Ekonomıka • 17 Shilde, 2019

Naqty sheshimder bolady dep úmittenemiz

480 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Naqty sheshimder bolady dep úmittenemiz

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtylǵan máselelerdiń barlyǵy da elimizdiń ekonomıkasyn damytyp, halyq turmysyn kóterýdegi ózek­tiligimen erekshelenedi. Qasym-Jomart Kemeluly aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń aıaǵyna tusaý bolyp otyrǵan kóp­tegen máselelerdi ashyq aıtty. Rasynda, osy saladaǵy sany­nan jańylysatyn memlekettik baǵdar­lamalar arqyly qazynadan shyqqan shy­ǵyn shash etekten, biraq kózge kórinetin is mardymsyz ekeni ras. Josparly ekonomıkadan naryqqa ótkeli gerbısıdter men tuqym qorynyń jańartylýy, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy parkiniń jańǵyrtylýy, agrotehnıkalar men tu­qym­dy jańalaý isteriniń problemalary máńgilik sııaqty asa serpilmeı keledi. Prezıdent oǵan bólinetin sýbsı­dııa­lardyń tıimdiligine de kúmáni barly­ǵyn jasyrmady. Mysaly, kóptegen sharýashylyqtar áli eski tehnıkamen jumys isteıdi. Bárimiz de patrıotpyz, otandyq tehnıkany nemese jaqynnan dor­balap, Reseıdiń shyǵarǵan traktorlary men kombaındaryn alǵymyz-aq keledi. Biraq amerıkalyq, kanadalyq, germanııa­lyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary sapasynyń joǵary ekenin jasyra almaımyz. Soǵan sáıkes olardyń baǵasy da arzan emes. Bizdiń sharýashylyqtaǵy tehnı­kalardyń basym kópshiligi osy elderdiń ónimi. Reseıden alynatyn tehnıkalar sýbsıdııa berilýine sáıkes qymbattaı beredi. Sondyqtan sharýa qojalyqtary sekildi shaǵyn sharýashylyqtarǵa da tehnıka jańartý arzanǵa túspeıdi, ońaı da emes. 

Az bolsyn, kóp bolsyn memleket tarapynan beriletin sýbsıdııalar sharýaǵa da, dıqanǵa da kóp kómek ekeni ras. Barlyǵyn da paıdalanyp otyrmyz. Bul úshin Úkimetke rızashylyǵymyzdy aıtýǵa tıispiz. Biraq kópshiliktiń kóńilindegi bir kúdik seıilmeıdi. Ol kúdik nesıe men sýbsıdııanyń berilý merzimine baılanys­ty. Kóktemgi dala jumystaryna arnap sharýashylyqtar alǵan nesıe de, sýbsıdııa da kesh beriledi de, al kúzde, qarasha aıynda nesıeni qaıtara bastaýymyz qajet. Al ol kezde naryqta bıdaıdyń baǵasy áli qalyptaspaıdy. Osyndaı sáıkessizdikten sharýashylyqtar maýsymǵa durys daıyndala almaıdy nemese shyǵynǵa ushyraıdy. Maýsymdyq jumystar kútpeıdi ǵoı. Nesıeni aqpan aıynda berse, qarashada emes, odan keshirek qaıtarsa dıqan eńsesin kóterip alar edi. Osy másele sheshimin tappaı keledi. 

Bizdiń oblysta alqaptardy ártarap­tandyrý jyl saıyn qarqyn alyp keledi. Degenmen, bul saladaǵy eksporttyń áleýetin arttyrý úshin óndirgen shıkizatty syrtqa qaıta óńdep baryp artqanǵa ne jetsin. Sońǵy jyldary Ortalyq Azııa respýblıkalary un tartatyn dıirmender qoıyp alyp, bizdiń undy tasıdy. Munyń ózi un eksportyna kóldeneń kedergi bolyp otyr. Maı syǵatyn zaýyttar qatary kóbeıedi degen úmit bar. Dál qazir maıly daqyldar  syrtqa shıkizattaı satylýda. 

Bala kezden aýylda turamyn. Aýyl sharýashylyǵynda jekeleı alyp sheshetin másele joq, olardyń barlyǵyn keshendi qaraý kerek. Qazir mal baǵatyn shopan, traktorǵa otyrǵyzatyn mehanızator, veterınar, agronom tabý kádimgideı ózekti, basshynyń basyn qatyratyn iske aınaldy. Jas maman aýyldy ógeısıdi. Tájirıbeden ótýge kelgen jastar biliminiń tómendigi baıqalyp qalady, olardyń qaı iske de batyl kirisip ketpeıtini, ýaqytsha kelgendigi júrek syzdatady. Aýylǵa agronom, zootehnık, veterınar bolyp qýanyshpen oralǵan jastyq shaǵymyz eske túsedi. Nege bulaı? Aýylǵa arnalǵan keshendi baǵdarlama qajet. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda aýyl sharýashylyǵyndaǵy máselelerdiń ózektiligi jeńildemeıdi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev aýyl sharýashylyǵyna qatysty problemalardy óte oryndy kóterdi. Onyń sheshimi de naqty bolady degen úmit alǵa jeteleıdi. 


Marat AHMETOV,
«Azat ı D» JShS dırektory,
Qazaqstan fermerler odaǵy oblystyq 
fılıalynyń tóraǵasy

Qostanaı oblysy,
Meńdiǵara aýdany