Aımaqtar • 12 Shilde, 2019

Terektiniń eli epti

335 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Batys Qazaqstan oblysynyń Terekti aýdany 2018 jyl qorytyndysynda shaǵyn jáne orta bıznesti damytý kórsetkishi jóninen respýblıka boıynsha birinshi oryndy jeńip aldy. Aýdanda ásirese shaǵyn kásipkerlikti jumyssyzdardyń, ataýly áleýmettik kómek alyp otyrǵan áleýmettik osal toptardyń esebinen damytý jolǵa qoıylǵan.

Terektiniń eli epti

Oblys ortalyǵyna jaqyn, Jaıyq ózenin jaǵalaı orna­las­qan aýdanda 15 aýyldyq okrýg, 52 eldi meken, 38 myń­nan asa turǵyn bar. Osy ha­lyq­tyń 60 paıyzy, ıaǵnı 22 603 adam ekonomıkalyq bel­sendi turǵyndarǵa jatady. Olardyń deni aýyl sharýashylyǵy, kásipkerlik salalarynda eńbek etip, óziniń de, eldiń de ekonomıkalyq damýyna úles qosyp júr.

Árıne el ishinde túrli taǵ­dyr kezdesedi. Ártúrli sebep­pen jaǵdaıy nashar, aýqaty tómen bolǵan otbasylar da bar. Erte zamanda mundaı adam­­­­darǵa aýyl aqsaqaldar, el aǵa­­­­lary, tipti aýyl bolyp kó­mek­­te­setin. Jetimdi jebep, jal­­­­ǵyz­dy demep, basyna úı ti­gip, al­dyna mal jıyp ber­gen oqı­­­ǵa­lardy kóne áńgime­ler­den ta­­laı estidik. Búginde bul fýnk­sııany memleket atqarady. 

– Kúni búgin Terekti aýdanynda 431 adam resmı túrde jumyssyz retinde tirkelgen. Al memleketten ataýly áleý­mettik kómek alatyndar sany aýdan boıynsha 847 otbasy. Bul otbasylarda 4216 adam turyp jatyr. Sonyń 2435-i – jasy 18-ge tolmaǵan balalar, – deıdi Terekti aýdandyq ju­­mys­pen qamtý jáne áleý­met­tik baǵdarlamalar bólimi basshysynyń mindetin atqarý­shy Álıma Luqpanova.

Álıma Abylaıqyzynyń aı­týynsha, joǵarydaǵy top­tyń ishinde 239 shańyraq kóp bala­ly otbasy sanalady. Iаǵ­nı, bul úılerde 4 jáne odan da kóp bala tárbıelenip jatyr. 

Mine, osyndaı jumyssyz júr­gen terektilikterdi sura­nys­qa ıe mamandyqtarǵa oqytý, kásipkerlikke baý­lý aýdan­da jaqsy jolǵa qo­ıylǵan. Bul kómek eń aldymen ataýly áleýmettik kómek alýshy otbasy múshelerine usynylady. Bıyldyń ózinde osyndaı otbasylardan 37 adam aqyly qoǵamdyq ju­mys­qa, 8 adam áleýmettik ju­mys­qa, 1 adam jastar táji­rı­be­sine tartylypty. 9 adam qysqa oqytý kýrstaryna joldanǵan. 

2018 jyly «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý» baǵdarlamasy aıasynda aýdan boıynsha 365 397 000 teńgege 96 nesıe berilgen eken. Al «Bastaý Bıznes» baǵdarlamasy tyńdaýshylary 289 645 000 teńgege 74 nesıe alǵan. Budan bólek «Aýyl sha­rýa­shylyǵyn qarjylaı qol­daý qory» arqyly 249 145 000 teńgege 64 nesıe, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ-y arqyly 40 500 000 teńgege 10 nesıe berilgen. 2019 jyldyń 5 aıynda aýdan boıynsha jalpy kólemi 24 000 000 teńgeniń 5 nesıesi ıesin ta­ýypty. Munyń bári óz kásibin ósirip, órkendetem degen aýyl turǵyny úshin naqty kómek ekendigi sózsiz.

Bir táýiri, memlekettiń kómegin oraıymen paıdalanyp, naqty kásipke aınal­dyr­ǵan otbasylar da kóbeıip kele­di eken. Solardyń biri – Toq­tarovtar otbasy týraly Á.Abylaıqyzy súısinip aıtady.

Iá, Barbastaý aýylynda turatyn Toqtarovtar otbasynda jıyrmanyń ústinde jan turady eken. Áýlettiń úlkeni Juma apaı – úsh balasynyń otbasyn bir shańyraq astynda tatý-tátti ustap otyrǵan berekeli báıbishe bolyp shyq­ty. Kelinderiniń biri Gúlaı­man – jeti balanyń, al Samanta – bes balanyń anasy eken. 

– Úkimetten ataýly áleý­met­tik kómek alǵanda ábden qýan­dyq. Birinshi alǵan soma qo­maqty boldy. Úıde aqyl­dasa kelip, aqshany bosqa shash­paı, mal alaıyq dedik. Sóıtip, árqaısysyn 170 myń­nan eki tana aldyq. Ekinshi aıdyń aqshasy kelgende oılanbastan úsh buzaý aldyq. Baǵyp otyrǵan qaz-úırektiń bala­pany taǵy bar. Úkimet bala­larǵa kómek berip turǵan kezde solarǵa azyq-nápaqa, et-sút bolatyn mal jınap al­saq, aldaǵy ýaqytta eshkimge alaqan jaımas edik, – deıdi Juma apaı.
Juma apaıdyń nemere­leriniń eń úlkeni stýdent bolsa, eń kishisi qyrqynan da shyq­paǵan sábı. Tatýlyǵy ja­ras­qan otbasy músheleriniń ár­qaısysy óz qolynan keletin min­detti bólisip alyp, sharýany dóńgeletip otyr. Kish­ken­taı Narıman batyrdyń ózi qo­ly­na shybyǵyn alyp, qaz ba­ǵady. Úlkender aýlada ja­ńa úıdiń qurylysyn bastap ketken... 

P.S. О́tkende Batys Qazaq­stan oblysy ákimi janyndaǵy ın­vestısııalyq keńestiń kezek­ti otyrysy bolǵanda Terek­ti aýdanynyń ákimi Ádil Jola­­manov arnaıy baıandama jasady. Osy baıandamada Aqsýat aýyldyq okrýginde ındýs­trııalyq aımaq salynatyny ha­bar­landy. 281 ga jerdi alyp jatqan bul aımaqta mashı­na jasaý, bylǵary óńdeý, toqy­ma óndirisi, qurylys ma­te­rıal­­dary, jıhaz, tipti rezına men plastmass óndirisi de jol­ǵa qoıylmaq. Árıne bul ob­lys­tyq deńgeıde qol­ǵa alyn­­ǵan iri joba ekeni túsi­nikti. Bi­raq munyń ıgiligi aldy­men jer ıeleri – Terekti aýdany tur­ǵyn­daryna da tıetini sózsiz. 

Sońǵy jańalyqtar