«Ana júregi» Reseıdi eljiretti

Kúni keshe Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda ótken XIV Halyqaralyq KÝKART qýyr­shaq teatr festıvalinde top jarǵan Almaty qalasynyń Mem­lekettik qýyrshaq teatry ónerde til bolmaıdy, tek qana júrek bo­latyndyǵyn taǵy bir márte dá­leldep qaıtty. A.Zaısevtiń re­jısserlik qoltańbasymen kó­rer­­menge jol tartqan E.Ionov­tyń «Ana júregi» qoıylymy qýyrshaq merekesine jınalǵan álemniń jetekshi teatr mamandaryn tánti etip, úzdik atandy.

KÝKART Halyqaralyq qýyr­shaq festıvali – 1993 jyldan beri ótkizilip kele jatqan qaıyrymdylyq baǵyttaǵy kom­mer­sııalyq emes jalǵyz fes­tıval. Atalmysh óner baıqaýy marıonet Evgenıı Demmen atyn­daǵy Sankt-Pe­terbýrg teatry­nyń 100 jyl­dyǵyna arnaldy. Túrli elder men halyqtar ara­syndaǵy mádenı kópirge aınal­ǵan fes­tıvaldiń bıylǵy baǵdar­la­masynda Eýropanyń – Shvesııa, Ispanııa, Germanııa, Polsha, Belgııa, Bolgarııa jáne TMD-dan – Belarýs, Qazaqstannyń teatrlary óner kórsetip, shyǵar­mashylyq qarymyn sarapshylar men synshylar nazaryna usyndy. Baıqaý baǵdarlamasy dástúrli úsh baǵyttan turdy: negizgi, arnaıy jáne klýbtyq qoıylymdar. Memlekettik qýyrshaq teatrynyń «Ana júregi» qoıylymy negizgi baǵdarlamaǵa engen.

«Ana júreginiń» taqyryby men kórermenge berer taǵylymy, mazmuny men mańyzy erekshe. Qanshama ǵasyr ótse de, ómirdiń kil­tin ustap turǵan «Ana» men «Bala» uǵymy eshqashan qun­dylyǵyn joǵaltqan emes. Ana – balaǵa, bala – anaǵa táýeldi. B­iraq, búgingi zamanda biz bul túsinikti qalaı qabyldaımyz?!. Mine, osy saýalǵa jaýap izdeıtin sahnalyq týyndy qýyrshaqtar beınesinde til qatyp, kórermenge erekshe áser qaldyrǵany anyq. Qoıylymdaǵy Ana rólin aktrısa Tolqyn Tileýlıeva, Bala beınesin Rýslan Ábý kemeline keltire keıiptedi.

Nátıjesinde, almatylyqtar­dyń «Ana júregi» kórermenin eljiretti. Sóıtip, álemniń túkpir-túkpirinen jınalǵan qýyrshaq óneriniń kásibı bilgirleri qa­zaq­standyq óner ujymynyń qa­rymy men sheberligin joǵary ba­ǵalap, «Úzdik spektakl» j­áne «Úzdik akterlik ansambl» ata­lymyndaǵy qos birdeı júldeni ujym qanjyǵasyna baılap berdi. Odan bólek, shyǵarmashylyq trýppa aldaǵy jyly Bolgarııa men Reseıdiń Samara qalasynda ótetin Halyqaralyq teatr fes­tı­valderine shaqyrtý aldy. Sózsiz, bul – qazaq óneri úshin zor je­tistik.

Jalpy, Almaty memlekettik qýyrshaq teatry – sońǵy ýaqytta shet memleketterge jıi shyǵyp, ulttyq ónerimizdiń mereıin asyryp júrgen úzdik ujymdardyń biri. Ult topyraǵyndaǵy ýaqyt turǵysynan ǵana tuńǵysh emes, sapa men kórkemdik deńgeı ja­ǵynan da kósh bastap úırengen teatr alys-jaqyn shetel teatr­larymen ıyq tirestire óner kórsetip, talaı dodada top jaryp, elimizdiń túkpir-túkpirindegi qýyr­shaq teatrlaryna laıyqty deńgeıde úlgi bolyp júr.

Qazaq jerinde ótken ǵasyr­dyń basynda paıda bolǵan qara­shańyraq búginde birneshe býyn jastardy tárbıelep, bal­dyrǵandardyń jan-jaqty azamat bolyp qalyptasýy jo­lyn­da eresen eńbek sińi­rýde. 84 jyldyq tarıhy bar teatr taıaq qýyrshaqtan bastap, zamana aǵymyna saı kúrdeli marıonetkalar, sońǵy úlgidegi tehnıkalyq-lazerli kór­kem­deýlermen jabdyqtalǵan. Ja­ńa­shyldyqqa jany qumar sahnanyń bul salasy, jalpy teatr ónerine júk­teler qoǵamdyq salmaqty úlken qajyrlylyqpen teń kóte­rip keledi. Elimizde jáne shetelde ótken halyqaralyq, res­pýblı­kalyq teatr festıval­derinde bıik belesterdi baǵyn­dyrǵan ujymnyń alǵa qoıǵan baǵyty men baǵdary da aıqyn. Ol – qazaqtyń qýyrshaq teatry ónerin órkendetý, keshegi men búgingi ómir arasyn ónerdiń bıik shyńy arqyly shynaıy kórsete bilý. Laıym, solaı bolsyn deıik!