Qoǵam • 17 Shilde, 2019

Qur beınetten turatyn eski ádisten qutylǵan jón

111 retkórsetildi

Jýyrda ǵana Almaty oblysy Qa­rasaı aýdanynda ornalasqan «Oń­tústik agroparkinde» Egistik kúni ótti. Sol sharada agrobıznes­pen aınalysyp, onyń qıyn­dyq­tary­men betpe-bet kelip júrgen is­ker aza­mat­tar osy salanyń bir­qa­tar máse­le­lerin ortaǵa salǵan edi. Úki­mettiń keńeıtilgen otyry­sy biz­diń kóte­rip júrgen másele­leri­miz­ben ún­des shyqqanyna qýanyp otyrmyz.

Buǵan deıin de aýyl sharýa­shylyǵyn ǵalymdarmen tize qosa otyryp damytý máselesi aıtylǵan. Bir ǵana mysal – qurylǵanyna kóp bola qoımaǵan, aýmaǵy 1,5 myń gektardy alyp jatqan bizdiń «Ońtústik agroparki» ınnovasııalyq tehno­logııalarǵa, ǵalymdardyń zert­teý­lerine súıene otyryp, ónimdilikti úsh ese arttyrdy. Iаǵnı, ǵylym men aýyl sharýashylyǵyn birik­tirý naq­ty nátıje berdi. Bul ta­bysqa biz Eginshilik jáne ósimdik, О́sim­dik­terdi qorǵaý jáne karantın, sý sharýashylyǵy ǵylymı-zert­teý ıns­­tıtýttarymen birlesip qol jet­kiz­dik. Osyndaı ıntegrasııalaný ar­qyly ag­roparkte jerdi tıim­di paı­dalanýǵa bolatynyna kóz jetkizdik.

Sondyqtan elimizdiń árbir aý­da­nynda osyndaı agropark­ter qajet. Jergilikti sharýalar ǵalymdardyń tájirıbesine, jańa tehnologııalarǵa súıene otyryp, egistikter men baqshalardyń ónim­diligin arttyryp, jerdi tıimdi paıdalanýǵa qol jetkizedi. Kerek kezinde keńes alyp turady. Sol kezde ǵana aýyl sharýashylyǵy alǵa jyljıdy. Qur beınetten turatyn eski ádisterden bas tartý kerek. Qazirgi tańda agrobıznestiń ózindik qupııalary kóp. Agrobıznespen aınalysýdy qolǵa alǵan eti tiri azamattar osynyń bárin bilgeni jón.

Tuqymnyń, jerdiń sapasyn jaqsartý kerek. Sebiletin uryq­tardy saýyqtyryp baryp qol­dan­basa, onda tógilgen ter dalaǵa ke­tedi. Qazir dúnıe júzi organı­ka­lyq ónim alý úshin baryn sa­lyp jatyr. Al bul máselede biz­diń múm­­kindigimiz, áleýetimiz óte jo­­ǵ­a­ry. Tek sony paıdalana bilý qajet. Egis alqaptarynda ýly hı­mı­­kat­­tardyń ornyna bıologııa­lyq tásil­der arqyly zııankestermen, aram­shóp­ter arqyly óte tıimdi kúresýge bolady. 

Aýyl sharýashylyǵyn damy­týdyń 90%-y tehnıkaǵa táýeldi. Za­manǵa saı tehnologııalardy paı­dalanyp astyqtyń túsimin, kók­ónis­terdiń ónimdiligin áldeqaıda art­tyrýǵa bolatynyn kórip otyrmyz. 

Memleket basshysy: «Aýyl sharýashylyǵy – basshylyǵynyń arasynda sabaqtastyq joq jalǵyz sala. Biz osy ýaqytqa deıin qanshama baǵdarlama qabyldap, qanshama ýáde tyńdadyq! Árbir mınıstr sol qabyldanǵan baǵdarlamasynyń du­rys ekenin dáleldep baqty. Al qazir qolymyzda ne bar? Qurǵaq ýádeler me?» dep máseleni tótesinen qoıdy. Iаǵnı, Prezıdent aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń memlekettik qoldaý talaptarynyń jıi ózgerýine baılanysty sha­ǵym­darynyń da oryndy ekenin aıt­ty. Mysaly, Egistik kúninde 28 jylda 18 aýyl sharýashylyǵyn qoldaý tetigi ózgergenin, onyń keri saldary týraly agrarlyq bıznes­pen aınalysyp júrgender atap kór­setken bolatyn. Mundaı ózge­ris­ter sýbsıdııa alýda, durys ın­nova­sııalyq sheshim qa­byl­daýda qıyn­dyqtar týdyryp, agro­bız­nestiń tar­tym­dylyǵy men tabysyn tó­mendetedi, kásipkerlerdiń erteńgi kún­ge degen senimin joǵaltatyny da ras. 

Eń bastysy, agrarlyq ǵylymmen aınalysýǵa den qoıǵan jastardyń qulshynysy men qyzyǵýshylyǵyn joǵaltyp almaýymyz kerek. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy talantty jas­tardy qalaıda osy salada ustap qalý kerek.

Abaı SAǴITOV,
UǴA akademıgi, «Ońtústik agroparkiniń» dırektory
ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Týrızm – tabys kózi

Parlament • Búgin, 06:53

Qıyrdaǵy qaıyrymdy qazaq

Qoǵam • Búgin, 06:45

Mýzykalyq mádenıet – mektepten

Rýhanııat • Búgin, 06:36

Turǵyndardyń talap-tilegi taldanady

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Azııanyń úzdigi atandy

Aýyr atletıka • Búgin, 06:30

Kúnine bir jaqsylyq jasa!

Rýhanııat • Búgin, 06:27

Shákirtteri birinshi oryndy bergen emes

Aımaqtar • Búgin, 06:25

Mýzeı qory tolyqty

Rýhanııat • Búgin, 06:23

О́tinishter partııa nazarynda

Aımaqtar • Búgin, 06:20

Jańa jolda júz aqaý

Qoǵam • Búgin, 06:17

Qurylysty aıaqtaýǵa kepildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:17

«Klassıkter» úshinshi oryn aldy

Sport • Búgin, 06:15

Almaty, 1921 jyl, 8 maýsym

Rýhanııat • Búgin, 06:12

Jańa energııa blogy iske qosylady

Ekonomıka • Búgin, 06:00

Qaıran, Qumsaı!..

Rýhanııat • Búgin, 05:31

Soltústik shuǵylasy

Rýhanııat • Búgin, 05:25

Qashqan sarbaz ustaldy

Qazaqstan • Búgin, 05:05

Baqylaý barynsha kúsheıtildi

Saıasat • Búgin, 05:05

Japon ıeni: keshe jáne búgin

Ekonomıka • Búgin, 05:05

Negizsiz tekserý – kásipke kedergi

Aımaqtar • Búgin, 05:05

Joldama úshin judyryqtasady

Kásipqoı boks • Búgin, 05:00

Uqsas jańalyqtar