Basqarma 2017 jyly «Aqtoǵaı aýdanyndaǵy Túlki ózeni aǵysynyń bastaýynan Alǵa aýylyna deıin qaıta jańǵyrtý» atty úsh jylǵa arnalǵan arnaıy joba ázirlegen bolatyn.
– Ertisten tarmaqtalyp shyǵatyn shaǵyn ózender tabıǵatty qorǵaý mamandarynyń nazarynda. Túlki ózeni de Ertistiń oń jaǵalaýyndaǵy eski saǵalardyń biri. Sońǵy jyldary ózen arnasy boıynda aǵashtar men butalar qaýlap ósip, sýy taıazdanyp, sharýashylyqtardy sýmen qamtý qıyndaı bastady, – deıdi bólim mamany Dııar Qaıyrkenov.
О́zendi tazartý jobasyn júzege asyrý úshin respýblıkalyq bıýdjetten 1 mlrd 160 mıllıon teńge bólingen kórinedi. Sýdyń túbindegi batpaǵyn «Klassık-4» markaly alyp tehnıka súzip shyǵarsa, sý betine jáne ózen jıegine úıilip qalǵan aǵashtardy eki sý krany tazalaǵan. Tazartý jumystary kezinde 200 myń tekshe metr qoqys alynǵan.
– О́zennen shyǵarylǵan aǵashtardy aýyl turǵyndaryna berdik. Byltyrdyń ózinde 800 tonnadaı otyndy tegin úlestirdik, – deıdi port basshysynyń orynbasary Tólegen Muqataıuly.
Kásiporyn buǵan deıin Ýsolka, Aqsýdaǵy Ertis saǵasy, Baıanaýyldaǵy Sabyndykól, Jasybaı kólderin tazalaýǵa qatysqanyn aıta keteıik.
Aýyl turǵyndarynyń aıtýynsha, qazir Túlkiniń arnasy keńip, sýy tunyp, aǵysy qalpyna kelipti. Jurt ózennen balyq aýlaýǵa asyǵatyn bolǵan.
Bul ózendi tazartýdyń aýyl sharýashylyǵy úshin mańyzy erekshe. Osy ózendi jaǵalaı qonystanǵan Aqtoǵaı aýdanynyń aýyldarynda sýarmaly egis alqaby úlkeıip keledi. Túlkiniń sýyn Mútkenov, Ábjan, Alǵa aýyldaryna qaraıtyn birqatar sharýashylyqtar paıdalanady. Al sýy tartylyp qalsa, ózen jaǵalaǵan sharýalar sýsyz qalar edi. Máselen, Aqtoǵaı aýdanyndaǵy «Aqtoǵaı-Agro» JShS, basqa da sharýashylyqtardyń egistik alqaptary osy ózenge táýeldi.
Oblystyq aýmaqtyq Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar álemi ınspeksııasy basshysynyń orynbasary Nurjan Qaztaıdyń aıtýynsha, óńirdegi ózen-kólderden bir aıdyń ishinde 15,9 tonna qatty turmystyq qaldyqtar shyǵarylyp, 1840 metrden astam qaraýsyz qalǵan aýlar alynypty.
