Qoǵam • 17 Shilde, 2019

Qur beınetten turatyn eski ádisten qutylǵan jón

110 retkórsetildi

Jýyrda ǵana Almaty oblysy Qa­rasaı aýdanynda ornalasqan «Oń­tústik agroparkinde» Egistik kúni ótti. Sol sharada agrobıznes­pen aınalysyp, onyń qıyn­dyq­tary­men betpe-bet kelip júrgen is­ker aza­mat­tar osy salanyń bir­qa­tar máse­le­lerin ortaǵa salǵan edi. Úki­mettiń keńeıtilgen otyry­sy biz­diń kóte­rip júrgen másele­leri­miz­ben ún­des shyqqanyna qýanyp otyrmyz.

Buǵan deıin de aýyl sharýa­shylyǵyn ǵalymdarmen tize qosa otyryp damytý máselesi aıtylǵan. Bir ǵana mysal – qurylǵanyna kóp bola qoımaǵan, aýmaǵy 1,5 myń gektardy alyp jatqan bizdiń «Ońtústik agroparki» ınnovasııalyq tehno­logııalarǵa, ǵalymdardyń zert­teý­lerine súıene otyryp, ónimdilikti úsh ese arttyrdy. Iаǵnı, ǵylym men aýyl sharýashylyǵyn birik­tirý naq­ty nátıje berdi. Bul ta­bysqa biz Eginshilik jáne ósimdik, О́sim­dik­terdi qorǵaý jáne karantın, sý sharýashylyǵy ǵylymı-zert­teý ıns­­tıtýttarymen birlesip qol jet­kiz­dik. Osyndaı ıntegrasııalaný ar­qyly ag­roparkte jerdi tıim­di paı­dalanýǵa bolatynyna kóz jetkizdik.

Sondyqtan elimizdiń árbir aý­da­nynda osyndaı agropark­ter qajet. Jergilikti sharýalar ǵalymdardyń tájirıbesine, jańa tehnologııalarǵa súıene otyryp, egistikter men baqshalardyń ónim­diligin arttyryp, jerdi tıimdi paıdalanýǵa qol jetkizedi. Kerek kezinde keńes alyp turady. Sol kezde ǵana aýyl sharýashylyǵy alǵa jyljıdy. Qur beınetten turatyn eski ádisterden bas tartý kerek. Qazirgi tańda agrobıznestiń ózindik qupııalary kóp. Agrobıznespen aınalysýdy qolǵa alǵan eti tiri azamattar osynyń bárin bilgeni jón.

Tuqymnyń, jerdiń sapasyn jaqsartý kerek. Sebiletin uryq­tardy saýyqtyryp baryp qol­dan­basa, onda tógilgen ter dalaǵa ke­tedi. Qazir dúnıe júzi organı­ka­lyq ónim alý úshin baryn sa­lyp jatyr. Al bul máselede biz­diń múm­­kindigimiz, áleýetimiz óte jo­­ǵ­a­ry. Tek sony paıdalana bilý qajet. Egis alqaptarynda ýly hı­mı­­kat­­tardyń ornyna bıologııa­lyq tásil­der arqyly zııankestermen, aram­shóp­ter arqyly óte tıimdi kúresýge bolady. 

Aýyl sharýashylyǵyn damy­týdyń 90%-y tehnıkaǵa táýeldi. Za­manǵa saı tehnologııalardy paı­dalanyp astyqtyń túsimin, kók­ónis­terdiń ónimdiligin áldeqaıda art­tyrýǵa bolatynyn kórip otyrmyz. 

Memleket basshysy: «Aýyl sharýashylyǵy – basshylyǵynyń arasynda sabaqtastyq joq jalǵyz sala. Biz osy ýaqytqa deıin qanshama baǵdarlama qabyldap, qanshama ýáde tyńdadyq! Árbir mınıstr sol qabyldanǵan baǵdarlamasynyń du­rys ekenin dáleldep baqty. Al qazir qolymyzda ne bar? Qurǵaq ýádeler me?» dep máseleni tótesinen qoıdy. Iаǵnı, Prezıdent aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń memlekettik qoldaý talaptarynyń jıi ózgerýine baılanysty sha­ǵym­darynyń da oryndy ekenin aıt­ty. Mysaly, Egistik kúninde 28 jylda 18 aýyl sharýashylyǵyn qoldaý tetigi ózgergenin, onyń keri saldary týraly agrarlyq bıznes­pen aınalysyp júrgender atap kór­setken bolatyn. Mundaı ózge­ris­ter sýbsıdııa alýda, durys ın­nova­sııalyq sheshim qa­byl­daýda qıyn­dyqtar týdyryp, agro­bız­nestiń tar­tym­dylyǵy men tabysyn tó­mendetedi, kásipkerlerdiń erteńgi kún­ge degen senimin joǵaltatyny da ras. 

Eń bastysy, agrarlyq ǵylymmen aınalysýǵa den qoıǵan jastardyń qulshynysy men qyzyǵýshylyǵyn joǵaltyp almaýymyz kerek. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy talantty jas­tardy qalaıda osy salada ustap qalý kerek.

Abaı SAǴITOV,
UǴA akademıgi, «Ońtústik agroparkiniń» dırektory
ALMATY

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Memleket basshysy Lı Chjanshýmen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 14:47

Túrkistan – jastar qalasy!

Aımaqtar • Keshe

Importtan ne uttyq?

Ekonomıka • Keshe

Festıvaldiń alǵashqy kúninde eki qoıylym sahnalandy

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

«Eki juldyz» baıqaýy Almatyda bastaldy

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

Tarazda jedel baılanys ortalyǵy ashyldy

Aımaqtar • 20 Qyrkúıek, 2019

Lısakovtyń «Báıteregi»

Aımaqtar • 20 Qyrkúıek, 2019

Alty boksshymyz jartylaı fınalda aıqasady

Sport • 20 Qyrkúıek, 2019

Gobelen – tekti ónerdiń týyndysy

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

«Mádenı qabat» joıylǵan joq

Qoǵam • 20 Qyrkúıek, 2019

Shahmardan terbelgen talbesik

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

Uqsas jańalyqtar