World Robot Olympiad – «Aqyldy qalaǵa» arnaldy

Ulttyq chempıonat jyl saıyn Nazarbaev zııatkerlik mektepteri ótkizetin robototehnıka boıynsha WRO halyqaralyq kezeńiniń irikteý týry sanalady. Jarys «Negizgi», «Shyǵarmashy­lyq», «Robottar fýtboly» jáne «Jasampaz» dep atalatyn tórt baǵyt boıynsha ótkizildi.

Robottyq tehnıkalar saıysyna qatysqan 240 oqýshy Úzdik robototehnık ataǵy úshin óz sheberlikterin, biliktilikterin synǵa saldy.

 Qatysýshylardyń jasy – 17 jasqa deıin, eń jasy – óskemendik Ámir Jańabaev 8 jasta. Jyl saıyn aýyldyq jerlerden qatysatyn jas robototehnıkter sany kóbeıýde.

Bıyl WRO-ǵa Maıqaıyń kenti­nen, «Robotech» Almaty oblysy, Ala­kól aýdany Jylandy aýylynan «RoboReBoot» komandalary qosy­lypty.

Al bıylǵy robototehnıkalar saıysynyń taqyryby – «Aqyl­dy qalalar» – «Smart City».  Sondyq­tan saıysqa qatysýshy oqýshy­lar­dyń barlyq jobalary qala ómirin­degi «Aqyldy tehno­lo­gııalarǵa» arnaldy.

 Qazylar alqasy nazaryna jańa qala qurylysy erekshelikteri, «aqyl­dy» avtoturaqtar men dári­hana­lardyń jobalary, ekologııa, kóshe qaýipsizdigi basqa da ózekti máse­lelerdi sheshýge baǵyttalǵan joba­lar tanystyryldy.

Robototehnıka qurastyrýshylar joba­laryn «Aqyldy qalalar» taqy­rybyna arnap, bolashaqtyń qala­lary qandaı bolý kerektigin jasap kórsetti. Mysaly, jarystyń 6 jastaǵy qa­ty­sýshylary Jańaózen qalasy­nan kelgen Erkin Orynbasar, Sulanbek Abdrahman «Aqyldy avtoturaq» jobasyn tanystyrdy.

Jobanyń jetekshisi Muhammet Baqytjannyń aıtýynsha, Erkin men Sultanbektiń robototehnıkaǵa degen qyzyǵýshylyqtary erekshe. Ekeýi de «Robocode» ortalyǵynda robototehnıkasymen shuǵyldanady.

Al kishkentaılar jasaǵan «Aqyldy avtoturaq» kólik kelgende ózdiginen ashylady. Júrgizýshiler úshin qysta sý qatyp qalyp, motor­dyń qyzbaı qalýy sııaqty qıyn­dyqtar týdyrmaıdy. Bir temperatýrany saqtap turý úshin arnaıy jeldetkish jasalǵan.

Pavlodar zııatker­lik mekteptiń oqýshylary Darııa Baı­ǵojına, Rysgúl Serikbaeva kok­teıl, býrger, keksty ózi daıyn­dap be­retin «Aqyldy dámhana» quras­tyrǵan.

– Avtomatty dámhana jasa­dyq, ishine kerek azyq-túlikti salsa­ńyz mashına ózi-aq sizge daıyn tamaq jasap beredi, – deıdi qyzdar.

Baıqaý barysynda taldy­qor­ǵandyq oqýshy Elına Pak bolsa, «Ustaz robotyn» tanystyrdy.

– Kallıgrafııa jáne túrli sýret salatyn robot ustaz qımyl arqyly ma­te­matıkadan sabaq beredi, – deıdi ol. – Robot sheńber, balapan, úı jáne tórtburysh sııaqty geo­metrııalyq fıgýralardy sala alady.

– Dıas Jahanger ekeýmiz Shym­kenttegi zııatkerlik mektebinde oqı­myz. Bul jarysqa biz «Qala kóshe­lerindegi qaýipsizdik sharalaryn retteıtin» jańashyl jobalar daıyn­dap ákeldik. Qaýiptiń aldyn alý úshin kólikterdiń jyldamdyǵyn ólsheıtin qajetti qural jasadyq. Qurylǵy qatty jyldamdyqpen kele jatqan kólikti birden anyqtaı­dy da, jaıaý júrginshi jolyn ózdi­ginen jaýyp tastaı alady,– deıdi Dúısenǵaly Muhametjan.

Pavlodardaǵy Nazar­baev zııatkerlik mektebiniń dırek­tory Rınat Jumabaevtyń aıtýynsha, bıyl chempıonat ót­ki­zýde bir­qatar jańashyldyqtar en­gizil­gen. Chem­pıonat alǵash ret biz­diń ob­lys ortalyǵynda ótkizilip, tike­leı onlaın-translıasııa arqyly kórsetildi.

Chempıonatqa halyqaralyq jáne respýblıkalyq jarystardyń jeńimpazdary – zııatkerlik mektep­tiń talantty oqýshylary Yakutsk International Science Fair-2018 gran-prı ıegeri Nurdáýlet Taýmergenov, álemdik 10 úzdiktiń qataryna engen Sofıa Kokorına qatysty.

Sóıtip WRO chempıonaty qory­tyndysy boıynsha Úzdik komanda absolıýtti chempıondyqtyń arnaıy kýbogyn – Oral qalasyndaǵy fızıka-matematıka baǵytyndaǵy Zııat­ker­lik mektebi ıelendi.

 Bul mektep WRO-dan elimizde, álem boıynsha joǵary jetistikter kór­setip keledi. Robototehnıka kýrs­tary júıeli jumys jasaýda. Chem­pıonatta WRO-nyń basqa da jul­dyzdary joǵary nátıjeler kórsetti.

 Byltyr Taılandta ótken dúnıe­júzilik robototehnıkalyq olımpıa­dada álemdik toptyń 10-dyǵyna engen kókshetaýlyq Sofıa Kokorına bul joly da jeńiske jetti.

Shyǵarmashylyq kategorııada taldyqorǵandyq Danııl Fılı­monovtyń «Robot-sýretshi» jobasy kópshilikti tańǵaldyrdy. Almaty oblysy Alakól aýdany Jylandy aýylynyń «RoboReBoot» ko­mandasy aýyl mektepterin qol­daýǵa arnalǵan marapatqa ıe boldy.

 Al «Creativity Award» atalymy boıynsha júlde Pavlodar, «Girl power» Semeı, «Engineering Simplicity Honors Award» júldeleri Taldyqorǵan qalasynyń zııatkerlik mektepterine berildi.

Úzdik robototehnıka bilgir­leri medaldar, dıplomdar jáne ba­ǵa­ly syılyqtarmen marapattaldy. Endi jeńimpazdar bıyl 14-16 qarashada Býdapesht qa­la­synda ótetin WRO-2019 olım­pıa­dasynyń álemdik kezeńine qatysady.

Pavlodar