Álem • 28 Maýsym, 2019

Qabyldanǵan qarardy moıyndar emes

167 retkórsetildi

О́tken ǵasyrdyń orta sheninde, dáliregi 1949 jyly qurylǵan, 50-ge jýyq el múshe bo­lyp kirgen, shtab-páteri Strasbýrgte (Fransııa) ornalasqan, keńesshi organ már­te­besine ıe Eýropa Keńesi Parlamenttik Assambleıasynyń (EKPA) Reseı­di qaıta qabyldaý týraly sheshimi birqatar memlekettiń qarsylyǵyn týdyryp otyr.

EKPA-nyń 26 maýsym kúngi atalǵan sheshimine birinshi kezekte Ýkraına tarapy kelispeıtindikterin bildirdi. Assambleıa sessııasynan Kıev ókilderiniń shyǵyp ketýi arqyly jasalǵan bul qarsylyq áreketine ertesine alty memleket – Estonııa, Grýzııa, Latvııa, Lıtva, Polsha jáne Slovakııa qosyldy. Bul elderdiń delegattary da osy kúnderi ótken EKPA sessııasyn tastap shyqqan.

Tarqata aıtar bolsaq, 2014 jyly Qyrym okkýpasııasynan keıin Reseı delegasııasy EKPA sessııalarynda daýys berý quqyǵynan aıyrylǵan edi. Sodan keıin Reseı ókilderine EKPA-daǵy basshylyq laýazymdarǵa ıe bolýǵa jáne monıtorıng mıssııalaryna qatysýdan tyıym salynǵan-dy. Reseı delegasııasy buǵan jaýap retinde EKPA sessııalaryna qatysýdan bas tartsa, osydan eki jyl buryn Máskeý Eýropa Keńesi bıýdjetine jarna tóleýdi toqtatqan.

Jalpy, 2015 jyly Assambleıa Reseı delegasııasynyń ókilettigin qalpy­na keltirý máselesin eki ret qaraǵan. Biraq talqylaýlar nátıjesi Máskeýdiń paıdasyna sheshilmedi. Al 2018 jyldyń aıaǵynda Reseı delegasııasy EKPA-nyń otyrystarynda daýys berý quqyǵynan aıy­rýǵa tyıym salatyn erejelerge túzetý­ler engizilgennen keıin qaıta ora­lý­ǵa múmkindik beretin jaǵdaıdy usyn­­dy. 2019 jyly EKPA-nyń Regla­ment­tik ko­mı­teti Reseıge maýsym sessııasy­na qa­ty­sý­ǵa ókilettik beretin sheshim shyǵarǵan.

Mine, endi EKPA bes jyldyq úzilis­ten keıin Reseı delegasııasynyń ókilet­ti­gin tolyq qalpyna keltiretin qarar qa­byl­dap otyr (Qujattyń qabyldanýyn dele­gat­tardyń 116-sy jaqtasa, 62-si qar­sylyq bildirgen, al 15-i qalys qalǵan).

Qabyldanǵan qujatta EKPA Más­k­eýdi 2014 jáne 2015 jyldarǵa ar­nal­­ǵan sheshimderge engizilgen bar­­lyq usynystardy oryndaýǵa ún­degen. Qa­rarda Reseı delega­sııasynyń  Assam­b­leıaǵa qarasty Monıtorıng jáne basqa da barlyq komıtetterimen yn­­ty­maqtastyqqa kedergisiz qaıta oralýy jáne óz mindettemelerin oryn­daý maq­satynda syndarly dıalog júr­gizýi qa­jettigi de aıtylǵan. Budan basqa, Assamb­leıa Reseı bıligin ótken jyldyń qarasha aıynda shekarany buzdy degen aıyppen ustalǵan  ýkraınalyq 24 matrosty bosatýǵa jáne Eýropa Keńesiniń bıýd­jetine tıisti barlyq jarnalardy tez arada tóleýge shaqyrdy.

EKPA-nyń Máskeýmen túsinistik taýyp, Reseı delegasııasynyń atalǵan organdaǵy barlyq quqyǵyn tolyq qal­pyna keltirý turǵysyndaǵy qadamyna alǵashqylardyń biri bolyp Ýkraına delegasııasy úzildi-kesildi qarsy bolyp otyr. Joǵaryda aıtqanymyz­daı, álgi qarar qabyldanǵannan keıin birden ýkraınalyq delegasııa sessııa ótip jatqan jaıdy tastap ketti. Ýkraına ókili Alekseı Goncharenkonyń aıtýynsha,  Kıev delegasııasy EKPA-nyń maýsym aıyndaǵy sessııasyna qatysýdan bas tartady.

Ýkraına delegasııasynyń basshysy Vladımır Arev EKPA-nyń reseılik delegasııa jónindegi qarary halyqtyń Eýropa Keńesine degen senimin álsiretetinin meńzeı kelip: «Biz Assambleıanyń kelesi sessııasyndaǵy birlesken is-qımylymyz jóninde parlament jáne úkimetpen keńesý úshin úıimizge oralamyz», dep málimdedi.

Sońǵy aqparattarǵa qaraǵanda, joǵa­ry­da atalǵan jeti eldiń ókilderi óz par­la­­ment­terine EKPA-daǵy ulttyq delega­sııalarynyń Assambleıadan jyl sońyna deıin ketýi jóninde usynys jasamaq.

Qoryta aıtqanda, atalǵan túıtkildi sheshý EKPA-nyń jańadan saılanǵan basshylyǵyna birshama syn bolyp tur.

Sońǵy jańalyqtar

Jumys sapasyn baqylaý kúsheıedi

Aımaqtar • Búgin, 17:30

Qyzylordada 1881 túlek mektep bitirdi

Aımaqtar • Búgin, 17:18

Veterınarııa adamzatty emdeıdi...

Aımaqtar • Búgin, 15:55

Almatyda qurylys alańynan órt shyqty

Aımaqtar • Búgin, 15:33

Joldyń jaýy – aýyr júk kólikteri

Aımaqtar • Búgin, 13:14

Saqtyq sharalaryn saqtaý mańyzdy

Koronavırýs • Búgin, 13:08

Týrızm damysyn desek...

Qazaqstan • Búgin, 12:55

Týrızmniń turalaǵan tustary kóp

Qazaqstan • Búgin, 12:46

Jazǵy mektepter qashan ashylady?

Bilim • Búgin, 12:04

Uqsas jańalyqtar