Aımaqtar • 11 Shilde, 2019

Jeńsik jemis – júzim

113 retkórsetildi

Eńbeksúıgish baǵban ony teriskeıge jersindirýmen talmaı aınalysyp keledi. Ystyqty súıetin júzim negizinen tropıkalyq, sýbtropıkalyq jemis sanalatyndyqtan, ony ósirýge teriskeılikter táýekel ete bermeıdi. Halyq jemis-jıdekti ózderi ekkennen góri, saýda núktelerinen satyp alǵandy qolaıly kóredi.

Alaıda, petropavldyq Vladımır Doljnıkovtyń saıajaıynda ózge jemis-jıdektermen qatar, shyrmalyp ósetin júzimdik samsap tur. Surybyna qaraı dámi til úıiretin jemistiń qyzyly da, jasyly da, qarasy da, aqshyly da, kúlgini de, qyzǵylt-sarysy da kez­desedi. Burynǵy ushqysh, búginde mań­daı terin tógip, nápaqasyn jerden terip otyr­ǵan tájirıbeli baǵban alǵash­qy júzim kóshetin osydan otyz jyl bu­ryn otyr­ǵyzypty. Sodan bergi aralyq­ta júzim­dik sharýashylyǵyn qalyptas­tyryp, ta­bıǵaty qatal óńirde de mol ónim alýǵa bolatynyn dáleldep júr.

– Júzim – injir, qurma sekildi adam aǵzasyna óte paıdaly. Quramynda dárýmen kóp. Kózdiń kórýin jaqsartady, búırek, demikpe keselderine birden-bir em. «Almaty-9», «Veles» suryptary óte tátti. «Gagarınskıı» dep atalatyn túri tez pisip-jetiledi. Júzimderdiń deni qońyrjaı aýa raıyna beıimdelgen. Sońǵy kezderi barynsha erte pisetin suryptardy aýdandastyryp, pisýi uzaq ýaqytqa sozylatyn túrlerinen bas tartýǵa týra keldi. О́ıtkeni jaz maýsymynyń qalaı bolatynyn boljaý kúrdelenip barady.

Aıaq asty kún raıy kúrt buzylyp, sońy qara sýyqqa ulasatyn kezder bolady. Byltyr saıajaılardy qarǵyn sý sha­ıyp, qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵanymyz bar. Sondyqtan barlyq múmkindikterdi jan-jaqty eskerýge tyrysamyz, – deıdi ol.

Baǵban júzimniń erekshe bap tileı­tinin, durys kútim jasalsa bir aǵash jarty ǵasyrǵa deıin jemis beretinin aıtady. Bir túpten 30 kıloǵa deıin ónim alǵan kezderi bolypty.

Júzimniń túbin ashý merzimin durys bilgenniń mańyzy aıryqsha. Tamyry álsiz keletindikten, úsik shalýy, bolmasa shirip ketýi yqtımal. Butaqtary jıilep ketse, jemis berýi nasharlaıdy. Eń bas­tysy, Vladımır Doljnıkov hımııalyq ty­ńaıtqysh qoldanbaıtyndyqtan, júzim­deri ekologııalyq jaǵynan taza. Otbasy­nan artylǵan jemisti sharap ázirleýge jumsaıdy.

 Petropavldyq baǵbannyń saıaja­ıynda Germanııada, Japonııada ósetin ósimdikter de bar.

– Taza ónim alǵyń kelse, jer óńdeýmen shuǵyldan, erinbe. Babyn tapqanǵa Jer-ana qashanda jomart. Júzimniń túrleri men sorttaryn zertteıtin ampelografııa ǵylymyn bir adamdaı meńgerip aldym. Jerlesterimniń júzim sharýashylyǵymen aınalysýyn qalar edim. Ol úshin tájirı­bemmen bólisýge daıynmyn, – deıdi qart baǵban.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Aldabergen Kempirbaı

Eń qysqa áńgime • Búgin, 13:00

Eń qysqa áńgime. Erkeǵalı Beısenov

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:42

Eń qysqa áńgime. Kógedaı Shámerhan

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:39

Eń qysqa áńgime. Jasulan Serik

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:37

Eń qysqa áńgime. Aqjol Qalshabek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:28

Eń qysqa áńgime. Nurbek Nurjanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:24

Elbasy Takeo Kavamýramen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 11:34

Saǵynaıdyń beıiti tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 10:52

Aqmolanyń astyǵyna suranys mol

Aımaqtar • Búgin, 10:22

Kúlki kerýeni № 7

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Uly dalanyń tarıhy qaıta jańǵyrýda

Qazaqstan • Búgin, 10:09

Atalmaı nege qalsyn Musa aty?!

Rýhanııat • Búgin, 10:01

«Astana» Nıderlandqa attandy

Sport • Búgin, 08:53

Jaqsy dástúr jalǵasady

Rýhanııat • Búgin, 08:49

Alashtanýshy ǵalymnyń belesi

Rýhanııat • Búgin, 08:47

Igilikti eńbek ıesi

Qoǵam • Búgin, 08:46

Namazaly Omashuly: El shejiresi

Rýhanııat • Búgin, 08:42

Taraz shaharyndaǵy tamasha tún

Aımaqtar • Búgin, 08:39

Tuńǵysh Til forýmy ótedi

Qoǵam • Búgin, 08:36

Patrıarhtyń oryndalǵan paryzy

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Kedergisiz keleshek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Endi mekenjaı anyqtamasyn suramaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:29

Joshy hanǵa eskertkish ornatylady

Rýhanııat • Búgin, 08:24

Eýrony satyp alýshylar kóbeıdi

Ekonomıka • Búgin, 08:20

AQR: 14 bankti «saýyqtyrý» kerek pe?

Ekonomıka • Búgin, 08:15

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar