Buryn qarapaıym ota jasatý úshin jurt iri qalalardy jaǵalaıtyn bolsa, búginde aýdan ortalyqtaryndaǵy aýrýhanaǵa senimmen barady. Máselen, sońǵy jyldary oblysta ólim-jitim kórsetkishteri myń adamǵa shaqqanda 5,44-ge jetken. Iаǵnı, 1,8%-ǵa tómendegen. Qan aınalymy júıesinen ólim-jitim kórsetkishi 10,4%-ǵa tómendegeni kóńil qýantady. Sol sııaqty qaterli isikterden bolatyn ólim-jitim 0,9%-ǵa, qurt aýrýymen syrqattanýshylyq kórsetkishi 9,2%-ǵa tómendegen.
Ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý máselesinde de jaqsy kórsetkishter bar. Ana óliminiń aldyn alýda júıeli sharalar jalǵasyp keledi. Búginde 75 mln teńgeniń medısınalyq qural-jabdyqtary alynyp, nátıjesinde ana men bala densaýlyǵyn qorǵaýǵa arnalǵan medısınalyq uıymdardyń qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilýi 77%-dan 85%-ǵa deıin jetkizildi. Jergilikti bıýdjetten qarjylandyrylatyn bosanǵannan keıingi ońaltý bólimshesi 2016 jyly ashylyp, jumys istep jatyr.
2017 jyldan bastap qanatqaqty rejimde, al 2018 jyldan bastap barlyq júkti áıelder men balalarǵa arnalǵan patronajdyq qyzmet kórsetýdiń ámbebap-progressıvti modeli engizilip, jumys isteıdi.
Neonataldy hırýrgııa mamandarynyń biliktiligin arttyrý maqsatynda eki maman (hırýrg, neonatolog) Koreı elinde bilimin jetildirip, nátıjesinde osy sala boıynsha hırýrgııalyq belsendilik artty. Sonymen qosa, balalar aýrýhanasy boıynsha kólemdi otalar sany byltyrǵy jylmen salystyrǵanda 512 jaǵdaıǵa nemese 96%-ǵa ósken.
Hırýrgııalyq ota jasaýdyń jańa ádisteri tájirıbege engizildi. Onyń ishinde, shuǵyl otany qajet etetin jaǵdaıy turaqsyz nárestelerge, sol mezette palatada kıývez transformerde ota jasaý ádisi, laporoskopııalyq ota jasaý, endoskopııalyq adenoıdoektomııa, kranıoplastıka, óte az salmaqtaǵy nárestelerge narkoz berý, О́ńesh atrezııasy anyqtalǵan nárestege ota jasaý sııaqty aýrýlardy emdeýde jaqsy nátıjege qol jetkizildi.
Medısınalyq kómektiń sapasyn jaqsartý maqsatynda oblystaǵy densaýlyq saqtaý júıesiniń jelisi normatıvke sáıkestendirildi. Eki jylda 25 medısınalyq nysan qoldanysqa berildi. Sońǵy bes jylda eldi mekenderdegi bastapqy medısınalyq sanıtarlyq kómek kórsetetin uıymdardyń 63%-y jańartyldy. Aǵymdaǵy jyly Aral, Qazaly aýdandyq ortalyq aýrýhanalary, 3 dárigerlik ambýlatorııa (Aqjarma, Bekbaýyl, О́rkendeý) qoldanysqa berildi. Al Shıeli aýdanynda ortalyq aýrýhanasynyń qurylysy júrgizilip jatyr.
Densaýlyq saqtaý salasynda oblystaǵy densaýlyq saqtaý uıymdaryn zamanaýı medısınalyq tehnıkamen jabdyqtaýǵa sońǵy bes jyl ishinde 8 047,4 mln teńgege medısınalyq qural-jabdyq satyp alynyp, nátıjesinde medısınalyq uıymdardyń materıaldyq tehnıkalyq jabdyqtarmen jaraqtandyrý kórsetkishi 34,9%-ǵa ósti.
2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap Baıqońyr qalasyndaǵy OMO fılıalynda emhana ashylyp, oǵan osy ýaqytqa deıin Reseı Federasııasynyń medısınalyq uıymdarynan qyzmet alyp júrgen 25 myńnan asa qazaqstandyq tirkeldi. Aqaı, Tóretam eldi mekenderindegi halyqqa mamandandyrylǵan medısınalyq kómektiń qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap osy eldi mekenderde ornalasqan medısınalyq uıymdar Baıqońyr qalasyndaǵy oblystyq medısına ortalyǵy fılıalynyń quramyna berildi.
Ambýlatorııalyq deńgeıde beriletin tegin dári-dármekterge Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde ambýlatorııalyq deńgeıde turǵyndardy tegin dári-dármektermen qamtamasyz etý úshin 2018 jylǵa bólingen qarjy byltyrǵymen salystyrǵanda 2 esege ósip, 6 mlrd 431 mln teńgege jetti.
Elbasynyń «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda 32 medısınalyq uıymǵa medısınalyq aqparattyq júıeler engizilip, kórsetkish 100%-ǵa jetkizildi.
Úkimet pen oblys ákimdiginiń uzaq jyldarǵa arnalǵan keshendi josparlarynyń arqasynda osyndaı jetistikterge jetip otyrmyz. Búginde álemdegi damyǵan memleketterdiń medısınalyq qondyrǵylary qazaqstandyqtarǵa qyzmet ete bastady. Mamandarymyz kásibı biliktiligi jaǵynan ósti. Halqymyz eń úlken baılyqqa densaýlyqty jatqyzady. Qyzylorda oblysynda halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý jolynda osyndaı keshendi jumystar júrgizilip jatyr.
Baqytjan NARShABAEV,
Qazaly aýdandyq aýrýhanasynyń hırýrgi
Qyzylorda oblysy
