Depýtattar taratylyp, «Halyq keńesi» gazeti jabylǵan kúnniń erteńine, sol kezdegi Aqparat mınıstri Altynbek Sársenbaev osynda qyzmet istegen jýrnalısterden bastap, tehnıkalyq qyzmetkerlerge deıin túgeldeı jumysqa ornalastyrdy. Meırambek Tólepbergen, Talǵat Súıinbaı, Samat Musa, Jańabergen Toıbazar bar, «Egemen Qazaqstannyń» tabaldyryǵyn attadyq. Gazettiń basshysy Nurlan Orazalın bizdi jyly qabyldap, ujymmen tanystyrdy.
Redaksııanyń qaınap jatqan qazanyna tústik te kettik. Jýrnalıster kópshil halyq qoı, jatsyna qoıǵan joq. Áıtse de synaı qaraıtyndar az bolmaǵany ras. Mamadııar Jaqyp, Aıan Nysanalın, Ádil Dúısenbek sekildi aǵa urpaq, maıtalman jýrnalıstermen birge jumys isteýdiń ózi bir ǵanıbet. Aldyńda kópti kórgen aqsaqaldardyń júrgeniniń ózi jastar úshin úlken tárbıe mektebi. Solarǵa qarap ósesiń, úırenesiń, olardyń aıtary da, bereri de kóp. Aıan aǵanyń tereń bilimine tánti bolasyń, Mamadııar aǵanyń eńbekqorlyǵy men jastarǵa degen erekshe qamqorlyǵyna rıza bolyp, Ádil aǵanyń aqsúıek minezi men mádenıetine tańǵalasyń. О́mir jolynda kóptegen adammen jolyǵasyń, solardyń arasynda kóńilińniń túkpirinen oryn alatyn jandar da az bolmaıdy. Rysbek Sársenbaıuly, Janat Elshibek, marqum Marat Aqqul, Jamaldyn Ahmetov, Kúltaı apaı, Ásem, Shynar – bulardyń bári meniń árqashan syılastyqpen eske alatyn áriptesterim.
Men jumys istegen jyldary gazetke Nurlan Orazalınnen keıin Ýálıhan Qalıjan, Erjuman Smaıyl, Saýytbek Abdrahmanov basshylyq etti. Jýrnalıstıkanyń barlyq satysynan ótip kelgen olardyń qaı-qaısysy da burynǵy alyptardyń sońǵy ókilderi sekildi kórinedi de turady. Ýálıhan Qalıjan – Ýákeń bilikti basshy retinde de, adamgershiligi joǵary azamat retinde de árqaısymyzdyń kóńilimizden jyly oryn aldy.Onyń bastyqsynyp, qyzmetkerlerine joǵarydan qaraǵanyn baıqaǵan emespiz. Kimmen bolsa da teń sóılesip, qolynan kelse kómegin aıamaıtyn. Sondaı úlken kómegin kórgenderdiń biri – menmin. Ondaı jaqsylyqty keı jaǵdaılarda týǵanyń da jasaı almaıtyn edi. Ýákeń basshy retinde oqyrmandardyń gazet betinen qandaı maqalalardy kútetinin saraptap, soǵan oraı elge qajetti máselelerdi aýyldaǵy, qaladaǵy ómirden órbite otyryp jazý kerektigin jıi eske salyp, ár jýrnalıske jeke-jeke tapsyrma júkteıtin. Nátıjesinde, bizdiń birimiz qaladaǵy jumyssyz jastardyń problemasyn másele etip kótersek, birimiz aýyldaǵy sharýa tirliginiń tynysyn taryltyp turǵan naqty qandaı máseleler ekendigin zertteýge kirisetinbiz. Osylaı oıdan oı týyndap, basqa da keleli máseleler tarmaqtalyp jatatyn.
Meniń ár basshyǵa minezdeme bermek oıym joq. Áıtse de, ómir mańdaıǵa tulǵaly azamattar basshylyq etken basylymda qyzmet etýdi jazǵan eken, óz oıymdy kezinde jetkize aıta almaǵan rahmetimdi aıtqym kelgen.
Saýytbek Abdrahmanov – Sákeńniń Elbasy saparlary týraly jazǵan saraptama-maqalalaryn oqyǵan saıyn, men «Resmı maqalalardy da osylaı qulpyrtyp berýge bolady eken-aý» dep sheberligine, bilimdiligine tamsanatynmyn. Elbasy barǵan ár memleket týraly baı málimet, tanymdyq aqparat, kóterilip otyrǵan máseleniń qatparly syrlary Qazaqstan Prezıdentiniń alyp memleketter basshylarymen júrgizgen kelissózderiniń sheshimimen úılestirile berilgen reportajdar men saraptamalardy oqyp shyqqan saıyn ári kórkem ári derekti fılm kórip shyqqandaı áserge bólenesiń. Meniń oıymsha Elbasy saparlaryn dál osyndaı áserli jazyp, onyń maǵynasyn jan-jaqty ashyp bere alǵan elimizde eki-aq jýrnalıst boldy. Birinshisi – Saýytbek Abdrahmanov, ekinshisi – Lev Tarakov. Bul endi – meniń pikirim.
Erjuman Smaıylmen ýnıversıtetti birge bitirdik. Sol stýdenttik jyldarda da onyń eńbekqorlyǵynda shek joq bolatyn. Sonyń arqasynda Lenındik stıpendıat boldy. Semestr taqaǵanda ǵana jantalasatyn bizder Pýshkın kitaphanasyna qaı ýaqytta barmaıyq, Erjumandy kóretinbiz. Tappaı júrgen kitabymyzdyń qaı qatarda, neshinshi sórede turǵanyna deıin aıtyp berip, keıbir bilmegen taqyrybymyzdy taldap turyp túsindirýden jalyqpaýshy edi. «Egemende» onyń sol eńbekqorlyǵy óz apogeıinen asyp ketti-aý. О́zgelerden de sony talap etti. Onyń minezi de, eńbekqorlyǵy da sırek kezdesetin qubylys edi. Sol úshin de ony jýrnalıster qaýymy «Er-aǵa» dep syılady.
Jalpy, «Egemen Qazaqstan» gazeti jýrnalıst úshin úlken mektep. Klassısızm degenimiz – kórkem shyǵarmashylyqtyń stıli men baǵyty desek, ıdeıasy – memleket múddesi men onyń zańy úshin qyzmet jasaýdyń mańyzdy ekendigin nyqtaıtyn aqyl-oıdyń sezim men emosııadan joǵary turýyn qamtamasyz etýge qurylýy tıis eken. Olaı bolsa «Egemen Qazaqstan» osyndaı klassıkalyq basylym.
«Egemende» on shaqty jyldaı jumys istedim. Sol jyldardyń men úshin eń bir jaqsy kezeń bolǵanyn araǵa biraz ýaqyt salyp túsindim. Sebebi ol ómirimdegi eseıý, oń men soldy ajyrata bilý, umytylyp ketken bala kezdegi armandarymnyń oryndalý jyldary boldy. Armandarym demekshi, altynshy-jetinshi synyptarda oqyp júrgen kezimde «mektepti bitirgennen keıin jýrnalıst bolyp, álemdi aralasam» dep qııalǵa batatynmyn. О́zimniń Amerıkada, Egıpettegi pıramıdalardyń arasynda júrgenimdi elestetetinmin. О́mirde ǵajaıyptar bolatynyna, armandardyń erte me, kesh pe oryndalatynyna kózimdi «Egemen Qazaqstan» jetkizdi.
1999 jyly Amerıkanyń Lýızıana shtatynyń Jańa Orlean qalasyndaǵy qonaqúıdiń 12-qabatynan túngi qalanyń kórkin tamashalap turyp, oıyma bala kezdegi armanym sap ete tústi. Amerıkada turǵanyma senbeıtin sekildimin. Áldeqashan umyt bolǵan balalyq qııaldyń araǵa uzaq jyldar salyp, júzege asqanyna qaıran qaldym. Odan keıin de jýrnalıstik saparlarmen ózim armandaǵan talaı shet memlekette bolyp, olardyń mádenıetimen, tarıhymen tanystym. Osynyń bári elimizdiń egemendiginiń, «Egemen Qazaqstannyń» arqasynda ekenin ishimnen san qaıtalap, mereıim ósetin.
Meniń birge jumys istegen áriptesterim – Jumagúl Soltıeva, Meırambek Tólepbergen, Gúlzeınep Sádirqyzy, marqum Ázız Aldabergen, Aınash Esalı, Saıasat Beıisbaı, Qarashash Toqsanbaı, Serik Jumabek, t.b. jýrnalısterdiń otyz jyldan beri jazǵan maqalalaryn jınaqtasa, táýelsiz elimizdiń táı-táı basqan alǵashqy qadamdary men qalyptasý kezeńderiniń tarıhyn qurastyryp shyǵýǵa bolady.
Ekonomıka bóliminiń tilshisi bolǵandyqtan memleketimizdiń osy sala boıynsha keleli-keleli máselelerine arnalǵan úlken forýmdar men jıyndarǵa qatysyp, jedel reportajdar, saraptamalar jazǵan jyldarymdy búginde saǵyna ańsaımyn. Investforýmdar, medıaforýmdarǵa gazettiń Almatydaǵy bólimshesinen Meırambek Tólepbergen ekeýmiz qatysyp, tańerteń ketkennen, redaksııaǵa keshke bir-aq oralyp, kompıýterge otyratynbyz. Jantalasyp endi jazýǵa kiriskenimizge 15 mınýt ótpeı jatyp, aldymyzdaǵy telefon shar etken kezde, júrek zyrq etýshi edi. Ádettegideı Er-aǵań ekenin, tutqany almaı-aq túsinip qoıasyń. Ar jaqtan «Nómir kútip tur ǵoı, tezdetpeısińder me?» degen daýys estiledi. Osy daýystyń arqasynda oıymyzdy redaksııaǵa jetkenshe jınaqtap, neden bastap, nemen qorytyndylaıtynymyzdy aıqyndap, materıaldy jedel berýdiń sheberi bolyp aldyq desek artyq bolmas.
Qazir júrip ótken jyldarymyzǵa kóz salsaq, gazettegi jumysymyzdyń arqasynda elimizdiń táýelsizdik alǵaly bergi barlyq kezeńinen oqyrmandarǵa aqparat berip, sol kezdegi jas memleketimizdiń búgingi deńgeıge jetýge deıingi bastan ótkergen nebir qıynshylyqtary men jetistikteriniń kýási bolǵanymyzdy, sóıtip elimizben birge ózimizdiń de ósip, kemeldengenimizdi baıqar edik.
Alma MUHAMEDJANOVA
