1884 jyly týyp, 82 jasqa kelip qaıtqan Dmıtrıı Polıkarpovıch aqsaqal óziniń kúndeliginde: «Fotosýret bos ermek emes, fotosýret ol – ǵylym, óner, fotosýret – ýaqyttyń dáleli» dep jazǵan eken. Aıtsa aıtqandaı, ótken ǵasyrdyń basynda onyń fotoapparatynyń obektıvine ilingen qas-qaǵym sátter qazaq dalasynyń shejiresine aınalǵan. Fotograftyń Pavlodardaǵy úı-mýzeıi qorynan kórmege 50 fotosýret usynylypty. Onda HH ǵasyrdyń basyndaǵy qazaq halqynyń kúndelikti turmysy, eski Pavlodardyń kórinisteri, keń dalanyń, Baıanaýyl taýlarynyń kórkem peızajy beınelengen.
– Dmıtrıı Polıkarpovıch eńbekterinde qoıylymdyq kadrlar joq. Sol kezdegi fotoplastınkalardyń jaryq sezgishtiginiń joǵary bolýymen qatar, fotograf óziniń kásibı sheberliginiń arqasynda bolyp jatqan oqıǵalardyń ár sátin sol kúıinshe túsirip jarııalaǵan, – deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń qyzmetkeri Baqytgúl Muratbekova.
Fotosýretke túsirýmen bala jasynan aınalysqan Dmıtrıı Polıkarpovıchtiń ómiri de qazaq dalasyndaǵy asa iri oqıǵaly kezeńderge tuspa-tus keledi. Ol qazaqtyń kóshpeli ómiri tarıh qoınaýyna ketip bara jatqanyn túsinip, ony asa yntyzarlyqpen túsiredi. Sonymen qatar onyń shyǵarmalarynan Qazaqstanda bolǵan tóńkeris, ashtyq, Uly Otan soǵysy sııaqty tarıhı oqıǵalardyń barlyǵy da kórinis tabady.
1908 jyly Bagaevtyń «Jer aýdarylǵandardy arnaýly qaraýylmen aıdaý», «Jer dıirmenderi», «Aıyrbas alańy» jáne taǵy da basqa sýretteri Pavlodardan tysqary jerlerde de laıyqty qurmetke ıe bolady. 1912 jyly Dmıtrıı Bagaev búkilreseılik baıqaýdyń bas júldegeri atandy. Dmıtrıı Bagaevtiń «Oshaq basyndaǵy áıel», «Taıdy ustaý», «Besik terbetken ana qııaly», «Altybaqan», «Ekibastuz shahteri» sııaqty fotojumystary álemdik fotosýret murasy bolyp sanalady. Eń bastysy, olar qazaq dalasynyń shejiresine aınalýymen de qundy eńbekter.
QOSTANAI
