Qasym-Jomart Toqaev: Uıymnyń halyqaralyq básekege qabiletin joǵarylatý qajet

Jalpy, ShYU-nyń damý jaı-kúıi men keleshegi jaıynda pikir almasylyp, óńirlik jáne halyqaralyq ózekti máseleler talqy­ǵa túsken keńeske Qyrǵyzstan Prezı­denti Sooranbaı Jeenbekov tóraǵalyq etip,  onyń jumysyna Qazaqstan Prezıdentimen qatar, Úndistan Premer-mınıstri Narendra Modı, QHR Tóraǵasy Sı Szınpın, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın, Pákistan Premer-mınıstri Imran Han, О́zbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzııoev, Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon, sondaı-aq Aýǵanstan Prezıdenti Ashraf Ǵanı, Bel­arýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Iran Pre­zıdenti Hasan Rýhanı, Mońǵolııa Prezıdenti Halt­maagıın Battýlga qatysty.

Resmı qarsy alý rásiminen keıin Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketter basshylarynyń shaǵyn jáne keńeıtilgen quramdaǵy otyrystary ótti. Jıynǵa tóraǵalyq etken S.Jeenbekov óz sózin Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevty saılaýdaǵy jeńisimen quttyqtaýdan bastady.

– Osy múmkinshilikti paıdalanyp, eń aldymen, Qazaqstan tarapyn saılaýdy tabysty ótkizýimen quttyqtaımyn. Qurmetti Qasym-Jomart Kemeluly, saılaýdaǵy Sizdiń jeńisińiz qazaq halqynyń ózińiz tańdap alǵan saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq jolǵa degen zor senimin bildiredi. Sizge zor densaýlyq jáne memlekettik qyzmetińizge tabystar, baýyrlas Qazaqstan halqyna beıbitshi­lik pen gúldený tileımin, – dedi S.Jeenbekov.

Sóz kezegi kelgende Qazaqstan bas­shysy Qasym-Jomart Toqaev Qyrǵyz Respýblıkasynyń Pre­zı­dentine jyly qarsy alǵany jáne sammıtke joǵary deńgeıde da­ıynd­alǵany úshin rıza­shy­lyq bil­dirip, sammıtte qabyldan­ǵan sheshimd­er men qol qoıylǵan qu­jat­tar elder arasyndaǵy koo­­pe­rasııany nyǵaıtýǵa sep­ti­gin tıgizetinine senimdi eke­nin aıtty. Halyqaralyq qatynas­tar júıesiniń transformasııa­sy kópjaqty birlestikter qyz­met­teriniń meılinshe teńestirilgen jáne aıqyn qaǵıdattaryn jasaý qajettigin kórsetetinine toq­talyp, osyǵan baılanysty óziniń pikirine sáıkes ShYU-nyń basty mindetterin atap ótti.

– Birinshiden, ShYU keńis­ti­ginde ózara senimdi, qaýipsizdik pen yntymaqtastyqty qam­ta­ma­syz etý maqsatynda kons­trýk­tıvti dıalog pen ózara is-qı­myl­dardy nyǵaıtý mańyzdy bo­lyp qala berýi tıis. Osyǵan baı­lanysty, ShYU strategııasy sheńberinde 2018-2022 jyldarǵa arnalǵan Is-qımyldar josparyn, Uzaq merzimdi tatý kórshilik týraly kelisimdi, dostyq pen yntymaqtastyqty tolyqqandy júzege asyrý kerek, dedi Qazaq­stan Prezıdenti.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuń­ǵysh Prezıdenti Nursultan Nazar­baevtyń «Úsh dıalog» jónin­degi bastamasynyń der ke­zin­de kóterilgenin jáne osy rette Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq, Ońtústik-Shyǵys Azııa mem­­leketteriniń assosıasııasy, BRIKS (Brazılııa, Reseı, Ún­di­­stan, Qytaı, Ońtústik Af­rı­ka Respýblıkasy) jáne Eýro­pa­­lyq odaq sııaqty Eýrazııa­nyń kóp­jaqty negizgi qurylym­da­ry­men tolyqqandy qarym-qa­ty­nasty ornatý arqyly uıym­nyń halyqaralyq básekege qabi­le­tin arttyrý qajettigin atap ótti.

– Ekonomıkalyq ósim baıaýla­ǵan ári álem­dik naryqtaǵy qarjy­lyq turaq­syz­dyq jaǵdaıynda Shanhaı yntymaq­tas­tyq uıy­my­nyń zor áleýetin budan da tıim­di paıdalaný qajet. Oǵan segizjaqty Eýra­zııalyq qar­jylyq keńesshilik me­hanızmin qurý septigin tıgizedi dep esep­teımiz. Búgin Shanhaı ynty­maq­tas­tyq uıymynyń Hatshylyǵy men «Astana» halyqaralyq qar­jy ortalyǵy arasynda qol qo­ıylǵan memorandým ShYU el­deriniń qarjy júıesin damytýda AHQO-nyń biregeı ınnova­sııalyq áleýetin paıdalanýǵa múmkindik beredi, dedi Q.Toqaev.

Qazaqstan Prezıdenti oty­rysqa qa­ty­sý­shylardyń nazaryn aımaq­taǵy qaýip­­­sizdikti qam­tamasyz etý máse­le­leri­­­ne aýdardy. Onyń pikirinshe, sáýir aıyn­­da ShYU-ǵa áriptes el – Shrı-Lan­kada bolǵan lańkestik oqıǵa Qazaq­stan­nyń Birik­ken Ulttar Uıymy aıasynda Jahan­d­yq lań­kestikke qarsy koalısııa qurý týraly bastamasynyń qajet­tiligin dáleldedi.

– Sondaı-aq lańkestik máse­lesi jahandyq jelide kóri­nis berdi, sondyqtan kıber­qaýip­sizdikti qamtamasyz etýdi de kúsheıtý qajet. ShYU-nyń Aq­parattyq qaýipsizdik jónin­degi ortalyǵyn qurý uıymnyń aq­pa­rattyq keńistigin qorǵaý isine qosqan mańyzdy úles bolar edi. Tá­ji­rı­besi men ózindik erek­sheligin eskersek, bul máseleni retteýge ShYU-nyń lań­kestikke qarsy aımaqtyq qury­lymy qaý­qarly, – dedi Qasym-Jomart Kemeluly.

Sonymen qatar Memleket basshysy klı­mattyń ózgerýi men qorshaǵan ortany qor­ǵaý máselelerine jeke toqtalyp, osy sala­­daǵy yntymaqtastyq úshin turaq­ty ju­mys isteıtin platforma qurýdy usyndy.

Qazaqstan Prezıdenti sózi­niń sońynda bitimgerlik qyzmet elimizdiń halyqaralyq jáne aımaqtyq qaýipsizdikti nyǵaıtý jónindegi syrtqy saıasaty­nyń ajyramas bóligi ekenin aıtyp, ShYU-daǵy árip­testerine BUU aıasyndaǵy Qazaqstan­nyń bitimgerlik boıynsha bastamalaryn qoldaǵany úshin rızashylyǵyn bildirdi.

Aıta keterligi, uıymǵa 2019-2020 jyldardaǵy tóraǵalyq Reseı tarapyna ótti jáne Shan­haı yntymaqtastyq uıymyna mú­she memleketter basshylary keńesiniń kezekti otyrysy 2020 jyldyń shilde aıyna josparlanǵan. Uıymǵa Reseı tóraǵalyǵy kezinde má­denı-gýmanıtarlyq baı­lanys­tardy tereńdetýge basa mán be­rilmek. Sondaı-aq BAQ, dene tár­bıesi, sport, týrızm sa­la­­la­ryn­daǵy yntymaqtastyq týraly kelisimder júzege asy­rylmaq.

