Qazaqstan • 18 Maýsym, 2019

Qarapaıym halyqqa nazar kóbirek aýdaryldy

500 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń óz qyzmetine kirisý rásimindegi sóılegen sózi óte maǵynaly boldy dep sanaımyn. Onyń jeke adamnyń pikiri men usynysyna kóńil aýdarý kerektigi jóninde aıtqan oıy menińshe óte durys. «Árbir azamattyń pikiri – biz úshin óte mańyzdy. О́ıtkeni halqymyzdyń tatýlyǵy, yntymaǵy, birligi – bizdiń eń bas­ty qundylyǵymyz. Osy qundylyqty kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý – barshamyzǵa ortaq paryz», dedi ol óziniń sózinde.

Qarapaıym halyqqa  nazar kóbirek aýdaryldy

Árbir qoǵam jeke adamdardan turady. Eger qoǵamnyń irgesi berik, qazyǵy myqty, dińgegi senimdi bolsyn desek – árbir qoǵam múshesiniń pikiri men usynysy eskerilýi kerek. Jasyratyny joq, bizde keıde jeke adamdar túgili halqymyz saılaǵan depýtattarymyzdyń da oryndy pikirleri men usynystary jerde qalyp jatady. Al jeke adam­dardyń pikiri kóbine kózge ilinbeıdi. Osynyń ózi ókpe-renishtiń týýyna sebep bolady. Prezıdenttiń osy máselege birden nazar aýdarǵany – halyqtyń joq-jitigin biletindigin kórsetkendeı boldy.

Sonymen birge Prezıdent ashyq jáne ádil jumys isteıtindigin aıtty. Barlyq damyǵan qoǵamdarda Prezıdenttiń is-áreketi ashyq, halyqqa belgili bolyp otyrady. Osy­nyń ózi Prezıdentke degen senimdi týdyrady. Al kerisinshe bolyp, kóptegen ister halyqtyń syrtynan, jabyq túrde jasalsa, ondaı memlekettiń irgesi sógil­meı qoımaıdy. Qanshama halyq­qa jaǵatyn urandardy jalaý­latqanymen keshegi Keńes ókimeti qarapaıym halyqtyń múddesin aıaqqa basatyn sheshimderdi jasyryn jasap jatty. Sonyń ishinde, dál ózimizge qatystysyn aıtatyn bolsaq, ult tilinde oqytatyn mektepterdi birtindep azaıtyp, halyqtyń tek orys tilinde sóıleýine jol ashty. Osynyń ózi halyqtyń ashý-yzasyn týdyratyn edi. Bılikke degen senim de joǵalǵan. Al onyń zardabyn biz kúni búginge deıin tartyp kelemiz. Áli kúnge óziniń ana tilinde sóıleı almaıtyn zamandastarymyz jáne olardan úlgi alǵan jastar kóp. Sondyqtan halyqtyń múddesi esh­qashan aıaqqa basylmaı, barlyq she­shimder men qabyldanatyn qaý­ly­lar, is-áreketter ashyq bolýy kerek.

Prezıdent óziniń saıası tuǵyr­namasy týraly qozǵaǵanda Elbasy N.Nazarbaev qolǵa alǵan isterdi jalǵastyratynyn aıtty. Sonyń ishinde asa muqtaj jandarǵa kómek­tesýdi birinshi kezekte sóz etti. Bul da halqymyzdyń qanatyn qaıyryp turǵan ótkir máseleniń biri ekeni ras. Bir kezde halyq sanyn kóbeıteıik degen uran kóterilip, sonyń áseri bolýy kerek, altyn qursaqty kelin­derimiz kóbeıip qalǵan edi. О́kinishke qaraı úkimet olarǵa tıimdi kómek berý jaǵyn qarastyrmaǵan eken. Kórshimiz Reseıde «Ana kapıtaly» degen baǵ­darlama qabyl­danyp, birneshe jyldan keıin kóp balaly analardyń bári turǵyn úıge qol jetkizip jatyr. Osyndaı qarymdy áleýmettik baǵdarlama 18 mıllıon ǵana halqy bar bizde qabyldanbaǵanyna ishimizden ókinish bildirip júretin edik. Eń qıyny, kóp balaly kelinderimiz balalarynyń jasy ósken saıyn turmys aýyrtpalyǵyna ushyrap jatyr. Prezıdent asa muqtaj jan­darǵa kómek kórsetýdi josparlaımyn degende naq osyndaı otbasylaryna kómek qolyn sozatyn shyǵar degen úmittemiz. Jalpy baıqaǵanym, Prezıdenttiń sóziniń nári – jeke adamdardyń, qarapaıym halyqtyń muń-zaryna kóbirek nazar aýdarýda bolǵan sııaqty. Osy aıtylǵan sózder oryndalsa – halyq ony únemi qoldaıtyn bolady.

