BIRDE...
Atanyń – Baýyrjan Momyshulynyń júz jyldyq toıy Tarazda ótetin kezde bir jigit úıge habarlasyp, Bákeńmen sóılesti. Qashan jolǵa shyǵatynymyzdy surap, óziniń bizdi kútip alyp, ornalastyrýǵa jaýapty adam ekenin aıtady da:
– Aınalaıyn, atalaryńnyń 100 jyldyǵyna maǵan syılyq retinde toqal aıttyrǵan bolsańdar, onda, árıne, apalaryńnan bólek bólme, áıtpese kempirimniń qasyna jata berem, – dep jaýap berdi.
Ar jaqtan meniń halymdy surady bilem, Bákeń:
– Qazir toıǵa shaqyrýlar kóp, apań saırańdap júr, tamaq jasaýdy qoıdy. Bir kún toıǵa baramyz, ertesinde toıdan ákelgen sarqytty jeımiz, – dedi.
– Mynalaryńnyń tumsyǵy úshkir eken, meniń aıaǵym jalpaq qoı, – dedi Bákeń.
– Papa, jalpaq tumsyq týflıler sánnen qaldy, al bul sońǵy shyqqan keremet moda, – degen Anarǵa:
– Balam, moda ózgergen shyǵar, biraq meniń aıaǵym burynǵy qalpynda qalǵan, – dedi atasy.
– Bizdiń ónimniń arqasynda san myńdaǵan adam aılyq alyp kúnin kórip otyr, – dep maqtandy.
– Saýyqtyrý oryndaryna pasıentterdi de sizder berip jatyrsyzdar, – dedi Bákeń.
Kelin túsirý toıynyń aldynda Elmurat:
– Aǵa, toıda bizdiń naımandardan jasy úlken adamdar bar, biraq biz úshin sizdiń ornyńyz bólek. Toıdy bastap, bata berip, toı atasy bolyńyz, – dep tilek aıtty. Aǵasy, árıne, bul usynysty qýana qabyl aldy.
Toıǵa jurt jınalyp jatqanda asaba jigit Bákeńe sálem berip:
– Aǵa, men de dýlatpyn, onyń ishinde… – deı bergende Bákeń onyń sózin bólip:
– Shyraǵym, ony keıin asyqpaı aıtarsyń, búgin men naımanmyn! – dedi keýdesin kerip.
Zeınep AHMETOVA
ALMATY
«Kryshasy» barlar...
Suraq-jaýap
– Myrza, men – jazýshymyn. «Baıýdyń júz tásili» degen kitabym bar.
Saýdager:
– Sonsha tásilin bilseń, nege qaıyr surap júrsiń?
Qaıyrshy:
– Men jazǵan tásildiń júzinshisi – osy..
– О́ńiń bozaryp ketipti ǵoı?
– Aýyryp qaldym
– Dárigerge qaralmaısyń ba?
– О́mir súrgim keledi...
– Ár qytaı maǵan bir dollardan syılasa ǵoı!..
Qaraýyl:
– Bul jerde balyq aýlaǵa tyıym salynǵan! Aıyppul tóleısiz!
– Qaıdaǵy balyq aýlaǵan, ásheıin qarmaq ushyndaǵy qurtty shomyldyryp jatyrmyn! – depti balyqshy túk bilmegendeı.
– Qashan úılenesiń?
– Júrip júrgen qyzym nesıesinen qutylyp bolsyn...
– Dáriger qolyńmen úremke ustaýshy bolma dep eskertken...
Aldaıdy
Qoıshybaı ShÁNIEV
«Osy men ne aıtaıyn dep edim?!»
Basekeńdi kútip qabyldaý bólmesinde turǵanbyz.
Kóp kúttirmeı kele qaldy.
Izetpen sálemimizdi aldy. Kópti kórgen kóregen emes pe:
– Kezektiń sońy kim eken, jigitter! – dep, ázil tastaǵan basekeńe bizder «taýyp ketken qaljyńyna» tańdanyp-tamsanyp, pendege tán sypaıylyqpen bet-álpetimizge shaǵyn ǵana maska kıgizip, qozǵalaqtap-qopańdap, árkim óziniń bar ekenin bildirip jatyrmyz.
– Birde, osy ózderiń sııaqty bir top kisi tura qalyppyz, – dep aınala antalap turǵan bizderdi barlaı sholyp, bar oń qanat, sol qanat, em berýshi, dem berýshisi túp-túgel osynda bolǵanyna kóńildene kúpsinip, sóılep ketti:
– Meniń janymda Ildebaı Qulyqov turǵan. Ol kisi kóp jyldar jaýapty qyzmette istedi. Bir-eki jyldaı respýblıkalyq gazettiń redaktory bolǵan. Onda da kóp turmaı, birer jyldan soń osy qazirgi qyzmetine kóterilgen. Bir kezde birge istegendiki me, áıteýir, qazir de aralas-quralaspyz, – dep, sál tynystaǵan sátinde aldymdaǵy neshe alýan bastardyń arasynan syǵalap urlana basekeńe kóz tastap edim, aýzy sóılep «is» tyndyrsa, otty janary aldyńǵylardy aralap saraptaı bastaǵan eken...
Ne degen qabilet deseńizshi. О́zekti áńgime aıtyp eldi aýzyna qaratqany bylaı tursyn, árkimniń ózine degen pıǵyl-nıetin sol sózin tyńdaǵan bolmysynan ajyratyp-anyqtap almaqshy.
– Al qazir mınıstr bop kekireıip otyrǵan myna О́zdebaı Qarjaýbaev bárimiz qurdas bolatynbyz. Ol jasynan jınalystarda qolyn silteı sóılep turatyn. Ol da... – dep, ol kisiniń júrip ótken jolyn tilge tıek ete bastaǵan...
– Ol kisi jaqsy kisi edi... (marqum bolǵan bireýdi nysanaǵa alǵanyn bile qoıdym). Kimge jaqsylyq jasamady deısiń. Meni qazirgi akademıkterdiń atasy Kemel Jasanovpen sol kisi tanystyrǵan. Ana vıse-prezıdent Tóre Esqaraevqa da ertip aparyp: «Mynaý seniń jaqyn inilerińniń biri, oń qanatyńa al», – dep te qamqorlyq jasap edi... Jaqsy kisiler kóp turmaıdy eken ǵoı... Sol kisi bastap tobymyzben Úmbet Shilibaevtiń úıine bara qaldyq. Úmbet Shilibaev onda osy jaqyn mańda turatyn. Ol kisi de biraz jaýapty qyzmettiń belin basty-aý-eı!
...Jap-jas, myna senderden de ýyz shaǵynda bildeı bir gazettiń jaýapty hatshysy, odan balalar jýrnalyn basqarǵany bar, kóp kidirmeı órlep, joǵarydan bir-aq shyqty. Endi, mine, biraz jyldan beri taban tirep baspa basqaryp kele jatqany... – dep, sál oılana kidirip turyp:
– Osy men ne aıtaıyn dep edim? – dep qoıyp qalǵany. Únsiz turǵan bizder qatty sastyq...
– Oıpyr-aı-á! Ne aıtaıyn dep edim-eı!