Al Bishkektegi sammıt qory­tyndysy boıynsha mynadaı qujattar qabyldanyp, qol qo­ıyldy: ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesi­niń qorytyndysy jónin­de aqparattyq habarlama; ShYU-ǵa múshe memleketter bas­­shylarynyń Bishkek dekla­ra­sııasy; ShYU-ǵa múshe memleket­ter basshylarynyń ShYU-ǵa múshe memleketterdiń 2018-2023 jyldar­ǵa ar­nalǵan Esirt­kige qarsy strategııasyn júzege asyrýdyń Jumys josparyn jáne ShYU-ǵa múshe memleketterdiń 2018-2023 jyldarǵa arnalǵan Esirtkige qarsy stra­tegııasynyń oryndalýy jónindegi is-qı­myldar baǵ­darlamasyn bekitý týra­ly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memle­ket­ter basshylary keńesiniń ShYU-ǵa múshe memleketteri óńirleri basshylary forýmynyń reg­lamentin bekitý týra­ly sheshi­mi; ShYU-ǵa múshe memleket­ter bassh­ylary keńesiniń ShYU-ǵa múshe memleketterdiń sıfrlan­dyrý jáne aqparattyq kommý­nı­kasııalyq teh­no­logııa­lar salasyndaǵy yntymaq­tas­­ty­ǵynyń tujyrymdamasyn bekitý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń ShYU-ǵa múshe memleketterdiń óńiraralyq yn­ty­maqtastyǵyn damytý ba­ǵdarlamasyn bekitý týra­ly sheshimi; ShYU-ǵa múshe mem­­leketter basshylary k­eńesiniń ShYU-nyń ótken jylǵy ju­mys­tary jónin­degi ShYU Bas hat­shysynyń baıandamasyn bekitý týraly sheshimi; ShYU-ǵa mú­she memleketter basshylary ke­ńesiniń ShYU О́ńirlik terro­rızmge qarsy qurylymynyń 2018 jylǵy jumystary jóninde ShYU О́ńirlik terrorızmge qar­sy qurylymy keńesiniń baıandama­syn bekitý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter bas­shylary keńesiniń ShYU-ǵa mú­she mem­leketterdiń qorshaǵan orta­ny qorǵaý salasyndaǵy yn­tymaq­tastyǵynyń tujyrymdamasyn naqty júzege asyrý jónindegi is-sharalar josparyn bekitý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńe­si­niń ShYU men Gýmanıtarlyq máse­le­lerdi úılestirý jónindegi BUU Bas­qar­­masy arasyndaǵy ózara túsinistik memo­ran­­dýmyna qol qoıý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń ShYU Hatshylyǵy men Búkil­álemdik týrıstik uıym arasyndaǵy ózara túsinistik jónindegi memorandýmǵa qol qoıý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń ShYU Hatshylyǵy men «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy arasyndaǵy ózara túsinistik jónindegi me­morandýmǵa qol qoıý týraly she­shimi; ShYU-ǵa múshe memleket­ter basshylary keńesiniń ShYU (ShYU Hatshylyǵy) men BUU Azyq-túlik jáne aýyl­sharýa­shylyq uıymy arasyndaǵy óz­ara túsinistik jónindegi memo­ran­dýmǵa qol qoıý týraly she­shimi; ShYU-ǵa múshe memleket­ter basshylary keńesiniń ShYU Hatshylyǵy men BUU Eýro­palyq ekonomıkalyq komıssııa ara­syndaǵy ózara túsinistik jónindegi memo­randýmǵa qol qoıý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń «ShYU – Aýǵanstan» Baı­lanys toptarynyń keleshek is-qımyl­darynyń Jol kartasyna qol qoıý týraly sheshimi; ShYU-ǵa múshe memleketter úkimetteri arasyndaǵy Buqaralyq aqpa­rat quraldary salasyndaǵy ynty­maq­tastyq týraly kelisim; ShYU-ǵa múshe memleketterdiń ókiletti organdary arasyndaǵy Deneshynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim; ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy 2019-2021 jyldarǵa ar­nalǵan yntymaqtastyq jónindegi ne­gizgi is-sharalarynyń jospary; ShYU Hatshylyǵy men «Astana» halyq­ara­lyq qarjy ortalyǵy arasyn­daǵy óz­ara túsinistik jónindegi memoran­dýmǵ­a qol qoıý týraly; Shanhaı ynty­maq­tas­tyq uıy­mynyń Hatshylyǵy men Búkil­álem­dik týrıstik uıym arasyndaǵy ózara túsi­­­nistik týraly memorandým; Gýma­nı­­­tar­­­lyq máselelerdi úılestirý jónin­degi ShYU men BUU arasyndaǵy ózara túsi­­­nis­tik týraly memorandým; «ShYU – Aýǵan­s­tan» Baılanys toptary­nyń keleshek is-qı­myldarynyń Jol kartasy týraly.

Sonymen qatar Shanhaı ynty­maq­tas­tyq uıymyna múshe mem­leketter bas­shy­lary keńesi aıasynda uıymǵa múshe elderdiń memlekettik organdary arasynda da birqatar qujat qabyl­dandy.