Derekterge súıensek, Eren toǵaıy Jetisý jerinde neogen kezeńinen saqtalyp qalǵan tabıǵattyń tańǵajaıyp syıy. Toǵaı Almaty oblysyndaǵy Ile ózeniniń sol jaq salasy, Sharyn ózeniniń ortańǵy aǵysynda, Sarytoǵaı eldi mekenine jaqyn jerde ornalasqan. Munda óte sırek kezdesetin, relıkti aǵashtyń úsh túri: Ile jıdesi, Ile bóriqaraqaty jáne shaǵan ereni ósedi. Shaǵan ereni – záıtún tuqymdasynyń shaǵan týysyna jatatyn, óte ylǵal súıgish aǵash. Bul aǵashtar ózen arnasyna jaqyn ósedi, aýmaǵy 5014 gektar jerdi alyp jatyr. Soǵdy ereni nemese shaǵany Qazaqstannan basqa tek AQSh-tyń Nevada shtatyndaǵy Grand shatqalynda ósetin, joıylyp bara jatqan, asa yjdaǵattylyqpen qorǵaýdy qajet etetin túri.
Tabıǵattyń erekshe syıy Eren toǵaıynyń búgingi tańdaǵy ahýaly ekologtardy qatty tolǵandyrady. О́ıtkeni, sońǵy jyldary «Moınaq» SES-i iske qosylǵannan keıin Sharyn ózeni arqyly aǵatyn sý mólsheriniń azaıýy, sonymen birge toǵaıdyń sýlandyrý júıeleri men tarmaqtarynyń tozýy aýmaqtyń ekologııalyq jaǵdaıyna keleńsiz áserin tıgizip, sonyń saldarynan 1,5 gektardan asa Eren toǵaıynyń qurǵap, qýrap, joıylyp ketýine ákelip soqtyrǵan.
Eren toǵaıynyń qordalanǵan máselelerin sheshýdi Almaty oblysy boıynsha Ekologııa departamenti dabyl qaǵyp, sol departamenttiń bastamasymen aǵymdaǵy jyldyń naýryz aıynda Eren toǵaıynyń qazirgi tańdaǵy ekologııalyq jaǵdaıy, sonyń ishinde antropogendik faktorlardyń qorshaǵan ortanyń jaı-kúıine áserine qatysty quzyrly memlekettik mekemelerdiń qatysýymen jan-jaqty talqylandy jáne keshiktirmeı atqarýǵa tıisti is-sharalar tizbegi belgilendi.
Degenmen Almaty oblysynyń Uıǵyr aýdanynyń ákimdigi men memlekettik arnaıy mekemelerdiń arasyndaǵy ózara túsinispeýshiliktiń, máselege atústi qaraýdyń saldarynan san myńdaǵan jyldardan ádemi ásemdigimen, kókoraı kórkemdigimen tabıǵat syıǵa tartqan muranyń joǵalyp, joıylyp ketýi eldiń, halyqtyń aldynda keshirilmes kúná bolar edi.
Áıteýir atalǵan túıtkildi másele Ekologııa departamentiniń baqylaýyna alynyp, tıisti mekemelerden belgilengen is-sharalardyń oryndalýy jóninde boıynsha esepter alynyp, egjeı-tegjeıli taldanyp, sonyń nátıjesi boıynsha sheshimder qabyldandy.
«Jumyla kótergen júk jeńil» degendeı, osy máselege qatysty memlekettik mekemeler yntymaqtastyqpen, túsinistikpen jumys atqarsa, Almaty oblysynyń altyn alqasy sııaqty tabıǵı erekshe eskertkish bolǵan Eren toǵaıyn bolashaq urpaqqa jasyl jelegimen, tal-teregimen, kórkeıip qulpyrǵan kúıinde jetkize alamyz.