Prezıdenttiń sózindegi taǵy bir unaǵan jeri – bıliktiń adamdardyń joq-jitigine qulaq asýyn talap etýi boldy. «Bılik adamdardyń talap-tilegine qulaq asýǵa, proble­malardy jergilikti jerde sheshýge, azamattar aldynda turaqty esep berip turýǵa mindetti», dedi ol. Bul da halyqtyń kópten bergi sheshi­min tappaı kele jatqan bir muńy edi. Jergilikti jerdegi bılik oryndary jeke adamnyń máselesin sheshýge, oǵan túsinistikpen qaraýǵa únemi enjarlyq tanytyp, adamdardy sabyltyp eldiń astanasyna jiberetinin de kózimiz kórip júr. Árbir sheneýnik tek ózine sóz kelmeýin oılap, bas­taryna jaýap­kershilik alǵysy kelmeıdi. Sonyń kesirinen alys aýdandardan súıretilip, Nur-Sultan qalasyna kelýge májbúr bolatyn adamdar sany kóp. Bul ásirese, oralman aǵaıyndarǵa qatysty. Jergilikti jerdegi sheneýnikter, ásirese solar­dyń máselesin sheshýde kóbine samar­qaýlyq tanytady. Keıbir jany ashıtyndary ǵana aqyl berip, «sen máseleńdi prokýratýraǵa ber, sonda olar bizge oryndalsyn degen buıryq beredi, ol bolmasa men máseleni sheshe almaımyn» dep qarap otyrady eken. Sóıtip, qolda turǵan máseleni bir qıyndarǵa siltep tastaıdy. Prezıdent sheneýniktiń osyndaı enjarlyǵyn joıatyn bolsa, ol halqymyzǵa óte paıdaly bolar edi.

«Jemqorlyq – memlekettiń damýyn tejeıtin kesel. Bul – qoǵam­daǵy ózara senimge, jalpy memle­ketimizdiń qaýipsizdigine qater tóndi­­retin qubylys. Sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy júıeli jumys júrgizemiz», dedi Prezıdent. Bul da búgingi kúnniń ózekti máselesi. Osy sybaılas jemqorlyqtyń kesirinen keıbir jastarymyzdyń boıynda aldaǵy kúnge degen senim azaıy­p, «shetelge ketsem» degen oıdyń je­teginde júrgenin de bilemiz. Eshqan­daı ádiletke qol jetkize almaıtyn bolsa – adam solaı oılaýǵa da májbúr bolady, árıne. Al bul eldiń bolashaǵy joq degenge saıatyn asa qaýipti úrdis. Sondyqtan Prezıdenttiń oǵan qarsy kúresti júıeli júrgizetin bolamyz degeni óte durys sheshim dep sanaımyn.

Árıne, aıtylǵan máselelerdiń bári oryndy. Biz tek ózimizge, ásirese ótkir kóringenderin atap óttik. Men Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev­tyń óziniń alǵa qoıǵan jos­parlaryn iske asyratynynan úmit­timin. О́ıtkeni ol – óte táji­rıbeli, bilikti basshy.

 

Erkin KÁSENOV,

M.Gorkıı atyndaǵy Nur-Sultan qalasy orys akademııalyq drama teatrynyń dırektory,

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri