri oqyp júrmin, biz ómir boıy oqımyz. О́ıtkeni jerde teorııany 5-ke bilseń, áýede 3-ke bilesiń» deıdi jas leıtenant. Oqýyn bitirgen soń, qyzmetin osy áskerı bólimde bastaǵan. Áýege eń alǵash L-39 ushaǵymen kóterilgen,  eki jyl ishinde 140 saǵatyn áýede ótkizipti. Mırastyń aıtýynsha, Qazaqstan áýe kúshteri ásker sany boıynsha TMD elderi arasynda Reseıden keıingi ekinshi orynda. 

Sý-30 SM ushaǵyn eki adam basqarady. Ushqyshtardyń formasy odan da erekshe. Arnaıy matadan tigilgen kıimniń baǵasy – 5 mıllıon teńge. 

Aqtóbe áskerı ınstıtýtynyń taǵy bir túlegi Temirlan Baımenov ushqyshtardyń kıimi olardyń oryndaıtyn jattyǵýlary men áreketterine baılanysty ekenin aıtady.

«Ár ushqyshtyń 12 aıaq kıimi bar. Ushaqtyń túri men tapsyrmaǵa baılanysty kıimder de aýysady. Sý-30 SM ushaǵyna arnalǵan forma áýede qan qysymynyń joǵarylaýy, mıdaǵy ottegi qajettiligi syndy qaýipti jaǵdaılardyń aldyn alady. Forma arnaıy «shlangtar» arqyly ushaqqa jalǵanyp, ushaqpen birge jumys isteıdi, ıaǵnı aqyldy kıim» deıdi leıtenant Baımenov.

Temirlan 184 saǵatyn áýede ótkizgen. Jas jaýyngerdiń aıtýynsha, áýedegi sezim erekshe. «Jerden kóterilgen soń barlyǵyn umytasyń. Ushýdy bes jyl buryn bastadym. Jumysymnan sharshaǵan emespin» deıdi ol.

Ushqyshtardyń óz nanym-senimderi joq emes. «Bul atadan balaǵa berilgendeı, ustazdan shákirtke jetip otyrady. Ushaqqa otyrarda sýretke túspeımiz, bir-birimizben qoshtaspaımyz. Bizge jetken erejelerdiń barlyǵy – bireýdiń qateligi, bireýdiń ómiri. Olardy biz oılap tapqanymyz joq, sondyqtan, sózsiz, senemiz» deıdi Temirlan.

Sonymen birge olar oqý-jattyǵý barysynda arnaıy ushaq maketimen tájirıbeden ótip, jattyǵady eken. Oqý barysynda apatty jaǵdaıǵa daıyndyq ta qarastyrylǵan. «Qorqynysh bilmegen jaǵdaıda ǵana bolady, al bilip tursań – qorqýǵa sebep joq» deıdi Temirlan.

Tasada qalyp qoıatyn tehnıkterdiń de áýe qorǵanyndaǵy úlesi zor. Aǵa leıtenant Ersultan Jolaman «Ushaqtar áýege attanbas buryn úsh-tórt saǵat daıyndalady. Onyń janarmaı, gıdro júıesi men qýaty mindetti túrde tekseriledi. Ushaq jumysy tolyqtaı jerdegi daıyndyqqa baılanysty. Sondyqtan, árbir qozǵalysyna jaýaptymyz» deıdi. Aǵa tehnıktiń aıtýynsha, bir ushaqtyń daıyndyǵy tórt kezeńnen turady.

Avıasııa bazasynyń sáni men maqtanyshy – sońǵy úlgidegi Sý-30 SM ushaqtary. Bul arnaıy soǵys ushaqtary Reseıde qurastyrylady. Tek Reseı, Qazaqstan men О́zbekstan elderiniń áskerinde bar. 4++ úlgisindegi áýe kemesiniń salmaǵy – 28,5 tonna. Jyldamdyǵy – saǵatyna 1400 km. 12500 metr bıiktikke deıin kóterile alady. Bul ushaqpen áýe soǵysyn júrgizý, jerústi jáne sýasty nysandaryn joıý, basqa azamattyq jáne transporttyq avıasııa ushaqtaryn qorǵaý, bombalaý men tosqaýyl sııaqty áreketterdi oryndaýǵa bolady. Oǵan qosa ushaq 8 tonna jarylǵysh zat kóterýge qaýqarly.

Áýe bazasy qyzmetkerleriniń aıtýynsha, aldaǵy jyly Sý-30 SM ushaǵy taǵy da ákelinbek. Bul ushaqtar Reseıdiń Irkýtsk qalasynda qurastyrylady. 

Sýretterdiń avtory: Grıgorıı Bedenko



Banner
Sońǵy jańalyqtar

Hat qorjyn (23.09.2019)

Qoǵam • Keshe

Qostanaı qysta tońbaıdy

Aımaqtar • Keshe

«Mal da joq, qaıyr da joq»

Qazaqstan • Keshe

Halhyn-gol shaıqasynyń qaharmany

Rýhanııat • Keshe

Aqyn toıyna daıyndyq qalaı?

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar