Ekonomıkaǵa oń áseri mol
Otyrys barysynda Premer-Mınıstr: «Qarapaıym zattar ekonomıkasyn» damytý arqyly jańa jumys oryndaryn quryp, shaǵyn jáne orta bıznesti damytý, halyqty jumyspen qamtamasyz etý máselelerin sheshýge tyrysý kerek. Nátıjesinde munyń barlyǵy memleketimizdiń ekonomıkasyna áserin tıgizedi. Bıznes qoǵamdastyq pen memlekettik organdardyń usynystaryn eskere otyryp, «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» jobalaryn damytý úshin jeńildikpen qarjylandyrý sharttary ózgertiledi, paıyzdyq mólsherlemesi alty paıyzǵa deıin tómendetildi. Qaryzdy tóleýdiń jeńildikti kezeńi engizildi. Shyǵarylatyn ónimniń 45 jańa túri qosyldy. Qabyldanǵan sharalar birshama kompanııalarǵa jeńildikti qarjylandyrý múmkindigin beredi», dedi.
«Qarapaıym zattar ekonomıkasy» jobalaryna qatysty maquldanǵan jobalar boıynsha, sondaı-aq ekinshi deńgeıli bankterdiń qaraýynda jatqan jobalarǵa qatysty Aqmola, Mańǵystaý, Pavlodar, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynda jumys jaqsy jolǵa qoıylǵan. Atyraý, Qostanaı, Batys Qazaqstan oblystary, Nur-Sultan qalasy ázirge qalys kele jatyr. Osy oraıda Úkimet basshysy atalǵan óńirlerdiń ákimderine tıisti sharalardy atqarýdy, ıaǵnı halyq tutynatyn taýarlar óndirisin ulǵaıtý boıynsha qajetti qadamdardy iske asyrýǵa ekpin qoıýdy tapsyrdy.
«Osy qarqyndy odan ári arttyrý maqsatynda Ulttyq ekonomıka mınıstrligi múddeli memorgandarmen, Ulttyq bankpen, Qarjygerler qaýymdastyǵymen jáne «Atameken» palatasymen birlese otyryp, aıtylǵan usynystardy eskerip, on kún merzimde Úkimet sheshiminiń tıisti jobasyn ázirlesin. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Qarjy mınıstrligimen jáne múddeli memlekettik organdarmen birge aýyl sharýashylyǵy ónerkásibi kesheni jobalarynyń aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin sýbsıdııalardy ulǵaıtýǵa qarajat bólý máselesin qarastyrsyn», – dedi Úkimet basshysy.
1,5 myń joba bar
Sonymen qatar ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa, basqarýshy holdıngterge «qarapaıym zattar ekonomıkasynyń» salalaryn damytýdyń jol kartalaryna sáıkes, satyp alynatyn otandyq taýarlar men qyzmetterde jergilikti qamtý úlesin ulǵaıtý boıynsha KRI-ǵa qol jetkizýdi qamtamasyz etý tapsyryldy.
«Kelesi dúısenbi kúni Memleket basshysynyń tóraǵalyǵymen osy másele Úkimet otyrysynda qaralatyn bolady. Ákimder esep berýge daıyn bolýy kerek. «Qarapaıym zattar ekonomıkasyn» damytý baǵdarlamasy kásipkerlikti damytýdyń jáne jumyspen qamtamasyz etýdiń mańyzdy quraly. Jobalardyń bári óńirlerde iske asyrylady. Ákimder baǵdarlamany iske asyrýǵa belsene atsalysyp, jańa jobalardy usynýy, tıisti túsindirý jumystaryn júrgizýi kerek», – dedi Úkimet basshysy.
Otyrysta Premer-Mınıstrdiń orynbasary Jeńis Qasymbek «qarapaıym zattar ekonomıkasyn» damytý maqsatynda jasalyp jatqan jumystar týraly esep berdi.
«4 shildedegi jaǵdaı boıynsha jobalyq keńse jumysynda «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» boıynsha 1 trln teńgeden astam somanyń 1,5 myń bıznes-jobasy bar. Bul eldegi barlyq áleýetti qatysýshylardyń shamamen otyz paıyzyn quraıdy. Onyń ishinde 41 mlrd teńgeni qamtyǵan 92 joba maquldandy, al 280 mlrd teńgeden astam somanyń 166 jobasy bankte qaralyp jatyr», – dedi J.Qasymbek.
«Onyń aıtýynsha, tek sońǵy aıda maquldanǵan jobalar sany eki esege artqan. «Negizinen nesıelengen jobalar azyq-túlik ónimderin (6,6 mlrd teńge), qyzmetterdi (11,1 mlrd teńge), agroónerkásip keshenin (4,2 mlrd teńge) jáne jeńil ónerkásipti (2,7 mlrd teńge) qamtydy. Maquldanǵan 92 jobanyń 29-y jańa óndiristerdi qurýdy, 63-i qoldanystaǵy óndiristi keńeıtýdi kózdeıdi. Atalǵan jobalar iske asyrylǵannan keıin shamamen 2 myń jumys orny qurylady», – dedi Úkimet basshysynyń orynbasary.
Shymkentti damytýdyń keshendi jospary qaraldy
Úkimet otyrysynda sonymen qatar Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasy boıynsha jáne Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń megapolıske jasaǵan issapary barysynda qoıǵan naqty mindetter aıasynda ázirlengen Shymkent qalasyn damytýdyń 2023 jylǵa deıingi keshendi josparynyń jobasy qaraldy. Shymkent qalasynyń ákimi Ǵabıdolla Ábdirahymovtyń aıtýynsha, keshendi josparda barlyq iske asyrý kezeńinde jalpy 1 trln teńgeden astam somaǵa 89 is-sharany júzege asyrý josparlanǵan. Onyń 836 mlrd teńgesi (65%) – jeke ınvestısııalar esebinen, 68 mlrd teńgesi – MJÁ arqyly bólinedi. Bul qujatty iske asyrý arqyly qala aýmaǵynda yqsham aýdan salynady jáne ońtaılandyrýǵa, ınfraqurylymdy tıimdi paıdalanýdy qamtamasyz etýge qol jetkiziledi. Sondaı-aq turǵyndar úshin qolaıly jáne yńǵaıly jaǵdaılar jasalady.
Keshendi jospardy júzege asyrý ınvestısııalardyń kólemin bes jyldyń ishinde 1 trln teńgege deıin jetkizý úshin jaǵdaı týdyrýǵa múmkindik beredi. Investısııalyq áleýetti damytý maqsatynda jańa «Juldyz» jáne «Shymkentagro» ındýstrııalyq aımaqtarynyń qurylysyn qamtamasyz etý, «Ońtústik» AEA terrıtorııasyn ulǵaıtýdy qamtamasyz etý tapsyryldy.
Qalada iri ınfraqurylymdyq jobalar bastalady
О́z kezeginde, qalany energııamen qamtý jáne gazben qamtamasyz etý úshin Premer-Mınıstr Asqar Mamın gaz taratý stansasynyń (AGRS-3), sondaı-aq ERG kompanııasynyń jeke ınvestısııalary esebinen qýaty 450 megavatt bý-gaz qondyrǵysynyń qurylysyn aıaqtaýdy tapsyrdy. «Keshendi jospar turǵyn úı qurylysynyń kólemi kezeń-kezeńmen bıyl 500 myń sharshy metrden jylyna 1 mln-ǵa deıin arttyryp, turǵyn úımen qamtamasyz etýdi 1 turǵynǵa shaqqanda 30 sharshy metr deńgeıine deıin jetkizýge múmkindik beredi», – dedi Asqar Mamın.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, turǵyn úı qurylysyn damytýdy jalǵastyrý qajet. Osy rette, qaladaǵy yqsham aýdan qurylysyna jáne turǵyn úı qurylysynyń halyqaralyq standarttary boıynsha jumys isteıtin ınvestorlardyń tájirıbesin paıdalanýǵa basa nazar aýdarylady.
Damý perspektıvalary týrıstik salada keńeıýde. «Sıtadel» qalashyǵyn qaıta jóndeýdi jáne halyqaralyq deńgeıdegi oıyn-saýyq saıabaǵynyń qurylysyn aıaqtaý týrısterdiń qosymsha aǵynyn qamtamasyz etedi. Sonymen qatar Shymkent qalasynyń Túrkistan men Tashkentke jaqyn ornalasýy týrıstik ınfraqurylymnyń damýyna jáne jańa jumys oryndarynyń ashylýyna naqty serpin men sınergetıkalyq áser beredi.
Qala ákimi Ǵabıdolla Ábdirahymovtyń aıtýynsha, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn damytý baǵytynda 30 joba júzege asyrylady. Nátıjesinde, 2023 jyly aýyz sýmen qamtý 93-ten 98 paıyzǵa, káriz júıeleri 49-dan 75 paıyzǵa, sapaly elektr jelisimen qamtý 91-den 96 paıyzǵa, gazben qamtý 92-den 98 paıyzǵa jetedi.
Shymkent qalasy 2020 jyly TMD Mádenı astanasy bolyp jarııalanǵany belgili. Osy rette memlekettik organdarǵa áleýmettik jáne ınfraqurylymdyq nysandardyń ázirligin ýaqtyly qamtamasyz etý tapsyryldy.
Baýyrjan MUQAN,
«Egemen Qazaqstan»
